samenvatting fiscaliteit + notities

Samenvatting Fiscaliteit



Deel 1: Basisbeginselen
H1: Begrip en Kenmerken van de Belasting
 Geen wettelijke definitie
 Kenmerken
Financieel doel: overheidsuitgave, financiëren – geen tegenprestatie
Dwingend karakter: sancties mogelijk,
De fiscale wet van openbare orde

Zijn geen belastingen
 Bepaalde overheidsinkomsten (vb. inkomgelden musea)
 Retributies
* Vergoeding voor geïndividualiseerde dienstverlening
 er is een tegenprestatie
Vb. tolgelden, parkeerretributies, …
 Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)

H2 : De situering van het belastingrecht (Boek
p. 27)
Privaat Recht Publiek Recht

Individu vs. Individu Overheid vs. Individu

- Burgerlijk recht - Staatsrecht
- Handelsrecht - Administratief recht
- Gerechtelijk recht - Strafrecht
- Sociaal recht - Fiscaal recht
- Sociaal recht

H5: Wie mag belastingen heffen?
(Boek P. 31-32)
Federaal

Regionaal
Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
Gemeenschappen (Vlaams, Frans, Duitstalig)

Lokaal
Provincies & gemeenten

Publiekrechterlijke instellingen
Opdracht van algemeen belang
Vb: instellingen openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk welzijn

Supranationale overheden
EU
Vb: douane aan buitengrens; btw

,Samenvatting Fiscaliteit




6e staatshervorming (2014) (Gewoon keer lezen)
 Uitbreiding fiscale autonomie van de gewesten in de personenbelasting
 Federaal en gewestelijk luik in personenbelasting
 Eigen bevoegdheden voor de gewesten
* Eigen belastingen heffen
* Eigen belastingverminderingen invoeren

Fiscale autonomie
 Regionale en lokale overheden kunnen geen belasting heffen op federale bevoegdheden
 Lokale besturen zijjn verantwoording verschudigd an hogere overheid
 Federale wet kan lokale belasting invoeren of afschaffen.



H6: Grondwettelijke beginselen van de
belastingheffing
(Boek P. 33-39)
1. Het legaliteitsbeginsel (p. 33-35)
 Wettelijkheidsbeginsel
 Bescherming van burgers tegen al te buitensporige belastingen
 Vaststelling van:
o Het belastingsubject + grondslag
o Het tarief
o De modaliteiten van de heffing
 Principiële belastingvrijdom: Alles is vrij van belasting, tenzij de wet anders bepaalt
besluit van gemeente/provincieraad voor regionale en lokale bevoegdheden)
 Gebonden bevoegdheid van administratie: zij moet fiscale wetten toepassen zoals zij
zijn
 Het voorzienbaarheidsbeginsel
o Wetteksten moet duidelijk zijn
o Wettekst moet geïnterpreteerd worden conform de geldende
interprestatieregels
o Moet Consintent toegetpast worden

2. Het eenjarigheidsbeginsel (p. 35-36)
 Annualiteitsbeginsel
 Belastingen worden jaarlijks gestemd
 Ingevoerde regels slechts voor een jaar van kracht als zij niet worden vernieuwd
 Praktijk = uitvoerende macht moet elk jaar opnieuw uitdrukkelijke machtiging krijgen om
belastingen te heffen obv de bestaande wetgeving. (wet houdende de
Rijksmiddelenbegroting)
 Gevolgen
o Elk jaar een nieuwe aangifte
o Beroepskosten enkel aftrekbaar in het belastbaar tijdperk waarin zij zijn
gedaan/gedragen

,Samenvatting Fiscaliteit

o Jaarlijkse indewatie fiscale bijdragen




3. Het gelijkheidsbeginsel (p. 36-39)
 Alle Belgen gelijk voor de wet
 Geen voorkeursbehandelingen
 Relatief karakter
o Alle personen die zich in dezelfde feitelijke toestand bevinden moeten
op gelijke wijze worden belast
o Objectieve en redelijke verantwoording voor het verschil in
behandeling
 Elke fiscale wet kan door Grondwettelijk Hof worden getoetst aan grondwettelijk
gelijkheidsbeginsel

H7: Beginselen/kenmerken die voortvloeien uit
aard van belastingen en uit recht in algemeen
(H7 Boek: P. 40-59)
2. De fiscale wet is van openbare orde (p. 41-51)
Belastingontduiking is niet toegelaten – keuze van de minst belaste weg

De belastingplichtige mag belastingen ontwijken op een legale manier. Hij mag geen
wettelijke verplichtingen schenden.

Belastingontwijking = toegelaten
Vb. een vennootschap oprichten i.p.v. zelfstandige te zijn




Belastingontduiking = niet-toegelaten
Vb. fraude, zwartwerk, valse facturen, …


7. Het non bis in idem-beginsel
• Eenzelfde belastingplichtige (bp) kan voor eenzelfde belastbaar tijdperk maar 1 keer
door dezelfde belasting (of belastingen met eenzelfde doel), op dezelfde materie,
getroffen worden
• Staat niet in de wetgeving
• Moet vermeden worden, maar in de praktijk is een dubbele belasting toch mogelijk
• Alleen indien een wettekst expliciet in een vermijding tot dubbele belasting voorziet,
zal dit daadwerkelijk het geval zijn
• Juridische vs. economische dubbele belasting
o Juridische: 1 bp (DBV)

, Samenvatting Fiscaliteit

o Economische: verschillende bp (DBI-aftrek  Zie
vennootschapsbelasting)




H8: De indeling van de belastingen p. 60-64
2. Naar de grondslag van de belasting
Onderscheid naargelang grondslag




3. Naar de wijze van vereffing van de belasting
Vaste, evenredige en progressieve belastingen

 Vaste belastingen
o Het bedrag van een vaste belasting is steeds hetzelfde, ongeacht de omvang
van het belastbare feit.
o Voorbeeld: het vast recht in de registratierechten (bijv. 50 EUR)
 Evenredige belastingen
o Het bedrag van een evenredige belasting is een vast percentage op een
veranderlijke grondslag.
o Voorbeeld: de vennootschapsbelasting
 Progressieve belastingen
o Het percentage van de belastingen stijgt naargelang de grondslag toeneemt.
o Voorbeeld: de personenbelasting

5. Naar directe en indirecte belastingen volgens
het fiscaal-administratief criterium (P. 62-64)