Definitie : In wereldoriëntatie verwerven kinderen kennis en inzicht in zichzelf, in hun
omgeving en in hun relaties tot die omgeving, verwerven zij vaardigheden om in
interactie te treden met die omgeving en worden zij gestimuleerd tot een positieve
houding ten aanzien van zichzelf en hun omgeving.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen zijn minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht,
vaardigheden en attitudes die de onderwijsoverheid als noodzakelijk en bereikbaar acht
voor een bepaalde leerlingenpopulatie. Deze eindtermen moeten bereikt worden op het
einde van de basisschool.
Het kleuteronderwijs werkt met ontwikkelingsdoelen. Dit zijn minimumdoelen op vlak
van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de school nastreef bij de kleuters. Ze
zijn ingedeeld in een aantal leergebieden.
In het lager onderwijs gelden er eindtermen. Dit zijn minimumdoelen die een school
moet bereiken bij een leerlingengroep.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen worden vastgelegd door het Vlaams Parlement.
Eindtermen worden:
Ontwikkeld door de Afdeling Kwalificaties en Curriculum
Geadviseerd door de Vlaamse Onderwijsraad
Getoetst bij het werkveld
Omgezet in decreten
Ondertekend door minister van onderwijs
Wereldoriëntatie: eindterm
Decretaal bestaat wereldoriëntatie niet meer! 2 leergebieden:
- mens en maatschappij
- wetenschappen en techniek
1
,Mens en maatschappij
Domeinen Rubrieken
Mens Sociaal-economische verschijnselen
Maatschappij Ik en de ander
Ruimte Sociaal-culturele verschijnselen
Tijd Dagelijkse tijd
Politieke en juridische verschijnselen
(brongebruik) Algemene vaardigheden tijd
Algemene vaardigheden ruimte
Ik en mezelf
Historische tijd
Ik en de ander: in groep
Ruimtebeleving
Oriëntatie en kaartvaardigheid
Ruimtelijke ordening/bepaaldheid
Verkeer en mobiliteit
De eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor het leergebied ‘mens en maatschappij’ zijn
erop gericht dat kinderen:
• basiscompetenties ontwikkelen die hen in staat stellen met vertrouwen zichzelf
en hun omgeving verder en diepgaander te exploreren over ‘mens en
maatschappij’.
• interesse ontwikkelen voor ‘mens en maatschappij’, nu en in het verleden, hier en
elders in de wereld.
• een basishouding van openheid en respect ontwikkelen tegenover ‘mens en
maatschappij’.
• basisvaardigheden ontwikkelen om zelfstandig met informatie rond ‘mens en
maatschappij’ te leren omgaan.
Wetenschappen en techniek
Domeinen Rubrieken
Techniek Algemene vaardigheden
Natuur Gezondheid
Milieu
(brongebruik) Levende en niet levende natuur
Techniek en samenleving
Techniek als menselijke activiteit
Kerncomponenten van techniek
De eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor het leergebied Wetenschappen en techniek
zijn erop gericht dat kinderen:
2
, basiscompetenties ontwikkelen die hen in staat stellen met vertrouwen zichzelf
en hun omgeving verder en diepgaander te exploreren over Wetenschappen en
techniek
interesse ontwikkelen voor Wetenschappen en techniek nu en in het verleden,
hier en elders in de wereld.
een basishouding van openheid en respect ontwikkelen tegenover
Wetenschappen en techniek
basisvaardigheden ontwikkelen om zelfstandig met informatie rond
Wetenschappen en techniek te leren omgaan.
Brongebruik:
Leraar en handboek niet meer enige bron informatie
Ook voorwerpen en info in museum naast atlas
Gekoppeld aan inhouden uit elk van de 4 domeinen en andere leergebieden
Eindtermen zijn leergebiedgebonden of leergebiedoverschrijdend.
Leergebiedgebonden eindtermen = minimumdoelen die de leerlingen gedurende het
leerproces moeten bereiken.
(uitzondering: attitudinale eindtermen)
Leergebiedoverschrijdende eindtermen = minimumdoelen die niet specifiek behoren tot
één leergebied, maar onder meer door middel van meer leergebieden of
onderwijsprojecten kunnen worden gerealiseerd.
(ICT, leren leren en sociale vaardigheden)
Wereldoriëntatie heef 6 verschillende brillen of domeinen :
1) Natuur
2) Ruimte
3) Techniek
4) Maatschappij
5) Mens
6) Tijd
Het “brongebruik” wordt als extra toegevoegd.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen worden vertaald in leerplannen. Voor de leerkracht
begint het bij het leerplan! Elk onderwijsnet heef een eigen leerplan “wetenschappen en
techniek” of een overkoepelend leerplan.
3
, Wij gebruiken:
Leerplan ZILL Katholiek Onderwijs Vlaanderen (KOV)
Leerplan WO Gemeenschapsonderwijs (GO)
Leerplan WO Onderwijs Van steden en Gemeenten (OVSG)
BELANGRIJK:
→ WO is nooit vrijblijvend Vaak didactisch handelen vanuit:
→ Invalshoekeninonderlingesamenhang
→ Aanbodvanbuitendeschoolintegreren → Aanschouwelijkheidsprincipe
→ Nadrukopvaardighedenenattitudes → Activiteitsprincipe
→ Vooral thematisch, soms cursorisch → Geleidelijkheidsprincipe
→ Kies gepaste werkvormen → Exemplarischwerken
→ Hanteeropenconceptvanevaluatie
4
omgeving en in hun relaties tot die omgeving, verwerven zij vaardigheden om in
interactie te treden met die omgeving en worden zij gestimuleerd tot een positieve
houding ten aanzien van zichzelf en hun omgeving.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen zijn minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht,
vaardigheden en attitudes die de onderwijsoverheid als noodzakelijk en bereikbaar acht
voor een bepaalde leerlingenpopulatie. Deze eindtermen moeten bereikt worden op het
einde van de basisschool.
