Hoofstuk 4 : Antieke beskawings
Mesopotamië:
Geboorteplek van beskawing
Griekse woord wat beteken ‘mesos’- middle en ‘potamos’-rivier.
Tussen die Tigris en Eufraat riviere.
Staan vandag bekend as Irak – vrugbare stuk grond.
Verandering in menslike geskiedenis – mens beign produseer nie
net kos optel nie.
Boerdery en diere mak maak.
6000 v.C. gebruik hulle reeds besproeing en nie net reen water nie.
3500 v.C. Sumeriese samelewing bewoon die gebied.
Gebruik wiel en ploeg.
Gemeenskappe groei.
Groepe verdeel – belangrikste was goddiens , leierskap en arbeid.
Ontwikkel politiek, wette en goddiens.
Ruilhandel verval, geld, ekonomie ontwikkel.
Eerste Sumeriese stede – stadstate- polities onafhanklik.
Stede – apart- 11 verskillende stede en oorlog teenoor mekaar- deel
tale en kulture.
Ontwikkel n sisteem van gode.
Ontwikkel n sort skrif- wigskrif- vir opskryf van geskiedenis en
belangrike gebeure.
Ontdekking van skryf het ekonomiese ontwikkeling versnel.
Suidelike deel van Mesopotamie – Sumeriers regeer vir 1000 jaar.
1
, Basis van die hele kultuur gevestig.
Akkadiers oorweldig Sumeriers – korte duur.
Babilon – groep Semitiese mense beheer geneem oor chaos.
Ou Babiloniese ryk ontwikkel. 18de eeu – Hammarubi – Amoritiese
heerser. Area van Egipte en Persie.
Konings , goddiens en kuns.
Leiers v Mesopotamie – verteenwoordigers van gode.
Onsekerhede ten spyte van groei in samelewing.
Grootverskeidenheid gode.
Elke god – kreatiewe en destruktiewe kragte v. natuur – elke stad
het sy eie god en beskerming.
Hierdie god was beskou as die eienaaar en die heilige heerser van
die gemeemskap en stad.
Hiernamaals – wereld onder die aarde waarheen elkeen gaan na die
dood.
Geen paradys na die dood – kon geluk ervaar of sterf as familielede
hulle nie eer met kos offers nie.
Hoofdoel v. kuns - diens v. goddiens – magiese goddienstige
eienskappe.
Kuns – gode te eer en beskerming.
Kuns - konings te eer , diens van die gode.
Kunstenaars dra vaardighede oor na een geslag tot geslag – hoogs
bekwame vakmanne.
Kunstenaars voer rituele op wat bygedra het tot mag van
standbeelde asook manier waarop dit ‘lewe’ gekry het.
Pantheon van gode:
An : god van hemel en aarde
Enlil : god van die lug
Enki : god van die vars water ; manlike vrugbaarheid en kennis
Inanna : godin van seksuele liefde , vroulike vrugbaarheid en
oorlogvoering
Ki : godin van die aarde
2
Mesopotamië:
Geboorteplek van beskawing
Griekse woord wat beteken ‘mesos’- middle en ‘potamos’-rivier.
Tussen die Tigris en Eufraat riviere.
Staan vandag bekend as Irak – vrugbare stuk grond.
Verandering in menslike geskiedenis – mens beign produseer nie
net kos optel nie.
Boerdery en diere mak maak.
6000 v.C. gebruik hulle reeds besproeing en nie net reen water nie.
3500 v.C. Sumeriese samelewing bewoon die gebied.
Gebruik wiel en ploeg.
Gemeenskappe groei.
Groepe verdeel – belangrikste was goddiens , leierskap en arbeid.
Ontwikkel politiek, wette en goddiens.
Ruilhandel verval, geld, ekonomie ontwikkel.
Eerste Sumeriese stede – stadstate- polities onafhanklik.
Stede – apart- 11 verskillende stede en oorlog teenoor mekaar- deel
tale en kulture.
Ontwikkel n sisteem van gode.
Ontwikkel n sort skrif- wigskrif- vir opskryf van geskiedenis en
belangrike gebeure.
Ontdekking van skryf het ekonomiese ontwikkeling versnel.
Suidelike deel van Mesopotamie – Sumeriers regeer vir 1000 jaar.
1
, Basis van die hele kultuur gevestig.
Akkadiers oorweldig Sumeriers – korte duur.
Babilon – groep Semitiese mense beheer geneem oor chaos.
Ou Babiloniese ryk ontwikkel. 18de eeu – Hammarubi – Amoritiese
heerser. Area van Egipte en Persie.
Konings , goddiens en kuns.
Leiers v Mesopotamie – verteenwoordigers van gode.
Onsekerhede ten spyte van groei in samelewing.
Grootverskeidenheid gode.
Elke god – kreatiewe en destruktiewe kragte v. natuur – elke stad
het sy eie god en beskerming.
Hierdie god was beskou as die eienaaar en die heilige heerser van
die gemeemskap en stad.
Hiernamaals – wereld onder die aarde waarheen elkeen gaan na die
dood.
Geen paradys na die dood – kon geluk ervaar of sterf as familielede
hulle nie eer met kos offers nie.
Hoofdoel v. kuns - diens v. goddiens – magiese goddienstige
eienskappe.
Kuns – gode te eer en beskerming.
Kuns - konings te eer , diens van die gode.
Kunstenaars dra vaardighede oor na een geslag tot geslag – hoogs
bekwame vakmanne.
Kunstenaars voer rituele op wat bygedra het tot mag van
standbeelde asook manier waarop dit ‘lewe’ gekry het.
Pantheon van gode:
An : god van hemel en aarde
Enlil : god van die lug
Enki : god van die vars water ; manlike vrugbaarheid en kennis
Inanna : godin van seksuele liefde , vroulike vrugbaarheid en
oorlogvoering
Ki : godin van die aarde
2
