Aantekeningen
onderzoekspraktijk
Inhoud
Hoorcollege 1 & 2...................................................................................................................................3
Literatuur............................................................................................................................................3
Hoorcollege........................................................................................................................................9
Informatie opdracht..........................................................................................................................11
Kennisclips........................................................................................................................................12
Hoorcollege 3........................................................................................................................................14
Literatuur..........................................................................................................................................14
Hoorcollege......................................................................................................................................20
Kennisclips........................................................................................................................................26
Hoorcollege 4........................................................................................................................................27
Literatuur..........................................................................................................................................27
Hoorcollege......................................................................................................................................32
Kennisclips.......................................................................................................................................34
Hoorcollege 5........................................................................................................................................35
Literatuur..........................................................................................................................................35
Hoorcollege......................................................................................................................................40
Kennisclips........................................................................................................................................42
Hoorcollege 6........................................................................................................................................43
Literatuur..........................................................................................................................................43
Hoorcollege......................................................................................................................................47
Kennisclips........................................................................................................................................49
Hoorcollege 7........................................................................................................................................50
Literatuur..........................................................................................................................................50
Hoorcollege......................................................................................................................................56
Kennisclips........................................................................................................................................58
Hoorcollege 8........................................................................................................................................59
Literatuur..........................................................................................................................................59
Hoorcollege......................................................................................................................................59
Hoorcollege 9........................................................................................................................................60
Literatuur..........................................................................................................................................60
, Hoorcollege......................................................................................................................................62
Kennisclips........................................................................................................................................63
Hoorcollege 10......................................................................................................................................65
Literatuur..........................................................................................................................................65
Hoorcollege......................................................................................................................................71
Kennisclips........................................................................................................................................73
,Hoorcollege 1 & 2
Literatuur
Hoofdstuk 1: Introductie ‘single case experimental designs’
Waarom single-case onderzoek?
Ons begrip van wat bevooroordeeld bewijsmateriaal inhoudt, is geavanceerder dan een generatie
geleden. Dat is belangrijk omdat we in staat zijn een grotere kritische waardering en scepticisme aan
de dag te leggen en te overwegen welke factoren verantwoordelijk zijn voor de resultaten.
De voordelen hiervan zijn:
- behandelingen met waarschijnlijk schadelijke gevolgen kunnen worden geëlimineerd
- gezondheidszorgdiensten kunnen ineffectieve behandelingen verbieden.
De uitkomsten van RCT studies leveren reproduceerbaar bewijs voor het bepalen van
gezondheidsbeleid.
Single-case-methode bieden instrumenten die zowel goede gezondheidszorg leveren als robuust
praktijk gebaseerd bewijsmateriaal genereren.
Single-case-methoden bieden een klinisch uitvoerbaar, wetenschappelijk valide en geloofwaardig
alternatief als aanvulling op reguliere methoden. Gerepliceerde experimentele casusreeksen kunnen
in sommige situaties een geloofwaardig alternatief bieden voor gerandomiseerde gecontroleerde
onderzoeken.
Dit boek is bedoeld om de bouwstenen aan te pakken die nodig zijn voor het plannen, uitvoeren en
analyseren van onderzoek naar individuele gevallen.
Drie basis categorieën van single-case onderzoek:
a) case studies
b) single-case kwantitatieve analyses
c) single-case experimenten
Case studies
Ze zijn voornamelijk verhalend en bevatten kwalitatieve gegevens. Ze zijn gericht op het geven van
een beschrijvend en interpretatief verslag van wat er tijdens de therapie is gebeurd. Er is geen
formele poging om de behandeling experimenteel te manipuleren.
We vertellen in het therapieonderwijs niet het protocol van de proef of het gemiddelde effect van
een complexe behandeling. We vertellen en bespreken procedures in de context van individuele
voorbeelden en variaties. Het nadeel hiervan is dat we misschien té bereid zijn om te luisteren en te
lezen over de nieuwst successen met een nieuwe therapie, vooral in moeilijk te behandelen gevallen.
Ook in trainingsprogramma’s wordt van studenten gevraagd een case study te schrijven of een
portfolio met cases te presenteren. Daardoor kunnen ze een meer afmeten, offline, kritische reflectie
en beoordeling van het werk geven.
Single-case kwantitatieve analyse: kwantitatieve analyse voor één geval
Er worden kwantitatieve gegevens verzameld en geanalyseerd, waarin geen poging wordt genomen
om de betrokken variabelen rechtstreeks te manipuleren.
Een voorbeeld is dat een onderzoeker wil weten of een individu na een behandelperiode is
veranderd, maar er wordt niet geprobeerd vast te stellen of de behandeling verantwoordelijk is voor
de verandering.
, Single-case experimenten: experimenten met één geval
Er zijn kwantitatieve gegevens beschikbaar met directe manipulatie van de interventie, waarbij de
combinatie van deze twee kenmerken in de vorm van een experimenteel ontwerp, het mogelijk
maakt om een geldige conclusie over de impact van de behandeling op de uitkomst te maken.
Experimenten met één geval omvatten altijd meerdere metingen.
De focus van dit boek ligt vooral op casestudy’s die kwantitatief zijn en herhaalde metingen omvatten.
Experimenten met één geval bieden een reeks methodologisch aanvaardbare hulpmiddelen voor het
evalueren van de werkzaamheid en effectiviteit in de klinische context waarin RCT’s niet kunnen
worden geïmplementeerd.
Toegepaste gedragsanalyses worden gekenmerkt door:
1) een focus op direct waarneembaar gedrag dat het vaakst wordt gekwantificeerd als telgegevens,
bijvoorbeeld de frequentie van voorkomen per tijdseenheid.
2) een experimentele aanpak die ernaar streeft de omgeving zoveel mogelijk te beheersen om
verstorende variabelen uit te sluiten
3) een poging om ervoor te zorgen dat het basisgedrag stabiel is voordat de behandeling wordt
geïntroduceerd
4) behandelingen die gebaseerd zijn op wapening principes
5) een afhankelijkheid van visuele analyse
Observaties kunnen op een aantal niveaus in de tijd worden geplaatst, waarin 3 belangrijke fasen
worden onderscheiden:
Fase 1) een beoordelingsperiode en wanneer basisobservatie – er kunnen wijzigingen worden
aangebracht.
Fase 2) een periode waarin een interventie wordt
toegepast
Fase 3) een periode van follow-up waarin verdere
beoordelingen van de impact van de behandeling kunnen
worden gemaakt.
Op de verticale as worden standaard-, doel- en
procesmaatregelen onderscheiden.
Standaard maatregelen
Het eerste niveau is dat van gestandaardiseerde metingen
met normatieve gegevens. De meeste mensen zijn
hiermee bekend en veel vragenlijsten omvatten ze. De meeste standaard maatregelen zijn niet
ontworpen om frequent te worden gebruikt. Daarom zullen ze vooral tijdens de
beoordelings-/basislijnperiode worden ingenomen. De analyse van verschillen vóór en na de
behandeling in gestandaardiseerde metingen kan ons vertellen of de score van een patiënt op
betekenisvolle manier is veranderd.
Doelmaatregelen
Het tweede niveau is dat van de doelmaatregelen. In tegenstelling tot gerandomiseerde
gecontroleerde onderzoeken worden bij single-case-methoden vaak metingen gebruikt die specifiek
op het individu zijn toegesneden. De maatregelen kunnen bestaan uit directe observatie en het tellen
van de frequentie van probleemgedrag of zelfrapportage van ervaringen op schalen die specifiek voor
dat individu zijn toegesneden. Doelmaatregelen vertegenwoordigen de focus van de behandeling
voor het betrokken individu, de inhoud van de klacht van de persoon in plaats van een constructie. Ze
zijn op maat van het individu.
onderzoekspraktijk
Inhoud
Hoorcollege 1 & 2...................................................................................................................................3
Literatuur............................................................................................................................................3
Hoorcollege........................................................................................................................................9
Informatie opdracht..........................................................................................................................11
Kennisclips........................................................................................................................................12
Hoorcollege 3........................................................................................................................................14
Literatuur..........................................................................................................................................14
Hoorcollege......................................................................................................................................20
Kennisclips........................................................................................................................................26
Hoorcollege 4........................................................................................................................................27
Literatuur..........................................................................................................................................27
Hoorcollege......................................................................................................................................32
Kennisclips.......................................................................................................................................34
Hoorcollege 5........................................................................................................................................35
Literatuur..........................................................................................................................................35
Hoorcollege......................................................................................................................................40
Kennisclips........................................................................................................................................42
Hoorcollege 6........................................................................................................................................43
Literatuur..........................................................................................................................................43
Hoorcollege......................................................................................................................................47
Kennisclips........................................................................................................................................49
Hoorcollege 7........................................................................................................................................50
Literatuur..........................................................................................................................................50
Hoorcollege......................................................................................................................................56
Kennisclips........................................................................................................................................58
Hoorcollege 8........................................................................................................................................59
Literatuur..........................................................................................................................................59
Hoorcollege......................................................................................................................................59
Hoorcollege 9........................................................................................................................................60
Literatuur..........................................................................................................................................60
, Hoorcollege......................................................................................................................................62
Kennisclips........................................................................................................................................63
Hoorcollege 10......................................................................................................................................65
Literatuur..........................................................................................................................................65
Hoorcollege......................................................................................................................................71
Kennisclips........................................................................................................................................73
,Hoorcollege 1 & 2
Literatuur
Hoofdstuk 1: Introductie ‘single case experimental designs’
Waarom single-case onderzoek?
Ons begrip van wat bevooroordeeld bewijsmateriaal inhoudt, is geavanceerder dan een generatie
geleden. Dat is belangrijk omdat we in staat zijn een grotere kritische waardering en scepticisme aan
de dag te leggen en te overwegen welke factoren verantwoordelijk zijn voor de resultaten.
De voordelen hiervan zijn:
- behandelingen met waarschijnlijk schadelijke gevolgen kunnen worden geëlimineerd
- gezondheidszorgdiensten kunnen ineffectieve behandelingen verbieden.
De uitkomsten van RCT studies leveren reproduceerbaar bewijs voor het bepalen van
gezondheidsbeleid.
Single-case-methode bieden instrumenten die zowel goede gezondheidszorg leveren als robuust
praktijk gebaseerd bewijsmateriaal genereren.
Single-case-methoden bieden een klinisch uitvoerbaar, wetenschappelijk valide en geloofwaardig
alternatief als aanvulling op reguliere methoden. Gerepliceerde experimentele casusreeksen kunnen
in sommige situaties een geloofwaardig alternatief bieden voor gerandomiseerde gecontroleerde
onderzoeken.
Dit boek is bedoeld om de bouwstenen aan te pakken die nodig zijn voor het plannen, uitvoeren en
analyseren van onderzoek naar individuele gevallen.
Drie basis categorieën van single-case onderzoek:
a) case studies
b) single-case kwantitatieve analyses
c) single-case experimenten
Case studies
Ze zijn voornamelijk verhalend en bevatten kwalitatieve gegevens. Ze zijn gericht op het geven van
een beschrijvend en interpretatief verslag van wat er tijdens de therapie is gebeurd. Er is geen
formele poging om de behandeling experimenteel te manipuleren.
We vertellen in het therapieonderwijs niet het protocol van de proef of het gemiddelde effect van
een complexe behandeling. We vertellen en bespreken procedures in de context van individuele
voorbeelden en variaties. Het nadeel hiervan is dat we misschien té bereid zijn om te luisteren en te
lezen over de nieuwst successen met een nieuwe therapie, vooral in moeilijk te behandelen gevallen.
Ook in trainingsprogramma’s wordt van studenten gevraagd een case study te schrijven of een
portfolio met cases te presenteren. Daardoor kunnen ze een meer afmeten, offline, kritische reflectie
en beoordeling van het werk geven.
Single-case kwantitatieve analyse: kwantitatieve analyse voor één geval
Er worden kwantitatieve gegevens verzameld en geanalyseerd, waarin geen poging wordt genomen
om de betrokken variabelen rechtstreeks te manipuleren.
Een voorbeeld is dat een onderzoeker wil weten of een individu na een behandelperiode is
veranderd, maar er wordt niet geprobeerd vast te stellen of de behandeling verantwoordelijk is voor
de verandering.
, Single-case experimenten: experimenten met één geval
Er zijn kwantitatieve gegevens beschikbaar met directe manipulatie van de interventie, waarbij de
combinatie van deze twee kenmerken in de vorm van een experimenteel ontwerp, het mogelijk
maakt om een geldige conclusie over de impact van de behandeling op de uitkomst te maken.
Experimenten met één geval omvatten altijd meerdere metingen.
De focus van dit boek ligt vooral op casestudy’s die kwantitatief zijn en herhaalde metingen omvatten.
Experimenten met één geval bieden een reeks methodologisch aanvaardbare hulpmiddelen voor het
evalueren van de werkzaamheid en effectiviteit in de klinische context waarin RCT’s niet kunnen
worden geïmplementeerd.
Toegepaste gedragsanalyses worden gekenmerkt door:
1) een focus op direct waarneembaar gedrag dat het vaakst wordt gekwantificeerd als telgegevens,
bijvoorbeeld de frequentie van voorkomen per tijdseenheid.
2) een experimentele aanpak die ernaar streeft de omgeving zoveel mogelijk te beheersen om
verstorende variabelen uit te sluiten
3) een poging om ervoor te zorgen dat het basisgedrag stabiel is voordat de behandeling wordt
geïntroduceerd
4) behandelingen die gebaseerd zijn op wapening principes
5) een afhankelijkheid van visuele analyse
Observaties kunnen op een aantal niveaus in de tijd worden geplaatst, waarin 3 belangrijke fasen
worden onderscheiden:
Fase 1) een beoordelingsperiode en wanneer basisobservatie – er kunnen wijzigingen worden
aangebracht.
Fase 2) een periode waarin een interventie wordt
toegepast
Fase 3) een periode van follow-up waarin verdere
beoordelingen van de impact van de behandeling kunnen
worden gemaakt.
Op de verticale as worden standaard-, doel- en
procesmaatregelen onderscheiden.
Standaard maatregelen
Het eerste niveau is dat van gestandaardiseerde metingen
met normatieve gegevens. De meeste mensen zijn
hiermee bekend en veel vragenlijsten omvatten ze. De meeste standaard maatregelen zijn niet
ontworpen om frequent te worden gebruikt. Daarom zullen ze vooral tijdens de
beoordelings-/basislijnperiode worden ingenomen. De analyse van verschillen vóór en na de
behandeling in gestandaardiseerde metingen kan ons vertellen of de score van een patiënt op
betekenisvolle manier is veranderd.
Doelmaatregelen
Het tweede niveau is dat van de doelmaatregelen. In tegenstelling tot gerandomiseerde
gecontroleerde onderzoeken worden bij single-case-methoden vaak metingen gebruikt die specifiek
op het individu zijn toegesneden. De maatregelen kunnen bestaan uit directe observatie en het tellen
van de frequentie van probleemgedrag of zelfrapportage van ervaringen op schalen die specifiek voor
dat individu zijn toegesneden. Doelmaatregelen vertegenwoordigen de focus van de behandeling
voor het betrokken individu, de inhoud van de klacht van de persoon in plaats van een constructie. Ze
zijn op maat van het individu.
