AMPUTATIE
Algemeen
Bijna 90% van de amputaties is transfemoraal. De patiënten zijn meestal ouderen. Het komt vaker
voor bij mannen dan bij vrouwen. De locatie van de amputatie is belangrijk om te weten. Hoe langer
de stomp, hoe groter de lastarm. Dit is van invloed op balans. Bekende oorzaken zijn:
- Vaatlijden 68%
- Diabetes 27%
- Trauma 4%
- Tumor 1%
Oorzaken
Vaatlijden
Claudicatio intermittens
Dit is een vorm van arteriële vaatinsufficiëntie. Er is onvoldoende bloedcirculatie bij beweging. Je
kunt slechts kleine stukken lopen. Vervolgens moet je stil gaan staan, zodat afvalstoffen weggevoerd
kunnen worden. Je raakt dus snel vermoeid en verzuurd. Dit komt doordat de circulatie in perifere
vaten verminderd is. Het wordt ook wel het etalagefenomeen genoemd.
Atherosclerose
Dit is een ander woord voor slagaderverkalking. Door afzetting van vet in de wand en verkalking van
de wand ontstaat er een vernauwing. Het is een verouderingsproces van de slagaders. De oorzaak is
onduidelijk, maar er zijn wel veel risicofactoren: roken, diabetes, hartfalen, hoog cholesterolgehalte.
Diabetes
Diabetespatiënten hebben meestal een verminderd gevoel in de voeten. Hierdoor kunnen wondjes
onopgemerkt ontstaan. Als een wond niet op tijd behandeld wordt, kan het gaan ontsteken. Door de
verminderde doorbloeding bij diabetes verloopt het wondherstel langzaam en is de kans op infectie
groter. Deze infectie kan vervolgens overslaan naar het bot van de voet. Als dit niet op tijd gestopt
wordt, kan het noodzakelijk zijn om te amputeren.
Overige oorzaken
Infectie
Er is een verslechterde bloedcirculatie door een bacterie. Het kan noodzakelijk zijn om te amputeren
om te voorkomen dat de infectie zich door het hele lichaam verspreidt.
Trauma
Dit komt met name voor bij soldaten en bij motorrijders.
Tumor
Dit komt met name voor bij chondrosarcomen (= tumorcellen in kraakbeen) en botkanker.
Gevolgen
Fantoompijn
Fantoompijn is een neuropatisch pijnsyndroom dat waarschijnlijk veroorzaakt wordt door centrale of
perifere neuronale mechanismen. Er is pijn in het geamputeerde ledemaat, ondanks de amputatie.
Dit kan heel belemmerend zijn. Daarom wordt er medicatie gegeven. Het is niet bekend waarom de
één wel fantoompijn krijgt en de ander niet. Wel is bekend dat fantoompijn over het algemeen vaker
voorkomt bij acute amputaties. Ongeveer 60-80% van de patiënten heeft last van fantoompijn.
1
Algemeen
Bijna 90% van de amputaties is transfemoraal. De patiënten zijn meestal ouderen. Het komt vaker
voor bij mannen dan bij vrouwen. De locatie van de amputatie is belangrijk om te weten. Hoe langer
de stomp, hoe groter de lastarm. Dit is van invloed op balans. Bekende oorzaken zijn:
- Vaatlijden 68%
- Diabetes 27%
- Trauma 4%
- Tumor 1%
Oorzaken
Vaatlijden
Claudicatio intermittens
Dit is een vorm van arteriële vaatinsufficiëntie. Er is onvoldoende bloedcirculatie bij beweging. Je
kunt slechts kleine stukken lopen. Vervolgens moet je stil gaan staan, zodat afvalstoffen weggevoerd
kunnen worden. Je raakt dus snel vermoeid en verzuurd. Dit komt doordat de circulatie in perifere
vaten verminderd is. Het wordt ook wel het etalagefenomeen genoemd.
Atherosclerose
Dit is een ander woord voor slagaderverkalking. Door afzetting van vet in de wand en verkalking van
de wand ontstaat er een vernauwing. Het is een verouderingsproces van de slagaders. De oorzaak is
onduidelijk, maar er zijn wel veel risicofactoren: roken, diabetes, hartfalen, hoog cholesterolgehalte.
Diabetes
Diabetespatiënten hebben meestal een verminderd gevoel in de voeten. Hierdoor kunnen wondjes
onopgemerkt ontstaan. Als een wond niet op tijd behandeld wordt, kan het gaan ontsteken. Door de
verminderde doorbloeding bij diabetes verloopt het wondherstel langzaam en is de kans op infectie
groter. Deze infectie kan vervolgens overslaan naar het bot van de voet. Als dit niet op tijd gestopt
wordt, kan het noodzakelijk zijn om te amputeren.
Overige oorzaken
Infectie
Er is een verslechterde bloedcirculatie door een bacterie. Het kan noodzakelijk zijn om te amputeren
om te voorkomen dat de infectie zich door het hele lichaam verspreidt.
Trauma
Dit komt met name voor bij soldaten en bij motorrijders.
Tumor
Dit komt met name voor bij chondrosarcomen (= tumorcellen in kraakbeen) en botkanker.
Gevolgen
Fantoompijn
Fantoompijn is een neuropatisch pijnsyndroom dat waarschijnlijk veroorzaakt wordt door centrale of
perifere neuronale mechanismen. Er is pijn in het geamputeerde ledemaat, ondanks de amputatie.
Dit kan heel belemmerend zijn. Daarom wordt er medicatie gegeven. Het is niet bekend waarom de
één wel fantoompijn krijgt en de ander niet. Wel is bekend dat fantoompijn over het algemeen vaker
voorkomt bij acute amputaties. Ongeveer 60-80% van de patiënten heeft last van fantoompijn.
1
