PARKINSON
INLEIDING
Ziekte van Parkinson - progressieve, neurodegeneratieve aandoening
- Na ziekte van Alzheimer de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoening.
- 1,5 x vaker bij manne
Diagnose
- Gesteld door specialist
- Bradykinesie, progressieve afname van snelheid van bewegen
- Afname bewegingsuitslag bij herhaalde bewegingen
- Rigiditeit, rusttremor of houdingsinstabiliteit
Atypische parkinsonisme - bij aanvang bestaande symmetrie van de symptomen. Valincidenten in het jaar
waarin de eerste klachten zijn ontstaan. Ontbreken van een respons op levodopa (medicijn voor sturing van
spieren).
Pathofysiologie - dopamineproducerende cellen in substantia nigra sterven af.
Stoornissen in motorische functies Stoornissen in niet-motorische functies
- Vroeg stadium - Vroeg stadium
- Bradykinesie - Reukstoornissen
- Rigiditeit - Remslaap-gedragsstoornis
- Afname van dynamische balans - Constipatie
- Gevorderd stadium - Depressie
- Flexiehouding t.g.v. rigiditeit - Mentale stoornissen: geheugen,
- Uitval houdingsreflexen reactietijd en executieve functies
- Achteruitgang (apathie, visuele hallucinaties,
evenwichtsreacties persoonlijkheidsveranderingen,
- Axiale rigiditeit (antecollis - pijn, angst, depressie)
dystonie van de nek, flexie nek; - Gevorderd stadium
scoliose) - Dementie
- Rusttremor - Urine-incontinentie
- Seksuele stoornissen
Motorische stoornissen die beperkingen in activiteiten en participatieproblemen geven
- Traag bewegen en praten - Kwijlen
- Tremor - Slikproblemen
- Rigiditeit - Spraakproblemen
- Pijn - Wisselende respons op medicatie
- Psychische instabiliteit
Executieve functiestoornissen
- Interne aansturing van de aandacht (tegenover sturing van de aandacht door middel van externe
cues), een voorwaarde voor het uitvoeren van het niet-routinematige taken
- Het wijzigen van mentale sets; de aandacht van de ene naar de andere prikkel verplaatsen.
- Plannen: het vaststellen en ordenen van de stappen die nodig zijn om een doel te bereiken
- Conflictoplossing: het onderdrukken van overheersende reacties op prikkels
, - Concentratie
- Vasthouden en gebruiken van opgeslagen informatie
- Uitvoeren van dubbeltaken
- Besluiten nemen: het afwegen van voor- en nadelen van verschillende opties
- Sociale interacties: begrijpen van intenties, verlangens en humor van andere patiënten
Veel voorkomende comorbiditeiten
- Artritis
- Hart- en vaatproblemen
- Diabetes
- Osteoporose → valrisico en fractuur
Medicatie
- Levodopa - rigiditeit, bradykinesie, tremor
- Dopamine-agonisten - restless leg syndrome, doorslaapproblemen, ‘s ochtends vroeg optredende
akinesie of dystonie
- Monoamineoxidase (MAO) B-remmers - motorische complicaties door Levodopa
Fysiotherapeutische behandeling gericht op fysieke capaciteit, transfers, arm- en handvaardigheid, balans en
lopen. Kan ook op pijn en ademhalingsproblemen.
De gegeneraliseerde flexiehouding + lateroflexie veroorzaakt op termijn secundaire spierzwakte → vooral rug-
en nekextensoren, schouderadductoren, heupextensoren
INLEIDING
Ziekte van Parkinson - progressieve, neurodegeneratieve aandoening
- Na ziekte van Alzheimer de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoening.
- 1,5 x vaker bij manne
Diagnose
- Gesteld door specialist
- Bradykinesie, progressieve afname van snelheid van bewegen
- Afname bewegingsuitslag bij herhaalde bewegingen
- Rigiditeit, rusttremor of houdingsinstabiliteit
Atypische parkinsonisme - bij aanvang bestaande symmetrie van de symptomen. Valincidenten in het jaar
waarin de eerste klachten zijn ontstaan. Ontbreken van een respons op levodopa (medicijn voor sturing van
spieren).
Pathofysiologie - dopamineproducerende cellen in substantia nigra sterven af.
Stoornissen in motorische functies Stoornissen in niet-motorische functies
- Vroeg stadium - Vroeg stadium
- Bradykinesie - Reukstoornissen
- Rigiditeit - Remslaap-gedragsstoornis
- Afname van dynamische balans - Constipatie
- Gevorderd stadium - Depressie
- Flexiehouding t.g.v. rigiditeit - Mentale stoornissen: geheugen,
- Uitval houdingsreflexen reactietijd en executieve functies
- Achteruitgang (apathie, visuele hallucinaties,
evenwichtsreacties persoonlijkheidsveranderingen,
- Axiale rigiditeit (antecollis - pijn, angst, depressie)
dystonie van de nek, flexie nek; - Gevorderd stadium
scoliose) - Dementie
- Rusttremor - Urine-incontinentie
- Seksuele stoornissen
Motorische stoornissen die beperkingen in activiteiten en participatieproblemen geven
- Traag bewegen en praten - Kwijlen
- Tremor - Slikproblemen
- Rigiditeit - Spraakproblemen
- Pijn - Wisselende respons op medicatie
- Psychische instabiliteit
Executieve functiestoornissen
- Interne aansturing van de aandacht (tegenover sturing van de aandacht door middel van externe
cues), een voorwaarde voor het uitvoeren van het niet-routinematige taken
- Het wijzigen van mentale sets; de aandacht van de ene naar de andere prikkel verplaatsen.
- Plannen: het vaststellen en ordenen van de stappen die nodig zijn om een doel te bereiken
- Conflictoplossing: het onderdrukken van overheersende reacties op prikkels
, - Concentratie
- Vasthouden en gebruiken van opgeslagen informatie
- Uitvoeren van dubbeltaken
- Besluiten nemen: het afwegen van voor- en nadelen van verschillende opties
- Sociale interacties: begrijpen van intenties, verlangens en humor van andere patiënten
Veel voorkomende comorbiditeiten
- Artritis
- Hart- en vaatproblemen
- Diabetes
- Osteoporose → valrisico en fractuur
Medicatie
- Levodopa - rigiditeit, bradykinesie, tremor
- Dopamine-agonisten - restless leg syndrome, doorslaapproblemen, ‘s ochtends vroeg optredende
akinesie of dystonie
- Monoamineoxidase (MAO) B-remmers - motorische complicaties door Levodopa
Fysiotherapeutische behandeling gericht op fysieke capaciteit, transfers, arm- en handvaardigheid, balans en
lopen. Kan ook op pijn en ademhalingsproblemen.
De gegeneraliseerde flexiehouding + lateroflexie veroorzaakt op termijn secundaire spierzwakte → vooral rug-
en nekextensoren, schouderadductoren, heupextensoren
