Kennistoets 4
PATHOLOGIE – INTERNE/CNA
Marloes Oosterik – Florieke Wiersma
SAXION LEERJAAR 2 | VERPLICHTE LITERATUUR
,Inhoudsopgave
Pathophysiology for the health proffesion – GOULD .............................................................. 2
H12 Cardiovasculaire systeemziekten..................................................................................... 2
H13 Respiratoire systeem ......................................................................................................... 19
H14 zenuwsysteemaandoeningen .......................................................................................... 42
H16 Endocriene systeemaandoeningen ................................................................................ 44
H 23 Complicaties bij volwassenen ........................................................................................ 48
H26 Stress en gerelateerde problemen................................................................................. 49
Klinische neurologie........................................................................................................................ 51
Klinische neurologie – kracht en gevoel – kwartiel 4 – 10/06/2019........................... 51
Klinische neurologie – sturing van beweging – kwartiel 4 – 10/06/2019 ................. 54
Klinische neurologie – autonoom zenuwstelsel – kwartiel 4 – 11/06/2019 ............. 55
Klinische neurologie – autonoom zenuwstelsel – kwartiel 4 – 11/06/2019 ............. 56
Klinische neurologie – hogere cerebrale functies – kwartiel 4 – 11/06/2019 ......... 56
Klinische neurologie – het visuele systeem – kwartiel 4 – 11/06/2019 ..................... 58
1
,Pathophysiology for the health proffesion – GOULD
H12 Cardiovasculaire systeemziekten
Het hart
Anatomie
Het hart fungeert als pomp voor de circulatie van het bloed in het pulmonale en
systematische circulaties. Het hart bevindt zich in het mediastinum, tussen de longen. Het
wordt omringt door een dubbelwandige pericardiale zak. De buitenste wand zorgt ervoor dat
het hart verbonden is aan het diafragma. De binnenste wand, het epicardium genoemd,
bestaat uit sereus membraan (= een membraan wat serum kan produceren) wat ervoor zorgt
dat er een bepaalde hoeveelheid vloeistof tussen de beide wanden zit, dit helpt bij de
hartbewegingen. De middelste laag van het hart is het myocard. Dit bevat gespecialiseerde
hartspiercellen die ritmisch contraheren waardoor het bloed naar de organen stroomt. De
binnenste wand van het hart is het endocardium, dit vormt ook de vier hartkleppen die de
kamers van het hart scheiden en zorgen voor een eenrichtingsverkeer van de bloedstroom.
De linker ventriculaire wand is dikker omdat deze bloed moet pompen naar de hele
systemische circulatie. De AV-kleppen (atrioventriculaire kleppen) scheiden de atria van de
ventrikels. Aan de rechter kant is dit de tricuspidalisklep en aan de linker kant is dit de
mitralisklep. De semilunaire kleppen (met ieders 3 knobbels) omvat de aorta- en pulmonale
klep. Het septum verdeelt het hart in de linker en rechter helft.
Geleidingssysteem
Het pompsysteem van het hart komt tot stand door gespecialiseerde myocardiale vezels. Er
zijn geen zenuwen in de hartspieren. De hartspiercellen hebben de eigenschappen dat ze
altijd contact met elkaar houden als ze samentrekken en speciale ‘gaten’ voor de
stofuitwisseling tussen de cellen. De gespecialiseerde cellen zorgen ervoor dat de cellen van
de atria tegelijkertijd samentrekken. Waarna ook snel de ventrikels contraheren.
Het geleidingssysteem van de impulsen door het hart gaat als volgt:
1. Alle hartcellen kunnen impulsen opwekken maar gebruikelijk is dat dit oorspronkelijk
gebeurd in de SA-knopen (Sinoartialen knopen) in het rechter atrium. Deze knoop
wordt ook wel de pacemaker genoemd.
2. De SA-knoop genereerd automatisch een basisritme van 70 slagen per minuut, dit
wordt het sinusritme genoemd. Dit ritme kan veranderen door de invloed van het
autonome zenuwstelsel die bepaalde hormonen afscheid.
3. De impulsen worden vervolgens verder geleid door de atriale geleidingswegen wat
resulteert in de contractie van de ventrikels.
4. De impulsen komen dan aan in de AV-knopen in het puntje van het hart in het
rechter atrium nabij het septum. Dit is de enige connectie tussen de atria en
ventrikels van het geleidingssysteem.
