(Borderline) ADHD: ADHD-I, ADHD-HI ODD & CD (‘early’ en ASS: klassiek, Dyslexie & Depressie en Angststoornissen
persoonlijkheidsstoorni & ADHD-C ‘late’ starters) passief & actief- Dyscalculie stemmingsstoornissen
s bizar
Hoofdkenmerken • Affectregulatie • Aandachtstekort ODD: boos, • Sociaal: Automatisering van • Depressieve • Angst of
• Intermenselijke • Hyperactiviteit prikkelbaar, wederkerig, lezen en spellen gevoelens bezorgdheid
relaties • Impulsiviteit ruziezoekend, openlijk communicatie en (dyslexie) of • Verlies interesse & • Fysieke symptomen
• Impulsbeheersing ongehoorzaam en relaties rekenen en plezier • Vermijdingsgedrag
• Cognitieve wraakzuchtig • Non-sociaal: wiskundige • Geïrriteerde
stoornissen CD: agressie, beperkte vaardigheden stemming
vernieling, bedrog, herhalende (dyscalculie) komt
diefstal, overtreding patronen → te niet op gang
veel selectieve
aandacht
Secundaire • Suïcidaliteit • Executief functioneren • Minder prosociale • Executief • Vermijdingsgedrag • Suïcidaliteit • Driftbuien
kenmerken • Problemen in sociale emoties functioneren • Lange en complexe • Slechte concentratie • Agressief gedrag
relaties • Beperkte cognities • Hyper-/hypo- instructies • Slaapproblemen/- • Sociale
• Aandacht is door minder sensitiviteit • Lezen of luisteren stoornissen angststoornis:
situatiegebonden executieve functies • Fantasiespel in een lawaaiige chronisch vermijden
• Moeite met selectieve • Geïrriteerde • Creativiteit omgeving sociale situaties
aandacht stemming • Oogcontact • Rusteloosheid
• Lange en complexe • Gedeelde • Moeite met
instructies aandacht concentreren
• Te veel selectieve
aandacht
Ontstaansleeftijd Adolescentie of Soms baby- en peutertijd, ODD eerder dan CD. Vroegste kindertijd Vanaf geboorte Kan vanaf de kindertijd, Separatie, selectief
jongvolwassenheid meestal 6-12 jaar CD stijgt van kind naar (babytijd) aanwezig, meestal neemt toe met de leeftijd mutisme, specifieke
adolescent, ODD blijft zichtbaar groep 3, fobie, sociale angst,
gelijk diagnose groep 6 paniek, agorafobie en
gegeneraliseerd
Prevalentie • 11%: één pers. 5%: schoolgaande Normale populatie: Net onder de 1% 5-10% specifieke Depressie: 2-5% in de 15-20%.(1) Specifieke
stoornis bij kinderen • ODD: 1-15% leerstoornissen kindertijd, adolescentie fobie, sociale angst,
jeugdigen • CD: 2-10% • Dyslexie: 2-17% 8% separatie en
• 17-23%: BPS bij • Dyscalculie: 2-6% gegeneraliseerd, (2)
jeugdigen agorafobie, (3) paniek
en selectief mutisme
Geslacht Meer jongens dan meisjes Meer jongens dan Meer jongens dan Meer jongens dan Vóór adolescentie: 1:1 Meer meisjes dan
(3:1, 4:1 & 5:1), bij meisjes meisjes (3:1 en meisjes (1.5:1), bij In adolescentie: meer jongens (2:1 in
normale IQ 5-10x meer 4:1) dyscalculie meisjes dan jongens 2:1 kindertijd en 3:1 in
jongens onbekend Cognitief litteken en adolescentie)
stress generatiemodel
Comorbiditeit 60-100%: 70% 20-50%
Angst, depressie, ODD, CD, angst, Pers. stoornis, Angst, ADHD, Auditief, visueel, Angst (kind: separatie, Depressie, ADHD-I,
eetstoornissen, stemming, leer- en taal depressie, ADHD, verstandelijke ADHD, ASS, LVB, jeugdige: ASS,
negatief zelfbeeld & stoornis, depressie, ASS, verslaving, zwak beperking, coördinatie, gegeneraliseerd & middelenmisbruik,
zelfbeschadigend verstandelijke beperking, begaafd, leerstoornis, taalstoornis, CD, gedrags- en sociaal) ADHD, schoolweigering of
gedrag slaapproblemen, tics, separatie- en depressie, ODD, emoties, angst leerproblemen, schoolfobie
motoriek, verslaving & gegeneraliseerde epilepsie, tics, (sociale & middelenmisbruik,
middelenmisbruik angst slaapstoornis, gegeneraliseerd), anorexia nervosa en
motoriek,
persoonlijkheidsstoorni & ADHD-C ‘late’ starters) passief & actief- Dyscalculie stemmingsstoornissen
s bizar
Hoofdkenmerken • Affectregulatie • Aandachtstekort ODD: boos, • Sociaal: Automatisering van • Depressieve • Angst of
• Intermenselijke • Hyperactiviteit prikkelbaar, wederkerig, lezen en spellen gevoelens bezorgdheid
relaties • Impulsiviteit ruziezoekend, openlijk communicatie en (dyslexie) of • Verlies interesse & • Fysieke symptomen
• Impulsbeheersing ongehoorzaam en relaties rekenen en plezier • Vermijdingsgedrag
• Cognitieve wraakzuchtig • Non-sociaal: wiskundige • Geïrriteerde
stoornissen CD: agressie, beperkte vaardigheden stemming
vernieling, bedrog, herhalende (dyscalculie) komt
diefstal, overtreding patronen → te niet op gang
veel selectieve
aandacht
Secundaire • Suïcidaliteit • Executief functioneren • Minder prosociale • Executief • Vermijdingsgedrag • Suïcidaliteit • Driftbuien
kenmerken • Problemen in sociale emoties functioneren • Lange en complexe • Slechte concentratie • Agressief gedrag
relaties • Beperkte cognities • Hyper-/hypo- instructies • Slaapproblemen/- • Sociale
• Aandacht is door minder sensitiviteit • Lezen of luisteren stoornissen angststoornis:
situatiegebonden executieve functies • Fantasiespel in een lawaaiige chronisch vermijden
• Moeite met selectieve • Geïrriteerde • Creativiteit omgeving sociale situaties
aandacht stemming • Oogcontact • Rusteloosheid
• Lange en complexe • Gedeelde • Moeite met
instructies aandacht concentreren
• Te veel selectieve
aandacht
Ontstaansleeftijd Adolescentie of Soms baby- en peutertijd, ODD eerder dan CD. Vroegste kindertijd Vanaf geboorte Kan vanaf de kindertijd, Separatie, selectief
jongvolwassenheid meestal 6-12 jaar CD stijgt van kind naar (babytijd) aanwezig, meestal neemt toe met de leeftijd mutisme, specifieke
adolescent, ODD blijft zichtbaar groep 3, fobie, sociale angst,
gelijk diagnose groep 6 paniek, agorafobie en
gegeneraliseerd
Prevalentie • 11%: één pers. 5%: schoolgaande Normale populatie: Net onder de 1% 5-10% specifieke Depressie: 2-5% in de 15-20%.(1) Specifieke
stoornis bij kinderen • ODD: 1-15% leerstoornissen kindertijd, adolescentie fobie, sociale angst,
jeugdigen • CD: 2-10% • Dyslexie: 2-17% 8% separatie en
• 17-23%: BPS bij • Dyscalculie: 2-6% gegeneraliseerd, (2)
jeugdigen agorafobie, (3) paniek
en selectief mutisme
Geslacht Meer jongens dan meisjes Meer jongens dan Meer jongens dan Meer jongens dan Vóór adolescentie: 1:1 Meer meisjes dan
(3:1, 4:1 & 5:1), bij meisjes meisjes (3:1 en meisjes (1.5:1), bij In adolescentie: meer jongens (2:1 in
normale IQ 5-10x meer 4:1) dyscalculie meisjes dan jongens 2:1 kindertijd en 3:1 in
jongens onbekend Cognitief litteken en adolescentie)
stress generatiemodel
Comorbiditeit 60-100%: 70% 20-50%
Angst, depressie, ODD, CD, angst, Pers. stoornis, Angst, ADHD, Auditief, visueel, Angst (kind: separatie, Depressie, ADHD-I,
eetstoornissen, stemming, leer- en taal depressie, ADHD, verstandelijke ADHD, ASS, LVB, jeugdige: ASS,
negatief zelfbeeld & stoornis, depressie, ASS, verslaving, zwak beperking, coördinatie, gegeneraliseerd & middelenmisbruik,
zelfbeschadigend verstandelijke beperking, begaafd, leerstoornis, taalstoornis, CD, gedrags- en sociaal) ADHD, schoolweigering of
gedrag slaapproblemen, tics, separatie- en depressie, ODD, emoties, angst leerproblemen, schoolfobie
motoriek, verslaving & gegeneraliseerde epilepsie, tics, (sociale & middelenmisbruik,
middelenmisbruik angst slaapstoornis, gegeneraliseerd), anorexia nervosa en
motoriek,
