Les 9 – Familierecht
De natuurlijke persoon
Staat v.d. person
= rechtstoestand die rechten & plichten v. natuurlijke persoon bepaalt
o Vastgelegd door ambtenaar v. burgerlijke stand
Binnen een gemeente
Burgemeester (kan ook doorgegeven worden aan schepenen)
Authentieke akte (geboorteakte, huwelijksakte…)
=> Rechtsfeit of rechtshandeling rechtsgeldig bewijzen
Databank voor de Akten v. Burgerlijke Stand (DABS)
o Staat in de NATIE
Geslacht (belang sterk gedaald -> genderspectrum)
Leeftijd (& geestesgesteldheid)
Nationaliteit
Woonplaats
o Staat in de FAMILIE
Afstamming (bloedverwanten)
Burgerlijke staat (aanverwanten)
Identificatie v. natuurlijke persoon: 3 identificatie-elementen
o Naam
Voornaam
Vrije keuze, mits geen schade
Wijzigbaar voor Ambtenaar v. Burgerlijke Stand (ABS)
- Principieel aanvaard
- Retributie mogelijk (= belasting op gemeenteniveau)
Pseudoniem (= naam om ware identiteit te verbergen)
- Verzet mogelijk tegen anderen die van zelfde pseudoniem gebruik maken
als je bepaald pseudoniem voor het eerst gebruikt
Handelsnaam (= naam waaronder iemand handelsbedrijvigheid uitoefent)
- Heeft geldelijke waarde & wordt beschermd
Familienaam (kinderen geboren na 1/06/2014)
Afstamming vastgesteld 1 ouder -> familienaam v. die ouder
Afstamming vastgesteld 2 ouders
- Vrije keuze: naam moeder, vader of dubbele naam
- Onenigheid of geen keuze? Dubbele naam in alfabetische volgorde
Wijziging afstamming: behoud v. naam (bv. moeder sterft bij geboorte &
nieuwe vrouw voedt kind mee op & adopteert kind ook)
- Uitz: gezamenlijke verklaring v. naamswijziging
Wijziging mogelijk
- Ernstige redenen (bv. familie Dutroux)
- Verzoek aan minister v. Justitie
- Registratierecht 140 euro
Naamsverbetering (bv. bij fout bij noteren naam) = kosteloze rechtzetting
o Woonplaats ≠ verblijfplaats (bv. kot in Gent)
, Hoofdverblijf, uitoefenen rechten & nakomen verplichtingen
Op basis v. vermoeden: inschrijving bevolkingsregister (voor vreemdelingen:
vreemdelingenregister) -> vrije keuze v. woonplaats
=> Wijziging melden! (strafrechtelijke plicht -> boete mogelijk!)
Bijzondere woonplaatsen:
Wet: fiscale, sociaalrechtelijke, kieswoonplaats
GEKOZEN WOONPLAATS
- Conventioneel (= in contract tussen beide partijen afgesproken)
- Gerechtelijke (vermoeden) in burgerlijke zaken -> woonplaats ligt bij
advocaat (=> ontkennen v. ontvangen v. post ≠ mogelijk)
o Nationaliteit
Band tussen natuurlijke persoon & nationale staat
Toegekend (automatisch)
=> Geboorteplaats, afstamming & adoptie
Verworven via nationaliteitsverklaring
=> Kan verliezen (bv. schijnhuwelijk voor verblijfsvoordeel))
o Vroeger 4de element: geslacht
Vroeger puur fysiek (bij geboorte bepaald)
Transgenderwet 2017
=> Discriminerend t.o.v. genderfluïde personen
Wet tot wijziging v. diverse bepalingen over aanpassing v.d.
geslachtsregistratie (2023)
Bewijs v. staat
o Bewijs via akten in registers
=> 2 belangrijke registers
Bevolkingsregister
Woonplaats, nationaliteit & WETTELIJKE SAMENWONING
Databank Akten v.d. Burgerlijke Stand (DABS)
Leeftijd, afstamming, huwelijk
Uittreksel (authentieke akte, officieel bewijs)
Raadpleegbaar mits belang
Wijzigbaar (kantmelding gemaakt in oorspronkelijke register)
- Na rechterlijke tussenkomst: bv. echtscheidingsvonnis bij scheidingsakte
- Administratieve wijziging: bv. geslacht
Verticale relaties: afstamming, adoptie & voogdij
Afstamming
o Juridische afstamming ≠ altijd biologische afstamming (juridische ouders ≠ altijd biologische
ouders
o Bloedverwanten
Rechte lijn (ouders met kinderen)
Ascendenten (beneden naar boven)
Descendenten (boven naar beneden)
Zijlijn (broers, zussen, neven, nichten…)
o Aanverwanten (in familie via huwelijk)
o Graden (#streepjes tussen verwanten in stamboom -> tussen moeder & kind = 1
streepje/graad; tussen jij en je schoonzus = 2 streepjes/graden (huwelijk telt niet mee!))
o Arrest Marckx 1979 -> geen onderscheid meer tussen kinderen binnen & buiten huwelijk
Europees Hof voor de Rechten v.d. Mens
De natuurlijke persoon
Staat v.d. person
= rechtstoestand die rechten & plichten v. natuurlijke persoon bepaalt
o Vastgelegd door ambtenaar v. burgerlijke stand
Binnen een gemeente
Burgemeester (kan ook doorgegeven worden aan schepenen)
Authentieke akte (geboorteakte, huwelijksakte…)
=> Rechtsfeit of rechtshandeling rechtsgeldig bewijzen
Databank voor de Akten v. Burgerlijke Stand (DABS)
o Staat in de NATIE
Geslacht (belang sterk gedaald -> genderspectrum)
Leeftijd (& geestesgesteldheid)
Nationaliteit
Woonplaats
o Staat in de FAMILIE
Afstamming (bloedverwanten)
Burgerlijke staat (aanverwanten)
Identificatie v. natuurlijke persoon: 3 identificatie-elementen
o Naam
Voornaam
Vrije keuze, mits geen schade
Wijzigbaar voor Ambtenaar v. Burgerlijke Stand (ABS)
- Principieel aanvaard
- Retributie mogelijk (= belasting op gemeenteniveau)
Pseudoniem (= naam om ware identiteit te verbergen)
- Verzet mogelijk tegen anderen die van zelfde pseudoniem gebruik maken
als je bepaald pseudoniem voor het eerst gebruikt
Handelsnaam (= naam waaronder iemand handelsbedrijvigheid uitoefent)
- Heeft geldelijke waarde & wordt beschermd
Familienaam (kinderen geboren na 1/06/2014)
Afstamming vastgesteld 1 ouder -> familienaam v. die ouder
Afstamming vastgesteld 2 ouders
- Vrije keuze: naam moeder, vader of dubbele naam
- Onenigheid of geen keuze? Dubbele naam in alfabetische volgorde
Wijziging afstamming: behoud v. naam (bv. moeder sterft bij geboorte &
nieuwe vrouw voedt kind mee op & adopteert kind ook)
- Uitz: gezamenlijke verklaring v. naamswijziging
Wijziging mogelijk
- Ernstige redenen (bv. familie Dutroux)
- Verzoek aan minister v. Justitie
- Registratierecht 140 euro
Naamsverbetering (bv. bij fout bij noteren naam) = kosteloze rechtzetting
o Woonplaats ≠ verblijfplaats (bv. kot in Gent)
, Hoofdverblijf, uitoefenen rechten & nakomen verplichtingen
Op basis v. vermoeden: inschrijving bevolkingsregister (voor vreemdelingen:
vreemdelingenregister) -> vrije keuze v. woonplaats
=> Wijziging melden! (strafrechtelijke plicht -> boete mogelijk!)
Bijzondere woonplaatsen:
Wet: fiscale, sociaalrechtelijke, kieswoonplaats
GEKOZEN WOONPLAATS
- Conventioneel (= in contract tussen beide partijen afgesproken)
- Gerechtelijke (vermoeden) in burgerlijke zaken -> woonplaats ligt bij
advocaat (=> ontkennen v. ontvangen v. post ≠ mogelijk)
o Nationaliteit
Band tussen natuurlijke persoon & nationale staat
Toegekend (automatisch)
=> Geboorteplaats, afstamming & adoptie
Verworven via nationaliteitsverklaring
=> Kan verliezen (bv. schijnhuwelijk voor verblijfsvoordeel))
o Vroeger 4de element: geslacht
Vroeger puur fysiek (bij geboorte bepaald)
Transgenderwet 2017
=> Discriminerend t.o.v. genderfluïde personen
Wet tot wijziging v. diverse bepalingen over aanpassing v.d.
geslachtsregistratie (2023)
Bewijs v. staat
o Bewijs via akten in registers
=> 2 belangrijke registers
Bevolkingsregister
Woonplaats, nationaliteit & WETTELIJKE SAMENWONING
Databank Akten v.d. Burgerlijke Stand (DABS)
Leeftijd, afstamming, huwelijk
Uittreksel (authentieke akte, officieel bewijs)
Raadpleegbaar mits belang
Wijzigbaar (kantmelding gemaakt in oorspronkelijke register)
- Na rechterlijke tussenkomst: bv. echtscheidingsvonnis bij scheidingsakte
- Administratieve wijziging: bv. geslacht
Verticale relaties: afstamming, adoptie & voogdij
Afstamming
o Juridische afstamming ≠ altijd biologische afstamming (juridische ouders ≠ altijd biologische
ouders
o Bloedverwanten
Rechte lijn (ouders met kinderen)
Ascendenten (beneden naar boven)
Descendenten (boven naar beneden)
Zijlijn (broers, zussen, neven, nichten…)
o Aanverwanten (in familie via huwelijk)
o Graden (#streepjes tussen verwanten in stamboom -> tussen moeder & kind = 1
streepje/graad; tussen jij en je schoonzus = 2 streepjes/graden (huwelijk telt niet mee!))
o Arrest Marckx 1979 -> geen onderscheid meer tussen kinderen binnen & buiten huwelijk
Europees Hof voor de Rechten v.d. Mens
