Moduleopdracht
Praktijkgericht psychologisch onderzoek
Bron: https://www.istockphoto.com/nl/foto/a-glowing-light-bulb-with-an-icon-is-placed-on-the-book-gm1435049231-476501409
Voorletters en naam: J. La Torre
Studentnummer: 4345944
Datum: 23 april 2024
NCOI: HBO Toegepaste Psychologie
Module: Praktijkgericht psychologisch onderzoek
1
,Samenvatting
Mijn naam is Joanna La Torre, geboren en getogen in 1967 in Enschede vanuit een Italiaans
arbeidsmigranten gezin. In 2020 ben ik vanuit mijn intrinsieke motivatie en na weloverwogen
onderzoek begonnen aan de HBO opleiding Toegepaste Psychologie. In een duale vorm naast mijn
uitdagende baan als werkzoekendenbegeleider voor de gemeente Enschede.
Voor u ligt het praktijkgericht psychologisch onderzoek ter afsluiting van deze module, dat is
uitgevoerd op de afdeling Werkzoekendenbegeleiding van de gemeente Enschede. Er is een interview
gehouden met de leidinggevende van deze afdeling om een goed beeld te krijgen van het probleem.
Mogelijk spelen meerdere factoren als diverse wijzigingen in het werk een belangrijke rol in ontstaan
van dit probleem. De leidinggevende van de afdeling Werkzoekendenbegeleiding, tevens
opdrachtgever, stelt nader onderzoek zeer op prijs omtrent de mate van ervaren werkdruk onder de
Werkzoekendenbegeleiders. Aangezien dit psychologische aspect van psychosociale
arbeidsbelasting ook significant naar voren kwam in een recent afgenomen
medewerkerstevredenheidsonderzoek eind 2023 was dit een mooie aanleiding voor nader onderzoek.
Doel van dit praktijkgericht psychologisch onderzoek is om inzicht te krijgen in de mate van ervaren
werkdruk onder de medewerkers van de afdeling Werkzoekendenbegeleiding. Met de resultaten van
het onderzoek kunnen aanbevelingen worden gedaan om de ervaren werkdruk te verlagen.
De verkregen informatie is afkomstig uit het interview met de leidinggevende van de afdeling, en het
praktijkonderzoek. Hieruit is de volgende centrale onderzoeksvraag geformuleerd:
Hoe komt het dat de Werkzoekendenbegeleiders een hoge werkdruk ervaren en hoe kan deze
ervaren werkdruk verlaagd worden?
En de deelvragen:
1. Welke factoren zijn van invloed op de ervaren werkdruk van de Werkzoekendenbegeleiders?
2. Wat is de mate van ervaren werkdruk onder de Werkzoekendenbegeleiders?
3. Welke specifieke interventies hebben effecten op de ervaren werkdruk, van de
Werkzoekendenbegeleiders?
Om antwoorden te krijgen op de onderzoeksvragen is er op een systematische manier gewerkt. Er zijn
internationale wetenschappelijke bronnen geraadpleegd. Verschillende factoren, modellen, theorieën
die van invloed zijn op het probleem komen aan de orde. Hieruit blijkt dat werkdruk effect heeft op de
prestaties, betrokkenheid, en productiviteit. Het ervaren van werkdruk kan zowel negatieve als
positieve effecten hebben op werknemers. Communicatie speelt een significante rol als bemiddelde
variabele tussen werkdruk en prestaties. Werkdruk kan negatieve gevolgen hebben voor het welzijn
en de prestaties van werknemers, waaronder stress, burn-out, verminderde motivatie en een
verhoogd risico op fouten en ongevallen. Het is daarom belangrijk voor organisaties om werkdruk te
beheren en te verminderen. Sinds 1 januari 2007 is psychosociale arbeidsbelasting expliciet als risico
in de Arbeidsomstandighedenwet opgenomen. In artikel 1 van deze wet wordt psychosociale
arbeidsbelasting omschreven als de factoren seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten,
discriminatie en werkdruk in de arbeidssituatie die stress teweeg kunnen brengen. In het kader van
psychosociale arbeidsbelasting gaat de aandacht in dit onderzoek uit naar de mate van ervaren
werkdruk onder de Werkzoekendenbegeleiders van de gemeente Enschede.
