Tentamen Mensenrechten (eerste kans)
VRAAG 1 – Casus EVRM (totaal 20 punten)
__________________________________________________________________________________________
X.W., die van Chinese komaf is, neemt deel aan een talentenwedstrijd bij een commerciële televisieomroep. Tijdens
zijn optreden maakt het jurylid G. allerlei opmerkingen die al denigrerend worden ervaren, zoals ‘’Welk nummer ga
je zingen? 39 met rijst?’’ en ‘’Dit is de beste Chinees die ik in weken heb gehad en het is geen afhaalchinees.’’
Verder maakt G nog een uitspraak grap door het optreden als een ‘’sulplise’’ te omschrijven.
De ‘grappen’ van G. schieten velen in het verkeerde keelgat en de omroep ontvang veel negatieve reacties. Het
Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam dient bijvoorbeeld een klacht in bij de omroep. De omroep en G. geven
via de media te kennen geen spijt te hebben van de gang van zaken. G. zegt onder andere dat hij de grappen slechts
als ‘entertainer’ heeft gemaakt.
Veronderstel dat X.W. zowel de commerciële omroep als het jurylid G. op grond van onrechtmatige daad voor de
civiele rechter daagt. X.W. betoogt dat hem ten onrechte en geheel onnodig in het openbaar serieuze beledigingen
ten deel vielen en vordert een symbolisch bedrag aan schadevergoeding van € 10,- en excuus van G. en de omroep.
Deze verweren zich met een beroep op vrijheid van meningsuiting.
Vraag 1a.
Veronderstel dat de burgerlijke rechte voornemens is om X.W. gelijk te geven. Waarom zal de rechter bij de
beoordeling van deze zaak dan rekening houden met de voorwaarden die het EVRM stelt als het gaat om het
beperken van de vrijheid van meningsuiting? (2 punten)
ANTWOORD:
Wanneer de rechter de veroordeling van X.W. toewijst, pleegt hij, als onderdeel van de staat, een inmenging in de
vrijheid van meningsuiting van G. en de omroep. Om gerechtvaardigd te zijn, moet deze inmenging voldoen aan de
beperkingsvoorwaarden van artikel 10 EVRM.
Vraag 1b. [Zo’n vraag komt ook weer op het tentamen alleen met een andere casus]
Benoem de beperkingsvoorwaarden van artikel 10 EVRM en leg kort uit wat in het algemeen onder elke
voorwaarde wordt verstaan. (6 punten)
Toets vervolgens voor iedere beperkingsvoorwaarde of daar in deze casus wel of niet aan
voldaan wordt. (12 punten)
ANTWOORD:
Een goed antwoord bestaat uit de volgende onderdelen:
3x benoemen beperkingsvoorwaarde [3 x 1 pnt]
3x in het algemeen uitleg beperkingsvoorwaarde [3 x 1 pnt]
3x toetsing van dit geval [3 + 3 + 6 pnt]
Let op: het is DE RECHTER die de vrijheid van meningsuiting zou kunnen beperken. Zie vraag 1a. Dat is wat je
moet toetsen. Je zit fout als je in het antwoord gaat bekijken of de uitlating van G. proportioneel (etc.) zijn!
(Je moet niet toetsen of G. de vrijheid van meningsuiting beperkt, maar juist of de vrijheid van meningsuiting van G.
wel beperkt had mogen worden)
Bijvoorbeeld:
In lid 2 van artikel 10 EVRM staan drie beperkingsvoorwaarden:
1. Bij wet voorzien (1 pnt)
Dit houdt in dat de beperking een grondslag moet hebben in het nationale recht (‘voorzien in het recht’) en
toegankelijk (kenbaar) en voorzienbaar moet zijn. (1 pnt)
De rechter beperkt i.c. de vrijheid van meningsuiting op basis van onrechtmatige daad: artikel 6:162 BW.
