IPR Familierecht – profieldeel
Week 4 Alimentatie
Kennisclip 1: Alimentatie – Bronnen en rechtsmacht
In deze cursus ligt de focus met name op de Alimentatieverordening en
het Haags Alimentatie Protocol 2007. Dit zijn sinds enige tijd voor
Nederland de belangrijkste bronnen inzake internationale
onderhoudsrechten.
Onderhoudsverplichtingen zijn al lange tijd onderdeel van internationale
regelgeving. Wat belangrijk is om te realiseren is dat
onderhoudsverplichtingen tot de inwerkingtreding van de
Alimentatieverordening en het Haags Alimentatie Protocol 2007 deels
waren ondergebracht bij Brussel I Verdrag.
Toepassingsgebieden Alimentatieverordening t.a.v. bevoegdheid:
- Materieel: art. 1 Alimentatieverordening.
Heel ruim toepassingsgebied, onderhoudsverplichtingen die
voortvloeien uit familierechtelijke betrekkingen, bloedverwantschap,
huwelijk, aanverwantschap (daar valt heel veel onder). (In art. 68 lid
1 Alimentatieverordening staat dat het materieel toepassingsgebied
over is genomen van Brussel I Verdrag);
- Formeel: art. 3 e.v. Alimentatieverordening en considerans
onderdeel 15.
Universeel;
- Temporeel: art. 75 en 76 Alimentatieverordening.
Procedure ingesteld na 18 juni 2011.
Denemarken is enkel gedeeltelijk gebonden aan de
Alimentatieverordening, het hoofdstuk over het toepasselijk recht is
namelijk niet van toepassing in Denemarken.
Internationale bevoegdheid bij alimentatie:
1. Stilzwijgende forumkeuze – art. 5 Alimentatieverordening.
Zo ja, dan bepaalt de forumkeuze welke rechter bevoegd is.
Zo nee, dan verder kijken naar andere objectieve
aanknopingsfactoren.
, Verschijnt de verweerder voor de in de door de eiser gekozen
rechter, dan is die rechter in beginsel bevoegd. Dit is alleen anders
indien de verweerder enkel is verschenen om de bevoegdheid van
de rechter te betwisten.
Let op: het moet bij de stilzwijgende forumkeuze gaan om een
procedure bij een gerecht van een lidstaat.
2. Uitdrukkelijke forumkeuze – art. 4 Alimentatieverordening.
In lid 1 staan een beperkt aantal keuzemogelijkheden t.a.v. de
forumkeuze opgenomen.
De forumkeuze moet schriftelijk (waaronder mede wordt verstaan
‘een elektronische vorm die duurzaam bewaard kan worden)
geschieden – lid 2.
Er is geen uitdrukkelijke forumkeuze mogelijk bij
onderhoudsverplichtingen t.a.v. kinderen jonger dan 18 jaar – lid 3.
3. Objectieve bevoegdheidsregel – art. 3 Alimentatieverordening.
Vier alternatieve aanknopingsfactoren (in beginsel in gelijke rang
t.o.v. elkaar. Echter, uit rechtspraak van de HvJ lijkt afgeleid te
kunnen worden dat eerst wordt gekeken naar onderdelen a en b, en
daarna naar onderdelen c en d):
a. Gewone verblijfplaats verweerder (art. 3 sub a) (forum rei);
b. Gewone verblijfplaats onderhoudsgerechtigde (art. 3 sub b)
(forum actoris);
c. Onderhoudsverzoek is een nevenverzoek bij een procedure
omtrent de staat van personen (art. 3 sub c) (bijv. de
alimentatievordering is een nevenverzoek bij een
echtscheidingsprocedure);
d. Onderhoudsverzoek is een nevenverzoek bij een procedure
omtrent ouderlijke verantwoordelijkheid (art. 3 sub d) (bijv. de
procedure rondom het gezag van een minderjarige waarbij er als
nevenverzoek een alimentatievordering wordt ingediend).
4. Subsidiaire aanknoping – art. 6 Alimentatieverordening.
o Als art. 3, 4 en 5 niet tot een bevoegde rechter leiden; en
o Als geen enkel gerecht van een verdragsstaat bij het Verdrag
van Lugano bevoegd (het gaat dan om verdragsstaten die niet
tevens lidstaat van de EU zijn – Zwitserland, IJsland en
Noorwegen).
Als hieraan is voldaan, dan is o.g.v. art. 6 de rechter bevoegd van de
lidstaat van de gemeenschappelijke nationaliteit van partijen.
5. Forum necessitatis – art. 7 Alimentatieverordening.
o Als art. 3, 4, 5 en 6 niet tot een bevoegde rechter leiden; en
o In een derde staat waarmee het geschil nauw verbonden is, is
geen procedure mogelijk.
Gerecht van een lidstaat waarmee het geschil voldoende nauw
verbonden is, is bevoegd.