Voor het kwantitatieve onderzoek is de verkorte Burn-out Assessment Tool (BAT) van Schaufeli
gebruikt. Deze vragenlijst is naar de respondenten toe als “Werkbelevingsvragenlijst” benoemd,
en online afgenomen door de vragen in Google Forms te zetten en te mailen naar alle
Werkzoekendenbegeleiders. Met een toegevoegde open vraag om ook een stukje kwalitatief
onderzoek te laten zien is de Mixed Method Methode gebruikt. De resultaten van het online onderzoek
zijn weergegeven in een Exceltabel gemaakt door Google Forms naar aanleiding van de ingevulde
antwoorden. Google Forms, een online tool voor kwantitatieve analyse die de resultaten via
automatische overzichten beschikbaar maakt, weergegeven in de vorm van figuren en in een
spreadsheet. De antwoorden worden geanalyseerd en gerapporteerd en vervolgens worden er
conclusies getrokken. Op basis van de conclusies wordt er een aanbeveling gedaan voor een
interventie om de mate van ervaren werkdruk van de medewerkers te verlagen. Aanbevolen wordt om
open en beter te communiceren over belemmerende factoren op het werk en dit structureel te
evalueren in de voortgangsgesprekken met de leidinggevende.
Het is belangrijk voor organisaties om de ervaren werkdruk te beheren en te verminderen door middel
van maatregelen zoals het herontwerpen van taken, en met name te blijven communiceren over wat
er speelt in het werk en op de werkvloer.
2
, Inhoud
Hoofdstuk 1 Probleemanalyse ....................................................................................................4
1.1 Organisatie ................................................................................................................................4
1.1.1 Probleemanalyse ....................................................................................................................4
1.1.2 Doelstelling ............................................................................................................................5
1.1.3 Onderzoeksvragen ..................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 Literatuuronderzoek ...............................................................................................5
Hoofdstuk 3 Methode van onderzoek ........................................................................................7
3.1 Literatuuronderzoek ..................................................................................................................7
3.2 Praktijkonderzoek ......................................................................................................................7
3.2.1 Populatie en respondenten ............................................................................................7
3.2.2 Procedure ...........................................................................................................................7
3.2.3 Meetinstrument .................................................................................................................8
3.2.4 Analyse ...............................................................................................................................8
3.2.5 Betrouwbaarheid en validiteit.............................................................................................8
Hoofdstuk 4 Resultaten ................................................................................................................9
4.1 Resultaten kwantitatief onderzoek voor de praktijkgerichte onderzoeksvraag 2: ........................9
4.2 Resultaten kwalitatief onderzoek voor de praktijkgerichte onderzoeksvraag 3: ........................ 10
Hoofdstuk 5 Conclusie................................................................................................................ 11
5.1 Conclusie theoretische onderzoeksvraag: ......................................................................... 11
5.2 Conclusie op de praktijkgerichte kwantitatieve onderzoeksvraag: .................................. 11
5.3 Conclusie op de praktijkgerichte kwalitatieve onderzoeksvraag: .................................... 11
5.4 Conclusie centrale onderzoeksvraag ................................................................................. 11
Hoofdstuk 6 Aanbeveling voor een interventie ...................................................................... 12
6.1 Aanbeveling ............................................................................................................................ 12
Literatuurlijst................................................................................................................................. 13
Bijlage 1: Interviewgids opdrachtgever .............................................................................................. 14
Bijlage 2: Vragenlijst, werkbelevingslijst BAT ...................................................................................... 15
Bijlage 3: Weergave kwantitatief onderzoek ...................................................................................... 16
Bijlage 4: Antwoorden kwalitatief onderzoek .................................................................................... 17
Bijlage 5: Tabellen ............................................................................................................................. 18
3
Praktijkgericht psychologisch onderzoek
Bron: https://www.istockphoto.com/nl/foto/a-glowing-light-bulb-with-an-icon-is-placed-on-the-book-gm1435049231-476501409
Voorletters en naam: J. La Torre
Studentnummer: 4345944
Datum: 23 april 2024
NCOI: HBO Toegepaste Psychologie
Module: Praktijkgericht psychologisch onderzoek
1
,Samenvatting
Mijn naam is Joanna La Torre, geboren en getogen in 1967 in Enschede vanuit een Italiaans
arbeidsmigranten gezin. In 2020 ben ik vanuit mijn intrinsieke motivatie en na weloverwogen
onderzoek begonnen aan de HBO opleiding Toegepaste Psychologie. In een duale vorm naast mijn
uitdagende baan als werkzoekendenbegeleider voor de gemeente Enschede.
