Beroepsproduct CBP 4.1
Reflectieve EBP professional
(1).
Ethisch dilemma
Geschreven door:
Werkzaam bij:
Werkzaam op:
Personeelsnummer:
Student bij: Hogeschool Leiden, leerjaar 3.
Studentnummer:
Praktijkopleiders en Mentoren:
Toetscode:
Klas:
Aantal woorden:
“Niets uit dit document mag worden overgenomen door derden”
1
,Inhoudsopgave
Inleiding
Voor CBP 4.1 is er een beroepsproduct geschreven. Er is verdieping gezocht in ethische
dilemma's op de afdeling Longziekten in het Alrijne Ziekenhuis te Leiderdorp. Er is in
samenspraak met de werkbegeleiders een ethische dilemma gekozen die in dit
beroepsproduct uitgewerkt wordt. In het beroepsproduct komt onder andere naar voren wat
de definitie en kenmerken zijn van een ethisch dilemma, wordt er onderzoek gedaan naar de
factoren die van invloed zijn op het desbetreffende dilemma en zal er in de praktijk een
moreel beraad plaatsvinden.
Omdat er in de gezondheidszorg gewerkt wordt met informatie over de gezondheid van
patiënten is deze informatie persoonsgevoelig(2). De Wet Algemene Verordening
Gegevensbescherming beschrijft dat gegevens over de gezondheidssituatie van patiënten
bijzondere persoonsgegevens zijn(2). Om te voorkomen dat terugverwijzing naar de
natuurlijke persoon niet mogelijk is zal de naam anoniem worden beschreven. Tevens zullen
overige namen in het beroepsproduct eveneens anoniem worden beschreven om ervoor te
zorgen dat deelnemers van het moreel beraad vrijuit kunnen spreken.
2
, Stap 1: Signaleren van een ethisch dilemma op
microniveau
Voor stap één zijn er ethische dilemma’s geobserveerd en besproken met collega’s. In dit
hoofdstuk zal de keuze voor een ethisch dilemma worden toegelicht.
Ethische dilemma’s op de afdeling Longziekten
Op de afdeling Longziekten in Alrijne ziekenhuis Leiderdorp liggen diverse patiëntgroepen.
Denk hierbij aan patiënten met onder andere COPD (Chronic Obstructive Pulmonary
Disease), astma, pneumonie (longontsteking) en longcarcinomen. Op de afdeling komt het
regelmatig voor dat patiënten worden opgenomen, waarbij zij na enige tijd in hun laatste
levensfase komen. Juist in deze fase, waarin palliatieve en/of terminale zorg wordt verleend
door de verpleegkundigen, zijn er regelmatig ethische dilemma’s te signaleren.
De palliatieve fase gaat van start wanneer genezing niet meer mogelijk is of het levenseinde
in zicht komt(3). Dit kan het eerste moment zijn waarop afspraken worden gemaakt over wat
(niet meer) gedaan wordt als de ziekte verslechtert, complicaties optreden of de
stervensfase begint(3). Mogelijk wordt het tweesporenbeleid ingezet wat omschreven kan
worden als ‘Hopen op het beste en voorbereiden op het slechtste’(3). Dit betekent dat:
- Er enerzijds wordt ingezet op behandeling van de ziekte(3).
- En anderzijds met de patiënt en diens naasten wordt besproken wat de wensen en
behoeften zijn als de behandeling van de ziekte onvoldoende werkt(3).
Het bespreken en inzetten van het tweesporenbeleid geeft patiënten en naasten vaak
rust(3). Maar hoe lang houdt dit tweesporenbeleid aan? Is het tweesporenbeleid nog
effectief en reëel? En leeft de patiënt nu nog met te veel hoop op een goede uitkomst? Dit
zijn een aantal ethische dilemma's die gesignaleerd zijn op de afdeling Longziekten bij
collega verpleegkundigen rondom de zorg tijdens een tweesporenbeleid.
Niet alleen de inzet en zorg rondom het tweesporenbeleid zorgt voor ethische dilemma's bij
verpleegkundigen. Eveneens worden verpleegkundigen op de afdeling Longziekten
regelmatig geconfronteerd met morele dilemma’s rondom het verlenen van terminale zorg.
Terminale zorg wordt verleend aan patiënten waarbij het overlijden op korte termijn wordt
verwacht(3). Hierbij wordt er tijdens de zorg gericht op een goede kwaliteit van sterven(4).
Maar wat is goede kwaliteit van sterven? Deze vraag is op zichzelf misschien al een ethisch
dilemma.
Tijdens het observeren op de afdeling Longziekten heb ik verschillende dilemma’s
gesignaleerd rondom het verlenen van terminale zorg. Bijvoorbeeld het dilemma of het
verrichten van mondzorg in de stervensfase nog bijdraagt aan een goede kwaliteit van
sterven. Tevens kan de keuze van de arts rondom de inzet of juist uitstel van palliatieve
sedatie zorgen voor een moreel dilemma onder de verpleegkundigen.