T.a.v. aanknopingsfactor uit art. 3 c en d Alimentatieverordening is van
belang dat deze opties niet openstaan op het moment dat de
bevoegdheid van de rechter inzake de procedure omtrent de staat van
Week 4 Alimentatie
Kennisclip 1: Alimentatie – Bronnen en rechtsmacht
In deze cursus ligt de focus met name op de Alimentatieverordening en
het Haags Alimentatie Protocol 2007. Dit zijn sinds enige tijd voor
Nederland de belangrijkste bronnen inzake internationale
onderhoudsrechten.
Onderhoudsverplichtingen zijn al lange tijd onderdeel van internationale
regelgeving. Wat belangrijk is om te realiseren is dat
onderhoudsverplichtingen tot de inwerkingtreding van de
Alimentatieverordening en het Haags Alimentatie Protocol 2007 deels
waren ondergebracht bij Brussel I Verdrag.
Toepassingsgebieden Alimentatieverordening t.a.v. bevoegdheid:
- Materieel: art. 1 Alimentatieverordening.
Heel ruim toepassingsgebied, onderhoudsverplichtingen die
voortvloeien uit familierechtelijke betrekkingen, bloedverwantschap,
huwelijk, aanverwantschap (daar valt heel veel onder). (In art. 68 lid
1 Alimentatieverordening staat dat het materieel toepassingsgebied
over is genomen van Brussel I Verdrag);
- Formeel: art. 3 e.v. Alimentatieverordening en considerans
onderdeel 15.
Universeel;
- Temporeel: art. 75 en 76 Alimentatieverordening.
Procedure ingesteld na 18 juni 2011.
Denemarken is enkel gedeeltelijk gebonden aan de
Alimentatieverordening, het hoofdstuk over het toepasselijk recht is
namelijk niet van toepassing in Denemarken.
Internationale bevoegdheid bij alimentatie:
1. Stilzwijgende forumkeuze – art. 5 Alimentatieverordening.
Zo ja, dan bepaalt de forumkeuze welke rechter bevoegd is.
Zo nee, dan verder kijken naar andere objectieve
aanknopingsfactoren.
, Verschijnt de verweerder voor de in de door de eiser gekozen
rechter, dan is die rechter in beginsel bevoegd. Dit is alleen anders
indien de verweerder enkel is verschenen om de bevoegdheid van
de rechter te betwisten.
Let op: het moet bij de stilzwijgende forumkeuze gaan om een
procedure bij een gerecht van een lidstaat.
2. Uitdrukkelijke forumkeuze – art. 4 Alimentatieverordening.
In lid 1 staan een beperkt aantal keuzemogelijkheden t.a.v. de
forumkeuze opgenomen.
De forumkeuze moet schriftelijk (waaronder mede wordt verstaan
‘een elektronische vorm die duurzaam bewaard kan worden)
geschieden – lid 2.
Er is geen uitdrukkelijke forumkeuze mogelijk bij
onderhoudsverplichtingen t.a.v. kinderen jonger dan 18 jaar – lid 3.
3. Objectieve bevoegdheidsregel – art. 3 Alimentatieverordening.
Vier alternatieve aanknopingsfactoren (in beginsel in gelijke rang
t.o.v. elkaar. Echter, uit rechtspraak van de HvJ lijkt afgeleid te
kunnen worden dat eerst wordt gekeken naar onderdelen a en b, en
daarna naar onderdelen c en d):
a. Gewone verblijfplaats verweerder (art. 3 sub a) (forum rei);
b. Gewone verblijfplaats onderhoudsgerechtigde (art. 3 sub b)
(forum actoris);
c. Onderhoudsverzoek is een nevenverzoek bij een procedure
omtrent de staat van personen (art. 3 sub c) (bijv. de
alimentatievordering is een nevenverzoek bij een
echtscheidingsprocedure);
d. Onderhoudsverzoek is een nevenverzoek bij een procedure
omtrent ouderlijke verantwoordelijkheid (art. 3 sub d) (bijv. de
procedure rondom het gezag van een minderjarige waarbij er als
nevenverzoek een alimentatievordering wordt ingediend).
4. Subsidiaire aanknoping – art. 6 Alimentatieverordening.
o Als art. 3, 4 en 5 niet tot een bevoegde rechter leiden; en
o Als geen enkel gerecht van een verdragsstaat bij het Verdrag
van Lugano bevoegd (het gaat dan om verdragsstaten die niet
tevens lidstaat van de EU zijn – Zwitserland, IJsland en
Noorwegen).
Als hieraan is voldaan, dan is o.g.v. art. 6 de rechter bevoegd van de
lidstaat van de gemeenschappelijke nationaliteit van partijen.
5. Forum necessitatis – art. 7 Alimentatieverordening.
o Als art. 3, 4, 5 en 6 niet tot een bevoegde rechter leiden; en
o In een derde staat waarmee het geschil nauw verbonden is, is
geen procedure mogelijk.
Gerecht van een lidstaat waarmee het geschil voldoende nauw
verbonden is, is bevoegd.
T.a.v. aanknopingsfactor uit art. 3 c en d Alimentatieverordening is van
belang dat deze opties niet openstaan op het moment dat de
bevoegdheid van de rechter inzake de procedure omtrent de staat van