Voor u ligt het praktijkgericht psychologisch onderzoek ter afsluiting van deze module, dat is
uitgevoerd op de afdeling Werkzoekendenbegeleiding van de gemeente Enschede. Er is een interview
gehouden met de leidinggevende van deze afdeling om een goed beeld te krijgen van het probleem.
Mogelijk spelen meerdere factoren als diverse wijzigingen in het werk een belangrijke rol in ontstaan
van dit probleem. De leidinggevende van de afdeling Werkzoekendenbegeleiding, tevens
opdrachtgever, stelt nader onderzoek zeer op prijs omtrent de mate van ervaren werkdruk onder de
Werkzoekendenbegeleiders. Aangezien dit psychologische aspect van psychosociale
arbeidsbelasting ook significant naar voren kwam in een recent afgenomen
medewerkerstevredenheidsonderzoek eind 2023 was dit een mooie aanleiding voor nader onderzoek.
Doel van dit praktijkgericht psychologisch onderzoek is om inzicht te krijgen in de mate van ervaren
werkdruk onder de medewerkers van de afdeling Werkzoekendenbegeleiding. Met de resultaten van
het onderzoek kunnen aanbevelingen worden gedaan om de ervaren werkdruk te verlagen.
De verkregen informatie is afkomstig uit het interview met de leidinggevende van de afdeling, en het
praktijkonderzoek. Hieruit is de volgende centrale onderzoeksvraag geformuleerd:
Hoe komt het dat de Werkzoekendenbegeleiders een hoge werkdruk ervaren en hoe kan deze
ervaren werkdruk verlaagd worden?
En de deelvragen:
1. Welke factoren zijn van invloed op de ervaren werkdruk van de Werkzoekendenbegeleiders?
2. Wat is de mate van ervaren werkdruk onder de Werkzoekendenbegeleiders?
3. Welke specifieke interventies hebben effecten op de ervaren werkdruk, van de
Werkzoekendenbegeleiders?
Om antwoorden te krijgen op de onderzoeksvragen is er op een systematische manier gewerkt. Er zijn
internationale wetenschappelijke bronnen geraadpleegd. Verschillende factoren, modellen, theorieën
die van invloed zijn op het probleem komen aan de orde. Hieruit blijkt dat werkdruk effect heeft op de
prestaties, betrokkenheid, en productiviteit. Het ervaren van werkdruk kan zowel negatieve als
positieve effecten hebben op werknemers. Communicatie speelt een significante rol als bemiddelde
variabele tussen werkdruk en prestaties. Werkdruk kan negatieve gevolgen hebben voor het welzijn
en de prestaties van werknemers, waaronder stress, burn-out, verminderde motivatie en een
verhoogd risico op fouten en ongevallen. Het is daarom belangrijk voor organisaties om werkdruk te
beheren en te verminderen. Sinds 1 januari 2007 is psychosociale arbeidsbelasting expliciet als risico
in de Arbeidsomstandighedenwet opgenomen. In artikel 1 van deze wet wordt psychosociale
arbeidsbelasting omschreven als de factoren seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten,
discriminatie en werkdruk in de arbeidssituatie die stress teweeg kunnen brengen. In het kader van
psychosociale arbeidsbelasting gaat de aandacht in dit onderzoek uit naar de mate van ervaren
werkdruk onder de Werkzoekendenbegeleiders van de gemeente Enschede.