3
Reflectieve EBP professional
(1).
Ethisch dilemma
Geschreven door:
Werkzaam bij:
Werkzaam op:
Personeelsnummer:
Student bij: Hogeschool Leiden, leerjaar 3.
Studentnummer:
Praktijkopleiders en Mentoren:
Toetscode:
Klas:
Aantal woorden:
“Niets uit dit document mag worden overgenomen door derden”
1
,Inhoudsopgave
Inleiding
Voor CBP 4.1 is er een beroepsproduct geschreven. Er is verdieping gezocht in ethische
dilemma's op de afdeling Longziekten in het Alrijne Ziekenhuis te Leiderdorp. Er is in
samenspraak met de werkbegeleiders een ethische dilemma gekozen die in dit
beroepsproduct uitgewerkt wordt. In het beroepsproduct komt onder andere naar voren wat
de definitie en kenmerken zijn van een ethisch dilemma, wordt er onderzoek gedaan naar de
factoren die van invloed zijn op het desbetreffende dilemma en zal er in de praktijk een
moreel beraad plaatsvinden.
Omdat er in de gezondheidszorg gewerkt wordt met informatie over de gezondheid van
patiënten is deze informatie persoonsgevoelig(2). De Wet Algemene Verordening
Gegevensbescherming beschrijft dat gegevens over de gezondheidssituatie van patiënten
bijzondere persoonsgegevens zijn(2). Om te voorkomen dat terugverwijzing naar de
natuurlijke persoon niet mogelijk is zal de naam anoniem worden beschreven. Tevens zullen
overige namen in het beroepsproduct eveneens anoniem worden beschreven om ervoor te
zorgen dat deelnemers van het moreel beraad vrijuit kunnen spreken.
2
, Stap 1: Signaleren van een ethisch dilemma op
microniveau
Voor stap één zijn er ethische dilemma’s geobserveerd en besproken met collega’s. In dit
hoofdstuk zal de keuze voor een ethisch dilemma worden toegelicht.
Ethische dilemma’s op de afdeling Longziekten
Op de afdeling Longziekten in Alrijne ziekenhuis Leiderdorp liggen diverse patiëntgroepen.
Denk hierbij aan patiënten met onder andere COPD (Chronic Obstructive Pulmonary
Disease), astma, pneumonie (longontsteking) en longcarcinomen. Op de afdeling komt het
regelmatig voor dat patiënten worden opgenomen, waarbij zij na enige tijd in hun laatste
levensfase komen. Juist in deze fase, waarin palliatieve en/of terminale zorg wordt verleend
door de verpleegkundigen, zijn er regelmatig ethische dilemma’s te signaleren.
De palliatieve fase gaat van start wanneer genezing niet meer mogelijk is of het levenseinde
in zicht komt(3). Dit kan het eerste moment zijn waarop afspraken worden gemaakt over wat
(niet meer) gedaan wordt als de ziekte verslechtert, complicaties optreden of de
stervensfase begint(3). Mogelijk wordt het tweesporenbeleid ingezet wat omschreven kan
worden als ‘Hopen op het beste en voorbereiden op het slechtste’(3). Dit betekent dat:
- Er enerzijds wordt ingezet op behandeling van de ziekte(3).
- En anderzijds met de patiënt en diens naasten wordt besproken wat de wensen en
behoeften zijn als de behandeling van de ziekte onvoldoende werkt(3).
Het bespreken en inzetten van het tweesporenbeleid geeft patiënten en naasten vaak
rust(3). Maar hoe lang houdt dit tweesporenbeleid aan? Is het tweesporenbeleid nog
effectief en reëel? En leeft de patiënt nu nog met te veel hoop op een goede uitkomst? Dit
zijn een aantal ethische dilemma's die gesignaleerd zijn op de afdeling Longziekten bij
collega verpleegkundigen rondom de zorg tijdens een tweesporenbeleid.
Niet alleen de inzet en zorg rondom het tweesporenbeleid zorgt voor ethische dilemma's bij
verpleegkundigen. Eveneens worden verpleegkundigen op de afdeling Longziekten
regelmatig geconfronteerd met morele dilemma’s rondom het verlenen van terminale zorg.
Terminale zorg wordt verleend aan patiënten waarbij het overlijden op korte termijn wordt
verwacht(3). Hierbij wordt er tijdens de zorg gericht op een goede kwaliteit van sterven(4).
Maar wat is goede kwaliteit van sterven? Deze vraag is op zichzelf misschien al een ethisch
dilemma.
Tijdens het observeren op de afdeling Longziekten heb ik verschillende dilemma’s
gesignaleerd rondom het verlenen van terminale zorg. Bijvoorbeeld het dilemma of het
verrichten van mondzorg in de stervensfase nog bijdraagt aan een goede kwaliteit van
sterven. Tevens kan de keuze van de arts rondom de inzet of juist uitstel van palliatieve
sedatie zorgen voor een moreel dilemma onder de verpleegkundigen.
3
