SAMENVATTING LABOREGELMENT
VERWERKEN VAN ANALYSERESULTATEN
• Bij noteren alleen kijken naar aantal gekende cijfers
o ‘rest’ laten vallen
Rest < 5 -> weglaten
Rest > 5 -> laatste cijfer vermeerderd met 1 behouden
Rest = 5 en daarna nullen -> laatste cijfer behouden +1 al oneven
anders gwn laatste cijfer onveranderd behouden (vb. 29.93500 ->
29.94)
• Beduidende cijfers
• De afronding moet in één enkele stap geschieden en niet in achtereenvolgende
afrondingen. Vb: 0,065480 x 106 afronden op het dichtste duizendste is 0,065 x 106 en niet
in stappen: eerst 65 500 en dan 0,066 x 106.
• Bij optellen en aftrekken: de minst nauwkeurige component bepaalt de nauwkeurigheid van
het resultaat. Dit komt overeen met de laatste rang van het minst nauwkeurig aangegeven
getal. Vb: 48,7+2,941+0,03313=51,67413=51,7
• Bij vermenigvuldigen en delen: algemeen zal het resultaat niet méér beduidende
cijfers bevatten dan het getal met het kleinst aantal beduidende cijfers dat gebruikt
werd. Vb: 1.0923*207=266.1061=266
SOORTEN EN UITDRUKKEN VAN FOUTEN
• De systematische/bepaalde fouten beïnvloeden de juistheid van de
resultaten Bronnen van systematische fouten:
o Instrumentele fouten
o Methodefouten (gevolg van niet ideaal chemisch/fysisch gedrag v/h
analytisch systeem)
o Persoonlijke fouten
• De toevallige/onbepaalde fouten de meetwaarde lichtjes veranderen
DEFINITIES
Echte waarde (true value) = de juiste waarde, die meestal onbekend is en daardoor vervangen wordt door
de aangenomen juiste waarde.
Fout (error)= absolute fout: xi – μ
relatieve fout: (|xi - μ|)/ μ procentuele fout: (|xi - μ|)/ μ x 100 (%)
xi = de gemeten waarde; μ = de juiste waarde
1
,2
, • Juistheid (accuraatheid)= een maat
voor de overeenkomst tussen de juiste waarde en de gemiddelde waarde van een groot
aantal metingen.
• Precisie (reproduceerbaarheid)= de overeenstemming tussen herhaalde metingen of
het interval waarin met een gekozen waarschijnlijkheid (meestal 95%) de resultaten der
metingen terug te vinden zijn
• Nauwkeurigheid= gaat over de maat van overeenkomst tussen de juiste waarde en
1 meetresultaat. De absolute fout van 1 meting is een maat voor de
nauwkeurigheid
GLASWERK
• Maatcilinder en maatbekers minst nauwkeurig (1 à 2 %): dienen voor et meet van
vloeistoffen /oplossingen die voor de berekening van het eindresultaat van de analyse
niet van belang zijn
• Pipetten, maatkolven en buretten dienen voor het nauwkeurig meten van vloeistoffen
en oplossingen. Het is geijkte apparatuur. Bij ijking is temperatuur van grote belang.
Buret wordt ontvet met alcoholische KOH-oplossing; de oplossing mag slechts 1 minuut in
contact komen met glas anders wordt de glas aangetast.
Gegradueerd pipet: heeft een schaalverdeling en dient voor het afmeten van
wisselende volumes. Gegradueerde pipetten zijn minder nauwkeurig dan
volpipetten. Pipet is niet geijkt voor volledige uitloop en mag allen binnen de
schaalverdeling worden gebruikt.
Volpipet: heeft een maatstreep en dient voor het afmeten van een
bepaald volume. Deze pipet moeten we vrij laten uitlopen en hebben
geen nalooptijd
Buret: dient voor het nauwkeurig afmeten van wisselende hoeveelheden titervloeistof; er zijn
namelijk 2 soorten: uitvloeitype (macro 25-50ml en micro 1-10ml) en zuigertype
Maatkolf = het nauwkeurigst om volume vloeistof mee te meten
Erlenmeyer = glazen beker
5. VEILIGHEID EN MILIEU
Het chemisch laboratorium bevat een reeks risicodragende elementen zoals chemische producten,
elektriciteit, gas, verwarming. Plus er worden ook risicodragende handelingen uitgevoerd, zoals
werken met glas, proeven uitvoeren en gieten van chemische producten.