5. Er is een kleine vertraging in de geleiding naar de AV-knopen om zo de atria de tijd
te geven om de ventrikels te vullen. Vervolgens wordt de impuls verder geleid door
de AV-bundel, de Bundel van His naar de ventrikels. Deze geleiding verspreid zich
naar beide ventrikels in het uiteindelijke Purkinje netwerk van vezels. Hierdoor vindt
er een contractie plaats van de beide ventrikels.
2
, De verspreiding van de impulsen zorgt voor een elektrische activiteit die kan worden
opgemerkt door elektrodes wanneer deze op het lichaam zijn aangesloten. Hierdoor ontstaat
het zogenoemde elektrocardiogram (ECG) waarin de verschillende geleidingen te zien zijn.
Abnormale variaties in de ECG, ritmestoornissen, zijn indicaties voor acute problemen als
bijvoorbeeld een hartinfarct.
P-top → contractie van de atria (depolarisatie)
T-top → repolarisatie van de ventrikels (herstelfase)
QRS-complex → contractie van de ventrikels (depolarisatie)
ST-elevatie → wanneer deze verhoogd is kan dit duiden op een hartinfarct
QT → samentrekken van de ventrikels en de rustfase
Hartcontrole
De hartslag en contractiekracht worden bepaald door het hartcontrole centrum in de medulla
van de hersenen. Dee baroreceptoren in de want van de aorta en interne halsslagader meten
veranderingen in de bloeddruk en geven een signaal af naar het centrum. Hier wordt de
sympathicus of parasympaticus geactiveerd om de hartslag en kracht aan te passen.de
sympathicus zorgt voor een verhoging van de hartslag (tachycardie) en de parasympathicus
voor een verlaging van de hartslag (bradycardie). De sympathische (beta1-adrenerge)
receptoren in het hart zijn belangrijke plekken voor de werking van sommige medicijnen, als
bètablokkers. De bètablokkers passen op de receptoren waardoor de normale sympathische
zenuwstimulatie wordt verhinderd. Zo zorgen ze voor een rem op de toename van de
hartslag bij bijvoorbeeld inspanning.
Factoren die voor een verhoogde hartslag zorgen:
- Verhoogde lichaamstemperatuur (vb. koorts)
- Verhoogde omgevingstemperatuur, zeker wanneer de vochtigheid hoog is
- Inspanning
- Roken (zelfs al bij 1 sigaret)
- Stressreacties
- Zwangerschap
- Pijn
3
PATHOLOGIE – INTERNE/CNA
Marloes Oosterik – Florieke Wiersma
SAXION LEERJAAR 2 | VERPLICHTE LITERATUUR
,Inhoudsopgave
Pathophysiology for the health proffesion – GOULD .............................................................. 2
H12 Cardiovasculaire systeemziekten..................................................................................... 2
H13 Respiratoire systeem ......................................................................................................... 19
H14 zenuwsysteemaandoeningen .......................................................................................... 42
H16 Endocriene systeemaandoeningen ................................................................................ 44
H 23 Complicaties bij volwassenen ........................................................................................ 48
H26 Stress en gerelateerde problemen................................................................................. 49
Klinische neurologie........................................................................................................................ 51
Klinische neurologie – kracht en gevoel – kwartiel 4 – 10/06/2019........................... 51
Klinische neurologie – sturing van beweging – kwartiel 4 – 10/06/2019 ................. 54
Klinische neurologie – autonoom zenuwstelsel – kwartiel 4 – 11/06/2019 ............. 55
Klinische neurologie – autonoom zenuwstelsel – kwartiel 4 – 11/06/2019 ............. 56
Klinische neurologie – hogere cerebrale functies – kwartiel 4 – 11/06/2019 ......... 56
Klinische neurologie – het visuele systeem – kwartiel 4 – 11/06/2019 ..................... 58
1
,Pathophysiology for the health proffesion – GOULD
H12 Cardiovasculaire systeemziekten
Het hart
Anatomie
Het hart fungeert als pomp voor de circulatie van het bloed in het pulmonale en
systematische circulaties. Het hart bevindt zich in het mediastinum, tussen de longen. Het
wordt omringt door een dubbelwandige pericardiale zak. De buitenste wand zorgt ervoor dat
het hart verbonden is aan het diafragma. De binnenste wand, het epicardium genoemd,
bestaat uit sereus membraan (= een membraan wat serum kan produceren) wat ervoor zorgt
dat er een bepaalde hoeveelheid vloeistof tussen de beide wanden zit, dit helpt bij de
hartbewegingen. De middelste laag van het hart is het myocard. Dit bevat gespecialiseerde
hartspiercellen die ritmisch contraheren waardoor het bloed naar de organen stroomt. De
binnenste wand van het hart is het endocardium, dit vormt ook de vier hartkleppen die de
kamers van het hart scheiden en zorgen voor een eenrichtingsverkeer van de bloedstroom.
