Bouwrecht en bouwmanagement les 8 7/05/2024
MASTER ARCHITECTUUR: STARTEN ALS STAGIAIR ARCHITECT DEEL PAULIEN GEKIERE
1. De sociaaleconomische positie van architectuurwerkers
o Wie ben ik, wie ben jij?
▪ Poll slide
o De sector: een wicked problem
▪ Architectuurwerkers verdienen te weinig omdat er heel veel verschillende
factoren meespelen
▪ Wicked problem? Het is een ongestructureerd probleem > wat resulteert
in een nieuw probleem
• Artikel 1 investeer in ontwerpen: Multi crisis > roep aan de
overheid om te vragen om d.m.v. ruimtelijk beleid de problemen
aan te pakken,
o Architecten zijn nodig en staan onder druk dus een
schreeuw om te investeren in hen.
o De creativiteit is aan het slinken omdat er zodanig veel
druk en weinig verloning opstaat.
• Artikel 2 verloning en passie: probleem overuren (omdat lonen
zodanig laag zijn om lage lonen te compenseren), niet omdat je je
passie doet en je graag je job doet, dat je er niet op een goede
manier voor vergoed mag worden
• Artikel 3 inflatie: wijzend op de zeer sterk stijgende inflatie >
architecten zijn niet beschermd voor deze inflatie door hen
freelance statuut.
o Neem zakelijke leiding van kantoren serieus
(onderhandeling en serieus), kantoor is een bedrijf en
weet economisch beter te handelen
• Artikel 4 Stagiair-architecten: stagiair-architecten werken aan
een hongerloon >
o Afschaffing van deontologische norm: geen kader meer
voor verloning dus
o ‘ze moeten maar beter handelen over hun loon’ > maar
ook niet simpel,
• Artikel 5 OVA: Orde van architecten is een tuchtorgaan, hun
budget is onduidelijk
o Stagiaires jonge architecten worden niet
vertegenwoordigt want je moet bijna voor alles ervaring
hebben.
o Grote ontevredenheid van architecten over die orde >
maar orde heeft geen verantwoordelijkheid in hen ‘bij te
staan’. De orde controleert enkel de architect.
o We betalen en er wordt ons niets teruggegeven, is dit dan
wel correct? Nadenken of OvA zouden kunnen
1
, communiceren over de waarde van architecten zonder
‘vakbond’ te zijn.
▪ EXAMEN: teksten opnieuw lezen en begrijpen, niet heel diep maar weet
aan welke doelgroep de tekst bedoeld is + welke deelvragen en
problemen komen hierin?
▪ De architectuursector is een economisch kwetsbare sector.
Dat speelt zich af op vele lagen:
• Slechte voorwaarden overheidsopdrachten
• Slecht zakelijk management in steeds groter wordende kantoren
• Architectuur wordt gezien als een passie en niet als een
economische activiteit
• Ontevredenheid van architecten over hun Orde
• Imagoprobleem
• Sterk concurrentiële sector
• Onvrijwillige en slecht geïnformeerde freelancers
• Geen collectieve loonafspraken
• Weinig onderzoek naar deze thema’s
➢ De oplossing vereist samenwerking van vakorganisaties (NAV, Orde, ...),
overheden, scholen, vennoten en werkers.
➢ Bovendien staat de zwakke sociaal-economische positie van de
architectuurwerker staat in schril contrast met de maatschappelijke
perceptie die er heerst
o Zelfstandig stagiair architect?
Architectuurwerker = Iedereen die interieurarchitectuur, interieurvormgeving,
toegepaste architectuur, architectuur, ingenieur architectuur, stedenbouw of
landschapsarchitectuur gestudeerd heeft, en aan de slag is in een kantoor of studio.
De term is een vertaling van de term ‘architectural worker’, gelanceerd in Amerika
door de beweging ‘AWU’: Architectural Workers United
Belangrijk om jezelf zo te benoemen en te zien, kijk vanuit dit perspectief als starter
- Paritair comité
o Je bent niet verplicht als architect om zelfstandige te doen, er is
gewoon een gewoonte binnen de sector.
o Een bediende statuut is ook een optie, en dit percentage is ook aan
het stijgen.
o Binnen Europa duidelijk hoe veel freelancers architecten er zijn in
België versus andere landen.
o Jammer dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende
zelfstandigen > werk je voor iemand of deel je het werk uit? OvA etc
houdt hier geen rekening mee.
o Voordelen werken als bediende:
▪ Betere sociale bescherming
2
MASTER ARCHITECTUUR: STARTEN ALS STAGIAIR ARCHITECT DEEL PAULIEN GEKIERE
1. De sociaaleconomische positie van architectuurwerkers
o Wie ben ik, wie ben jij?
▪ Poll slide
o De sector: een wicked problem
▪ Architectuurwerkers verdienen te weinig omdat er heel veel verschillende
factoren meespelen
▪ Wicked problem? Het is een ongestructureerd probleem > wat resulteert
in een nieuw probleem
• Artikel 1 investeer in ontwerpen: Multi crisis > roep aan de
overheid om te vragen om d.m.v. ruimtelijk beleid de problemen
aan te pakken,
o Architecten zijn nodig en staan onder druk dus een
schreeuw om te investeren in hen.
o De creativiteit is aan het slinken omdat er zodanig veel
druk en weinig verloning opstaat.
• Artikel 2 verloning en passie: probleem overuren (omdat lonen
zodanig laag zijn om lage lonen te compenseren), niet omdat je je
passie doet en je graag je job doet, dat je er niet op een goede
manier voor vergoed mag worden
• Artikel 3 inflatie: wijzend op de zeer sterk stijgende inflatie >
architecten zijn niet beschermd voor deze inflatie door hen
freelance statuut.
o Neem zakelijke leiding van kantoren serieus
(onderhandeling en serieus), kantoor is een bedrijf en
weet economisch beter te handelen
• Artikel 4 Stagiair-architecten: stagiair-architecten werken aan
een hongerloon >
o Afschaffing van deontologische norm: geen kader meer
voor verloning dus
o ‘ze moeten maar beter handelen over hun loon’ > maar
ook niet simpel,
• Artikel 5 OVA: Orde van architecten is een tuchtorgaan, hun
budget is onduidelijk
o Stagiaires jonge architecten worden niet
vertegenwoordigt want je moet bijna voor alles ervaring
hebben.
o Grote ontevredenheid van architecten over die orde >
maar orde heeft geen verantwoordelijkheid in hen ‘bij te
staan’. De orde controleert enkel de architect.
o We betalen en er wordt ons niets teruggegeven, is dit dan
wel correct? Nadenken of OvA zouden kunnen
1
, communiceren over de waarde van architecten zonder
‘vakbond’ te zijn.
▪ EXAMEN: teksten opnieuw lezen en begrijpen, niet heel diep maar weet
aan welke doelgroep de tekst bedoeld is + welke deelvragen en
problemen komen hierin?
▪ De architectuursector is een economisch kwetsbare sector.
Dat speelt zich af op vele lagen:
• Slechte voorwaarden overheidsopdrachten
• Slecht zakelijk management in steeds groter wordende kantoren
• Architectuur wordt gezien als een passie en niet als een
economische activiteit
• Ontevredenheid van architecten over hun Orde
• Imagoprobleem
• Sterk concurrentiële sector
• Onvrijwillige en slecht geïnformeerde freelancers
• Geen collectieve loonafspraken
• Weinig onderzoek naar deze thema’s
➢ De oplossing vereist samenwerking van vakorganisaties (NAV, Orde, ...),
overheden, scholen, vennoten en werkers.
➢ Bovendien staat de zwakke sociaal-economische positie van de
architectuurwerker staat in schril contrast met de maatschappelijke
perceptie die er heerst
o Zelfstandig stagiair architect?
Architectuurwerker = Iedereen die interieurarchitectuur, interieurvormgeving,
toegepaste architectuur, architectuur, ingenieur architectuur, stedenbouw of
landschapsarchitectuur gestudeerd heeft, en aan de slag is in een kantoor of studio.
De term is een vertaling van de term ‘architectural worker’, gelanceerd in Amerika
door de beweging ‘AWU’: Architectural Workers United
Belangrijk om jezelf zo te benoemen en te zien, kijk vanuit dit perspectief als starter
- Paritair comité
o Je bent niet verplicht als architect om zelfstandige te doen, er is
gewoon een gewoonte binnen de sector.
o Een bediende statuut is ook een optie, en dit percentage is ook aan
het stijgen.
o Binnen Europa duidelijk hoe veel freelancers architecten er zijn in
België versus andere landen.
o Jammer dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende
zelfstandigen > werk je voor iemand of deel je het werk uit? OvA etc
houdt hier geen rekening mee.
o Voordelen werken als bediende:
▪ Betere sociale bescherming
2