Een eventuele toewijzing is gebaseerd op artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) en de jurisprudentie van
de burgerlijke rechter over maatschappelijk onzorgvuldige, onnodige grievende uitlatingen. Zowel het
wetsartikel als de jurisprudentie is kenbaar. Ook wordt alles bij elkaar genomen voldaan aan de eis van
voorzienbaarheid die inhoudt dat een burger zijn gedrag op de norm moet kunnen afstemmen. Aan dit
VRAAG 1 – Casus EVRM (totaal 20 punten)
__________________________________________________________________________________________
X.W., die van Chinese komaf is, neemt deel aan een talentenwedstrijd bij een commerciële televisieomroep. Tijdens
zijn optreden maakt het jurylid G. allerlei opmerkingen die al denigrerend worden ervaren, zoals ‘’Welk nummer ga
je zingen? 39 met rijst?’’ en ‘’Dit is de beste Chinees die ik in weken heb gehad en het is geen afhaalchinees.’’
Verder maakt G nog een uitspraak grap door het optreden als een ‘’sulplise’’ te omschrijven.
De ‘grappen’ van G. schieten velen in het verkeerde keelgat en de omroep ontvang veel negatieve reacties. Het
Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam dient bijvoorbeeld een klacht in bij de omroep. De omroep en G. geven
via de media te kennen geen spijt te hebben van de gang van zaken. G. zegt onder andere dat hij de grappen slechts
als ‘entertainer’ heeft gemaakt.
Veronderstel dat X.W. zowel de commerciële omroep als het jurylid G. op grond van onrechtmatige daad voor de
civiele rechter daagt. X.W. betoogt dat hem ten onrechte en geheel onnodig in het openbaar serieuze beledigingen
ten deel vielen en vordert een symbolisch bedrag aan schadevergoeding van € 10,- en excuus van G. en de omroep.
Deze verweren zich met een beroep op vrijheid van meningsuiting.
Vraag 1a.
Veronderstel dat de burgerlijke rechte voornemens is om X.W. gelijk te geven. Waarom zal de rechter bij de
beoordeling van deze zaak dan rekening houden met de voorwaarden die het EVRM stelt als het gaat om het
beperken van de vrijheid van meningsuiting? (2 punten)
ANTWOORD:
Wanneer de rechter de veroordeling van X.W. toewijst, pleegt hij, als onderdeel van de staat, een inmenging in de
vrijheid van meningsuiting van G. en de omroep. Om gerechtvaardigd te zijn, moet deze inmenging voldoen aan de
beperkingsvoorwaarden van artikel 10 EVRM.
Vraag 1b. [Zo’n vraag komt ook weer op het tentamen alleen met een andere casus]
Benoem de beperkingsvoorwaarden van artikel 10 EVRM en leg kort uit wat in het algemeen onder elke
voorwaarde wordt verstaan. (6 punten)
Toets vervolgens voor iedere beperkingsvoorwaarde of daar in deze casus wel of niet aan
voldaan wordt. (12 punten)
ANTWOORD:
Een goed antwoord bestaat uit de volgende onderdelen:
3x benoemen beperkingsvoorwaarde [3 x 1 pnt]
3x in het algemeen uitleg beperkingsvoorwaarde [3 x 1 pnt]
3x toetsing van dit geval [3 + 3 + 6 pnt]
Let op: het is DE RECHTER die de vrijheid van meningsuiting zou kunnen beperken. Zie vraag 1a. Dat is wat je
moet toetsen. Je zit fout als je in het antwoord gaat bekijken of de uitlating van G. proportioneel (etc.) zijn!
(Je moet niet toetsen of G. de vrijheid van meningsuiting beperkt, maar juist of de vrijheid van meningsuiting van G.
wel beperkt had mogen worden)
Bijvoorbeeld:
In lid 2 van artikel 10 EVRM staan drie beperkingsvoorwaarden:
1. Bij wet voorzien (1 pnt)
Dit houdt in dat de beperking een grondslag moet hebben in het nationale recht (‘voorzien in het recht’) en
toegankelijk (kenbaar) en voorzienbaar moet zijn. (1 pnt)
De rechter beperkt i.c. de vrijheid van meningsuiting op basis van onrechtmatige daad: artikel 6:162 BW.
Een eventuele toewijzing is gebaseerd op artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad) en de jurisprudentie van
de burgerlijke rechter over maatschappelijk onzorgvuldige, onnodige grievende uitlatingen. Zowel het
wetsartikel als de jurisprudentie is kenbaar. Ook wordt alles bij elkaar genomen voldaan aan de eis van
voorzienbaarheid die inhoudt dat een burger zijn gedrag op de norm moet kunnen afstemmen. Aan dit