De linker ventriculaire wand is dikker omdat deze bloed moet pompen naar de hele
systemische circulatie. De AV-kleppen (atrioventriculaire kleppen) scheiden de atria van de
ventrikels. Aan de rechter kant is dit de tricuspidalisklep en aan de linker kant is dit de
mitralisklep. De semilunaire kleppen (met ieders 3 knobbels) omvat de aorta- en pulmonale
klep. Het septum verdeelt het hart in de linker en rechter helft.
Geleidingssysteem
Het pompsysteem van het hart komt tot stand door gespecialiseerde myocardiale vezels. Er
zijn geen zenuwen in de hartspieren. De hartspiercellen hebben de eigenschappen dat ze
altijd contact met elkaar houden als ze samentrekken en speciale ‘gaten’ voor de
stofuitwisseling tussen de cellen. De gespecialiseerde cellen zorgen ervoor dat de cellen van
de atria tegelijkertijd samentrekken. Waarna ook snel de ventrikels contraheren.
Het geleidingssysteem van de impulsen door het hart gaat als volgt:
1. Alle hartcellen kunnen impulsen opwekken maar gebruikelijk is dat dit oorspronkelijk
gebeurd in de SA-knopen (Sinoartialen knopen) in het rechter atrium. Deze knoop
wordt ook wel de pacemaker genoemd.
2. De SA-knoop genereerd automatisch een basisritme van 70 slagen per minuut, dit
wordt het sinusritme genoemd. Dit ritme kan veranderen door de invloed van het
autonome zenuwstelsel die bepaalde hormonen afscheid.
3. De impulsen worden vervolgens verder geleid door de atriale geleidingswegen wat
resulteert in de contractie van de ventrikels.
4. De impulsen komen dan aan in de AV-knopen in het puntje van het hart in het
rechter atrium nabij het septum. Dit is de enige connectie tussen de atria en
ventrikels van het geleidingssysteem.
5. Er is een kleine vertraging in de geleiding naar de AV-knopen om zo de atria de tijd
te geven om de ventrikels te vullen. Vervolgens wordt de impuls verder geleid door
de AV-bundel, de Bundel van His naar de ventrikels. Deze geleiding verspreid zich
naar beide ventrikels in het uiteindelijke Purkinje netwerk van vezels. Hierdoor vindt
er een contractie plaats van de beide ventrikels.
2
, De verspreiding van de impulsen zorgt voor een elektrische activiteit die kan worden
opgemerkt door elektrodes wanneer deze op het lichaam zijn aangesloten. Hierdoor ontstaat
het zogenoemde elektrocardiogram (ECG) waarin de verschillende geleidingen te zien zijn.
Abnormale variaties in de ECG, ritmestoornissen, zijn indicaties voor acute problemen als
bijvoorbeeld een hartinfarct.
P-top → contractie van de atria (depolarisatie)
T-top → repolarisatie van de ventrikels (herstelfase)
QRS-complex → contractie van de ventrikels (depolarisatie)
ST-elevatie → wanneer deze verhoogd is kan dit duiden op een hartinfarct
QT → samentrekken van de ventrikels en de rustfase
Hartcontrole
De hartslag en contractiekracht worden bepaald door het hartcontrole centrum in de medulla
van de hersenen. Dee baroreceptoren in de want van de aorta en interne halsslagader meten
veranderingen in de bloeddruk en geven een signaal af naar het centrum. Hier wordt de
sympathicus of parasympaticus geactiveerd om de hartslag en kracht aan te passen.de
sympathicus zorgt voor een verhoging van de hartslag (tachycardie) en de parasympathicus
voor een verlaging van de hartslag (bradycardie). De sympathische (beta1-adrenerge)
receptoren in het hart zijn belangrijke plekken voor de werking van sommige medicijnen, als
bètablokkers. De bètablokkers passen op de receptoren waardoor de normale sympathische
zenuwstimulatie wordt verhinderd. Zo zorgen ze voor een rem op de toename van de
hartslag bij bijvoorbeeld inspanning.
Factoren die voor een verhoogde hartslag zorgen:
- Verhoogde lichaamstemperatuur (vb. koorts)
- Verhoogde omgevingstemperatuur, zeker wanneer de vochtigheid hoog is
- Inspanning
- Roken (zelfs al bij 1 sigaret)
- Stressreacties
- Zwangerschap
- Pijn
3