ARAB= algemeen reglement voor de arbeidsbescherming
Het ARAB betreft de gezondheid en de veiligheid van de werknemers. Het omvat een groot aantal
artikelen, over:
3
VERWERKEN VAN ANALYSERESULTATEN
• Bij noteren alleen kijken naar aantal gekende cijfers
o ‘rest’ laten vallen
Rest < 5 -> weglaten
Rest > 5 -> laatste cijfer vermeerderd met 1 behouden
Rest = 5 en daarna nullen -> laatste cijfer behouden +1 al oneven
anders gwn laatste cijfer onveranderd behouden (vb. 29.93500 ->
29.94)
• Beduidende cijfers
• De afronding moet in één enkele stap geschieden en niet in achtereenvolgende
afrondingen. Vb: 0,065480 x 106 afronden op het dichtste duizendste is 0,065 x 106 en niet
in stappen: eerst 65 500 en dan 0,066 x 106.
• Bij optellen en aftrekken: de minst nauwkeurige component bepaalt de nauwkeurigheid van
het resultaat. Dit komt overeen met de laatste rang van het minst nauwkeurig aangegeven
getal. Vb: 48,7+2,941+0,03313=51,67413=51,7
• Bij vermenigvuldigen en delen: algemeen zal het resultaat niet méér beduidende
cijfers bevatten dan het getal met het kleinst aantal beduidende cijfers dat gebruikt
werd. Vb: 1.0923*207=266.1061=266
SOORTEN EN UITDRUKKEN VAN FOUTEN
• De systematische/bepaalde fouten beïnvloeden de juistheid van de
resultaten Bronnen van systematische fouten:
o Instrumentele fouten
o Methodefouten (gevolg van niet ideaal chemisch/fysisch gedrag v/h
analytisch systeem)
o Persoonlijke fouten
• De toevallige/onbepaalde fouten de meetwaarde lichtjes veranderen
DEFINITIES
Echte waarde (true value) = de juiste waarde, die meestal onbekend is en daardoor vervangen wordt door
de aangenomen juiste waarde.
Fout (error)= absolute fout: xi – μ
relatieve fout: (|xi - μ|)/ μ procentuele fout: (|xi - μ|)/ μ x 100 (%)
xi = de gemeten waarde; μ = de juiste waarde
1
,2
, • Juistheid (accuraatheid)= een maat
voor de overeenkomst tussen de juiste waarde en de gemiddelde waarde van een groot
aantal metingen.
• Precisie (reproduceerbaarheid)= de overeenstemming tussen herhaalde metingen of
het interval waarin met een gekozen waarschijnlijkheid (meestal 95%) de resultaten der
metingen terug te vinden zijn
• Nauwkeurigheid= gaat over de maat van overeenkomst tussen de juiste waarde en
1 meetresultaat. De absolute fout van 1 meting is een maat voor de
nauwkeurigheid
GLASWERK
• Maatcilinder en maatbekers minst nauwkeurig (1 à 2 %): dienen voor et meet van
vloeistoffen /oplossingen die voor de berekening van het eindresultaat van de analyse
niet van belang zijn
• Pipetten, maatkolven en buretten dienen voor het nauwkeurig meten van vloeistoffen
en oplossingen. Het is geijkte apparatuur. Bij ijking is temperatuur van grote belang.
Buret wordt ontvet met alcoholische KOH-oplossing; de oplossing mag slechts 1 minuut in
contact komen met glas anders wordt de glas aangetast.
Gegradueerd pipet: heeft een schaalverdeling en dient voor het afmeten van
wisselende volumes. Gegradueerde pipetten zijn minder nauwkeurig dan
volpipetten. Pipet is niet geijkt voor volledige uitloop en mag allen binnen de
schaalverdeling worden gebruikt.
Volpipet: heeft een maatstreep en dient voor het afmeten van een
bepaald volume. Deze pipet moeten we vrij laten uitlopen en hebben
geen nalooptijd
Buret: dient voor het nauwkeurig afmeten van wisselende hoeveelheden titervloeistof; er zijn
namelijk 2 soorten: uitvloeitype (macro 25-50ml en micro 1-10ml) en zuigertype
Maatkolf = het nauwkeurigst om volume vloeistof mee te meten
Erlenmeyer = glazen beker
5. VEILIGHEID EN MILIEU
Het chemisch laboratorium bevat een reeks risicodragende elementen zoals chemische producten,
elektriciteit, gas, verwarming. Plus er worden ook risicodragende handelingen uitgevoerd, zoals
werken met glas, proeven uitvoeren en gieten van chemische producten.
ARAB= algemeen reglement voor de arbeidsbescherming
Het ARAB betreft de gezondheid en de veiligheid van de werknemers. Het omvat een groot aantal
artikelen, over:
3