Het kleuteronderwijs werkt met ontwikkelingsdoelen. Dit zijn minimumdoelen op vlak
van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de school nastreef bij de kleuters. Ze
zijn ingedeeld in een aantal leergebieden.
In het lager onderwijs gelden er eindtermen. Dit zijn minimumdoelen die een school
moet bereiken bij een leerlingengroep.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen worden vastgelegd door het Vlaams Parlement.
Eindtermen worden:
Ontwikkeld door de Afdeling Kwalificaties en Curriculum
Geadviseerd door de Vlaamse Onderwijsraad
Getoetst bij het werkveld
Omgezet in decreten
Ondertekend door minister van onderwijs
Wereldoriëntatie: eindterm
Decretaal bestaat wereldoriëntatie niet meer! 2 leergebieden:
- mens en maatschappij
- wetenschappen en techniek
1
,Mens en maatschappij
Domeinen Rubrieken
Mens Sociaal-economische verschijnselen
Maatschappij Ik en de ander
Ruimte Sociaal-culturele verschijnselen
Tijd Dagelijkse tijd
Politieke en juridische verschijnselen
(brongebruik) Algemene vaardigheden tijd
Algemene vaardigheden ruimte
Ik en mezelf
Historische tijd
Ik en de ander: in groep
Ruimtebeleving
Oriëntatie en kaartvaardigheid
Ruimtelijke ordening/bepaaldheid
Verkeer en mobiliteit
De eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor het leergebied ‘mens en maatschappij’ zijn
erop gericht dat kinderen:
• basiscompetenties ontwikkelen die hen in staat stellen met vertrouwen zichzelf
en hun omgeving verder en diepgaander te exploreren over ‘mens en
maatschappij’.
• interesse ontwikkelen voor ‘mens en maatschappij’, nu en in het verleden, hier en
elders in de wereld.
• een basishouding van openheid en respect ontwikkelen tegenover ‘mens en
maatschappij’.
• basisvaardigheden ontwikkelen om zelfstandig met informatie rond ‘mens en
maatschappij’ te leren omgaan.
Wetenschappen en techniek
Domeinen Rubrieken
Techniek Algemene vaardigheden
Natuur Gezondheid
Milieu
(brongebruik) Levende en niet levende natuur
Techniek en samenleving
Techniek als menselijke activiteit
Kerncomponenten van techniek
De eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor het leergebied Wetenschappen en techniek
zijn erop gericht dat kinderen:
2
, basiscompetenties ontwikkelen die hen in staat stellen met vertrouwen zichzelf
en hun omgeving verder en diepgaander te exploreren over Wetenschappen en
techniek
interesse ontwikkelen voor Wetenschappen en techniek nu en in het verleden,
hier en elders in de wereld.
een basishouding van openheid en respect ontwikkelen tegenover
Wetenschappen en techniek
basisvaardigheden ontwikkelen om zelfstandig met informatie rond
Wetenschappen en techniek te leren omgaan.
Brongebruik:
Leraar en handboek niet meer enige bron informatie
Ook voorwerpen en info in museum naast atlas
Gekoppeld aan inhouden uit elk van de 4 domeinen en andere leergebieden
Eindtermen zijn leergebiedgebonden of leergebiedoverschrijdend.
Leergebiedgebonden eindtermen = minimumdoelen die de leerlingen gedurende het
leerproces moeten bereiken.
(uitzondering: attitudinale eindtermen)
Leergebiedoverschrijdende eindtermen = minimumdoelen die niet specifiek behoren tot
één leergebied, maar onder meer door middel van meer leergebieden of
onderwijsprojecten kunnen worden gerealiseerd.
(ICT, leren leren en sociale vaardigheden)
Wereldoriëntatie heef 6 verschillende brillen of domeinen :
1) Natuur
2) Ruimte
3) Techniek
4) Maatschappij
5) Mens
6) Tijd
Het “brongebruik” wordt als extra toegevoegd.
Eindtermen en ontwikkelingsdoelen worden vertaald in leerplannen. Voor de leerkracht
begint het bij het leerplan! Elk onderwijsnet heef een eigen leerplan “wetenschappen en
techniek” of een overkoepelend leerplan.
3
, Wij gebruiken:
Leerplan ZILL Katholiek Onderwijs Vlaanderen (KOV)
Leerplan WO Gemeenschapsonderwijs (GO)
Leerplan WO Onderwijs Van steden en Gemeenten (OVSG)
BELANGRIJK:
→ WO is nooit vrijblijvend Vaak didactisch handelen vanuit:
→ Invalshoekeninonderlingesamenhang
→ Aanbodvanbuitendeschoolintegreren → Aanschouwelijkheidsprincipe
→ Nadrukopvaardighedenenattitudes → Activiteitsprincipe
→ Vooral thematisch, soms cursorisch → Geleidelijkheidsprincipe
→ Kies gepaste werkvormen → Exemplarischwerken
→ Hanteeropenconceptvanevaluatie
4
