langdurige zorg srv

SRV, communicatie met een zorgvrager met een verstandelijke beperking

1. De student kent de aandachtspunten in de communicatie met de verstandelijk beperkte
zorgvrager:

Neem de tijd:
 Neem de tijd voor een gesprek. Mensen met een verstandelijke beperking hebben vaak meer
tijd nodig om na te denken. Heb geduld en laat uw naaste uitpraten. Vul de stiltes niet op.
 Maak genoeg tijd voor een gesprek. Uw naaste krijgt dan de kans om te zeggen wat hij/zij wil.
Het helpt ook om elkaar beter te begrijpen.
Maak contact:
 Zorg dat u elkaar goed kunt horen. Kies een rustige plek om een gesprek te voeren.
 Praat rustig, duidelijk en in korte zinnen. Stel vragen één voor één, en vraag tussendoor of uw
naaste u begrepen heeft.
 Als uw naaste een dialect praat, kan het helpen om dat ook te doen.
 Help uw naaste om te praten. Bijvoorbeeld door vragen te stellen of stukjes van een gesprek
op te nemen en terug te luisteren.
 Gebruik niet alleen woorden. Let ook op de blik in uw ogen, de toon van uw stem en de
bewegingen die u maakt.
Toon begrip:
 Het is moeilijk om te praten met iemand die niet goed kan praten. Het kan vermoeiend zijn
om naar te luisteren. Sommige mensen vinden het irritant. Maar voor uw naaste zelf is het
nog moeilijker. Toon daarom begrip. Anders zegt uw naaste misschien steeds minder.
Praten zonder taal:
 Sommige mensen met een verstandelijke beperking kunnen helemaal niet praten. Toch laten
ze wel weten wat ze willen en voelen. Dit doen ze op een andere manier, bijvoorbeeld door
bewegingen of door geluid te maken. Zo kunt u ook leren elkaar te begrijpen.
Deel kennis:
 Maak een woordenboekje met woorden die uw naaste veel gebruikt. Zet erbij hoe uw naaste
die woorden uitspreekt en wat hij/zij ermee bedoelt. Dit kan anderen helpen bij het gesprek.
Ook een fotoboek helpt, met foto's van de familie, vrienden en hobby's.
 Als uw naaste zorg krijgt, zet dan in het zorgplan hoe zorgverleners het beste met uw naaste
kunnen praten.
 Bespreek problemen en deel ervaringen met vaste begeleiders en met familieleden. Vaak
hebben andere mensen weer nieuwe ideeën.


 Houd rekening met individualiteit en benader de zorgvrager op een manier die bij hem past;
 Respecteer de mening, de waarden en de normen van de zorgvrager;
 Kijk wat de zorgvrager zelf kan en laat hem/haar dat doen. Stimuleer om nieuwe
vaardigheden te leren en geef de mogelijkheid om fouten te maken;
 Laat de zorgvrager zelf verantwoordelijkheid dragen als dat kan, laat hem/haar zichzelf
verzorgen, zelf zijn problemen (met anderen) oplossen;
 Geeft de zorgvrager ondersteuning waar nodig;
 Bied de zorgvrager aan zelf keuzes te maken. Bespreek de consequenties van die keuzes en
afspraken en de verantwoordelijkheid die hij/zij daarbij zelf draagt. Overleg bij belangrijke
keuzes met de zorgvrager en de thuissituatie.


2. De student kan de aandachtspunten herkennen en analyseren in een gesprek (tv-opname)
met een verstandelijk beperkte zorgvrager: