1
,Inhoudsopgave
Introductie ................................................................................................................................................. 5
Wat is strafrechtsbedeling?.................................................................................................................................. 5
Les 1 – Organisaties en organisatiestructuren ............................................................................................ 10
Organisaties ....................................................................................................................................................... 10
Organiseren van publieke organisatie................................................................................................................ 14
Organisatiestructuur ...................................................................................................................................... 15
Dominante organisatiestructuren .................................................................................................................. 22
Organisatieontwerp ........................................................................................................................................... 27
Configuratie theorie van Mintzberg ............................................................................................................... 27
Les 2 – Scientific management................................................................................................................... 31
Historische wortels van het management.......................................................................................................... 31
Theoretische grondslagen van het management............................................................................................... 39
Klassieke managementbenadering ................................................................................................................ 39
Het Human relations model ........................................................................................................................... 42
Het Open systeem model............................................................................................................................... 42
Het concurrerende waardenmodel ............................................................................................................... 43
Het onderscheid tussen publieke en private organisaties .................................................................................. 43
New Public Management............................................................................................................................... 44
Onderscheid tussen publieke en private organisaties ................................................................................... 47
Gevolgen van het onderscheid ...................................................................................................................... 51
Les 3 – Strategisch management................................................................................................................ 52
Strategie ............................................................................................................................................................. 52
Het concept strategie ..................................................................................................................................... 52
Benaderingen in strategie en strategievorming ............................................................................................ 56
De strategische vragen ................................................................................................................................... 59
Strategisch management ................................................................................................................................... 60
Het concept strategisch management ........................................................................................................... 60
Benaderingswijzen van strategisch management ......................................................................................... 61
Strategische planning ..................................................................................................................................... 63
Het competentiedenken in strategisch management ................................................................................... 69
Strategisch management in een publieke context......................................................................................... 72
Besluit ................................................................................................................................................................. 73
Les 4 – Strategische planning en analyse .................................................................................................... 75
Sturende elementen in de organisatiestrategie ................................................................................................. 75
Het mandaat van de organisatie .................................................................................................................... 76
De missie van de organisatie.......................................................................................................................... 78
De visie op de organisatie .............................................................................................................................. 80
De organisatiecultuur..................................................................................................................................... 82
SWOT-analyse, stakeholders en strategische issues ........................................................................................... 86
SWOT .............................................................................................................................................................. 87
Stakeholdermanagement............................................................................................................................... 90
2
, Issue management ......................................................................................................................................... 93
Strategieformulering, implementatie, evaluatie en bijsturing ........................................................................... 95
Strategieformulering ...................................................................................................................................... 95
Strategie-implementatie ................................................................................................................................ 97
Evaluatie en bijsturing van strategie .............................................................................................................. 98
Balanced Scorecard ........................................................................................................................................ 98
Les 5 – Change management ................................................................................................................... 101
Change management: wat? ............................................................................................................................. 101
Change management: waarom?...................................................................................................................... 103
Change management: hoe? ............................................................................................................................. 105
Les 6 – Interne communicatie .................................................................................................................. 109
Wat is interne communicatie?.......................................................................................................................... 109
Wat doet een interne communicatiefunctie? ................................................................................................... 113
Wat is belangrijk voor werknemers, motivatie op de werkplek ....................................................................... 114
Plannen van interne communicatie .................................................................................................................. 118
Resultaten in plaats van output: het kiezen van effectieve kanalen ................................................................ 122
Het belang van bewijsmateriaal in IC-planning en evaluatie........................................................................... 124
Professionalisering: eigenschappen, competenties en vaardigheden in interne communicatie ..................... 126
Les 7 – Project management ................................................................................................................... 127
Het project ........................................................................................................................................................ 127
Definitie project en karakteristieken............................................................................................................ 127
Aandachtspunten ......................................................................................................................................... 128
Verschillende soorten processen ................................................................................................................. 128
Wanneer projecten gebruiken? ................................................................................................................... 129
Faseren ......................................................................................................................................................... 129
Project fase en mijlpalen.............................................................................................................................. 132
Kennis en kunde van een projectmanager voor projectmatig werken........................................................ 132
Projecten moeten SMART zijn ..................................................................................................................... 134
Mensen en projecten ........................................................................................................................................ 135
De planning ...................................................................................................................................................... 135
Begrippen ..................................................................................................................................................... 135
Soorten planning .......................................................................................................................................... 136
Les 8 – Human Resource Management .................................................................................................... 137
Inleiding ............................................................................................................................................................ 137
Definitie, doelen & geschiedenis van HRM....................................................................................................... 137
Definitie........................................................................................................................................................ 137
Doel .............................................................................................................................................................. 138
Geschiedenis ................................................................................................................................................ 140
Dimensies en niveaus van HRM ....................................................................................................................... 144
Niveaus van human resources management............................................................................................... 145
Wat is een goed HR-beleid? HRM vanuit verschillende perspectieven ............................................................ 149
3
, De rollen van HR-managers.............................................................................................................................. 151
HRM-modellen.................................................................................................................................................. 153
Michigan model (zie ook cyclus van Fombrun) ............................................................................................ 153
Harvard model ............................................................................................................................................. 155
Europees-contextueel model ....................................................................................................................... 157
Les 9 – Leiderschap ................................................................................................................................. 159
Leiderschap en theorieën ................................................................................................................................. 159
Leiderschap .................................................................................................................................................. 159
Theorie ......................................................................................................................................................... 159
Leiden in tijden van verandering ...................................................................................................................... 164
Wendbaar leidinggeven – Impetus Academy ................................................................................................... 165
Les 10 – Governance van veiligheid ......................................................................................................... 169
Nodal governance ............................................................................................................................................ 169
Casus 1 – Plural policing in Kosovo................................................................................................................... 171
RQ1............................................................................................................................................................... 172
RQ2 + RQ3 .................................................................................................................................................... 173
Casus 2 – Stroomplan Antwerpen .................................................................................................................... 173
New Public Governance .................................................................................................................................... 176
Conclusie: uitdagingen voor nodal governance ............................................................................................... 179
4
,Inhoudsopgave
Introductie ................................................................................................................................................. 5
Wat is strafrechtsbedeling?.................................................................................................................................. 5
Les 1 – Organisaties en organisatiestructuren ............................................................................................ 10
Organisaties ....................................................................................................................................................... 10
Organiseren van publieke organisatie................................................................................................................ 14
Organisatiestructuur ...................................................................................................................................... 15
Dominante organisatiestructuren .................................................................................................................. 22
Organisatieontwerp ........................................................................................................................................... 27
Configuratie theorie van Mintzberg ............................................................................................................... 27
Les 2 – Scientific management................................................................................................................... 31
Historische wortels van het management.......................................................................................................... 31
Theoretische grondslagen van het management............................................................................................... 39
Klassieke managementbenadering ................................................................................................................ 39
Het Human relations model ........................................................................................................................... 42
Het Open systeem model............................................................................................................................... 42
Het concurrerende waardenmodel ............................................................................................................... 43
Het onderscheid tussen publieke en private organisaties .................................................................................. 43
New Public Management............................................................................................................................... 44
Onderscheid tussen publieke en private organisaties ................................................................................... 47
Gevolgen van het onderscheid ...................................................................................................................... 51
Les 3 – Strategisch management................................................................................................................ 52
Strategie ............................................................................................................................................................. 52
Het concept strategie ..................................................................................................................................... 52
Benaderingen in strategie en strategievorming ............................................................................................ 56
De strategische vragen ................................................................................................................................... 59
Strategisch management ................................................................................................................................... 60
Het concept strategisch management ........................................................................................................... 60
Benaderingswijzen van strategisch management ......................................................................................... 61
Strategische planning ..................................................................................................................................... 63
Het competentiedenken in strategisch management ................................................................................... 69
Strategisch management in een publieke context......................................................................................... 72
Besluit ................................................................................................................................................................. 73
Les 4 – Strategische planning en analyse .................................................................................................... 75
Sturende elementen in de organisatiestrategie ................................................................................................. 75
Het mandaat van de organisatie .................................................................................................................... 76
De missie van de organisatie.......................................................................................................................... 78
De visie op de organisatie .............................................................................................................................. 80
De organisatiecultuur..................................................................................................................................... 82
SWOT-analyse, stakeholders en strategische issues ........................................................................................... 86
SWOT .............................................................................................................................................................. 87
Stakeholdermanagement............................................................................................................................... 90
2
, Issue management ......................................................................................................................................... 93
Strategieformulering, implementatie, evaluatie en bijsturing ........................................................................... 95
Strategieformulering ...................................................................................................................................... 95
Strategie-implementatie ................................................................................................................................ 97
Evaluatie en bijsturing van strategie .............................................................................................................. 98
Balanced Scorecard ........................................................................................................................................ 98
Les 5 – Change management ................................................................................................................... 101
Change management: wat? ............................................................................................................................. 101
Change management: waarom?...................................................................................................................... 103
Change management: hoe? ............................................................................................................................. 105
Les 6 – Interne communicatie .................................................................................................................. 109
Wat is interne communicatie?.......................................................................................................................... 109
Wat doet een interne communicatiefunctie? ................................................................................................... 113
Wat is belangrijk voor werknemers, motivatie op de werkplek ....................................................................... 114
Plannen van interne communicatie .................................................................................................................. 118
Resultaten in plaats van output: het kiezen van effectieve kanalen ................................................................ 122
Het belang van bewijsmateriaal in IC-planning en evaluatie........................................................................... 124
Professionalisering: eigenschappen, competenties en vaardigheden in interne communicatie ..................... 126
Les 7 – Project management ................................................................................................................... 127
Het project ........................................................................................................................................................ 127
Definitie project en karakteristieken............................................................................................................ 127
Aandachtspunten ......................................................................................................................................... 128
Verschillende soorten processen ................................................................................................................. 128
Wanneer projecten gebruiken? ................................................................................................................... 129
Faseren ......................................................................................................................................................... 129
Project fase en mijlpalen.............................................................................................................................. 132
Kennis en kunde van een projectmanager voor projectmatig werken........................................................ 132
Projecten moeten SMART zijn ..................................................................................................................... 134
Mensen en projecten ........................................................................................................................................ 135
De planning ...................................................................................................................................................... 135
Begrippen ..................................................................................................................................................... 135
Soorten planning .......................................................................................................................................... 136
Les 8 – Human Resource Management .................................................................................................... 137
Inleiding ............................................................................................................................................................ 137
Definitie, doelen & geschiedenis van HRM....................................................................................................... 137
Definitie........................................................................................................................................................ 137
Doel .............................................................................................................................................................. 138
Geschiedenis ................................................................................................................................................ 140
Dimensies en niveaus van HRM ....................................................................................................................... 144
Niveaus van human resources management............................................................................................... 145
Wat is een goed HR-beleid? HRM vanuit verschillende perspectieven ............................................................ 149
3
, De rollen van HR-managers.............................................................................................................................. 151
HRM-modellen.................................................................................................................................................. 153
Michigan model (zie ook cyclus van Fombrun) ............................................................................................ 153
Harvard model ............................................................................................................................................. 155
Europees-contextueel model ....................................................................................................................... 157
Les 9 – Leiderschap ................................................................................................................................. 159
Leiderschap en theorieën ................................................................................................................................. 159
Leiderschap .................................................................................................................................................. 159
Theorie ......................................................................................................................................................... 159
Leiden in tijden van verandering ...................................................................................................................... 164
Wendbaar leidinggeven – Impetus Academy ................................................................................................... 165
Les 10 – Governance van veiligheid ......................................................................................................... 169
Nodal governance ............................................................................................................................................ 169
Casus 1 – Plural policing in Kosovo................................................................................................................... 171
RQ1............................................................................................................................................................... 172
RQ2 + RQ3 .................................................................................................................................................... 173
Casus 2 – Stroomplan Antwerpen .................................................................................................................... 173
New Public Governance .................................................................................................................................... 176
Conclusie: uitdagingen voor nodal governance ............................................................................................... 179
4