Voor het kwantitatieve onderzoek is de verkorte Burn-out Assessment Tool (BAT) van Schaufeli
gebruikt. Deze vragenlijst is naar de respondenten toe als “Werkbelevingsvragenlijst” benoemd,
en online afgenomen door de vragen in Google Forms te zetten en te mailen naar alle
Werkzoekendenbegeleiders. Met een toegevoegde open vraag om ook een stukje kwalitatief
onderzoek te laten zien is de Mixed Method Methode gebruikt. De resultaten van het online onderzoek
zijn weergegeven in een Exceltabel gemaakt door Google Forms naar aanleiding van de ingevulde
antwoorden. Google Forms, een online tool voor kwantitatieve analyse die de resultaten via
automatische overzichten beschikbaar maakt, weergegeven in de vorm van figuren en in een
spreadsheet. De antwoorden worden geanalyseerd en gerapporteerd en vervolgens worden er
conclusies getrokken. Op basis van de conclusies wordt er een aanbeveling gedaan voor een
interventie om de mate van ervaren werkdruk van de medewerkers te verlagen. Aanbevolen wordt om
open en beter te communiceren over belemmerende factoren op het werk en dit structureel te
evalueren in de voortgangsgesprekken met de leidinggevende.
Het is belangrijk voor organisaties om de ervaren werkdruk te beheren en te verminderen door middel
van maatregelen zoals het herontwerpen van taken, en met name te blijven communiceren over wat
er speelt in het werk en op de werkvloer.
2
, Inhoud
Hoofdstuk 1 Probleemanalyse ....................................................................................................4
1.1 Organisatie ................................................................................................................................4
1.1.1 Probleemanalyse ....................................................................................................................4
1.1.2 Doelstelling ............................................................................................................................5
1.1.3 Onderzoeksvragen ..................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 Literatuuronderzoek ...............................................................................................5
Hoofdstuk 3 Methode van onderzoek ........................................................................................7
3.1 Literatuuronderzoek ..................................................................................................................7
3.2 Praktijkonderzoek ......................................................................................................................7
3.2.1 Populatie en respondenten ............................................................................................7
3.2.2 Procedure ...........................................................................................................................7
3.2.3 Meetinstrument .................................................................................................................8
3.2.4 Analyse ...............................................................................................................................8
3.2.5 Betrouwbaarheid en validiteit.............................................................................................8
Hoofdstuk 4 Resultaten ................................................................................................................9
4.1 Resultaten kwantitatief onderzoek voor de praktijkgerichte onderzoeksvraag 2: ........................9
4.2 Resultaten kwalitatief onderzoek voor de praktijkgerichte onderzoeksvraag 3: ........................ 10
Hoofdstuk 5 Conclusie................................................................................................................ 11
5.1 Conclusie theoretische onderzoeksvraag: ......................................................................... 11
5.2 Conclusie op de praktijkgerichte kwantitatieve onderzoeksvraag: .................................. 11
5.3 Conclusie op de praktijkgerichte kwalitatieve onderzoeksvraag: .................................... 11
5.4 Conclusie centrale onderzoeksvraag ................................................................................. 11
Hoofdstuk 6 Aanbeveling voor een interventie ...................................................................... 12
6.1 Aanbeveling ............................................................................................................................ 12
Literatuurlijst................................................................................................................................. 13
Bijlage 1: Interviewgids opdrachtgever .............................................................................................. 14
Bijlage 2: Vragenlijst, werkbelevingslijst BAT ...................................................................................... 15
Bijlage 3: Weergave kwantitatief onderzoek ...................................................................................... 16
Bijlage 4: Antwoorden kwalitatief onderzoek .................................................................................... 17
Bijlage 5: Tabellen ............................................................................................................................. 18
3
