WERKCOLLEGE 1: INLEIDING ÉN RECHTEN EN PLICHTEN VAN ECHTGENOTEN
Literatuur:
- L.C.A. Verstappen & W. Burgerhart, Nederlands vermogensrecht bij
scheiding, Algemeen deel A, Deventer: Kluwer 2020, hoofdstuk 1,
paragrafen 2.3 t/m 2.7 en hoofdstuk 3 (excl. paragraaf 3.1);
- G.V. van Campen & D.C.M.H. Vielvoye, ‘Artikel 1:88 BW: toestemming
andere echtgenoot na arrest Hoge Raad Nooij/ING’, EB 2017/33, p. 75-81.
Jurisprudentie:
- HR 22 mei 1987 (nr. 12, Ridder te voet)
- HR 31 mei 1991 (nr. 19, Fiets-O-Fit B.V./mr. Knook q.q.)
- HR 29 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1362, NJ 1995/561, m.nt. W.M.
Kleijn (Doktersvrouw)
- HR 11 juli 2003 (nr. 33, Kelders/Fortisbank)
- HR 15 september 2006 (nr. 39, Kosten van de huishouding)
- HR 28 maart 2008 (nr. 43, Dexia)
- HR 29 juni 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW9769
- HR 18 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3606 (Nooij/ING)
- HR 20 maart 2020 (nr. 70, Overeenkomst voorkoming faillissement)
Casus met deelvragen:
Casus 1
Yuki en Sem zijn op 1 januari 2023 getrouwd in koude uitsluiting. Yuki
werkt in een tbs-kliniek en heeft een netto jaarinkomen van 50.000. Sem
heeft een eigen onderneming en verzorgt catering op locatie. Zijn
bedrijfje, Eet je mee- BV, moest de eerste jaren op gang komen maar
draait nu goed. Hij verdient nu 25.000 euro netto per jaar. Hij besteedt
daarnaast aan hoop uren aan mantelzorg voor zijn moeder. De kosten van
de huishouding bedragen in 2023 15.000 euro.
1a. Welk bedrag moet door Yuki worden gefourneerd (oftewel:
bijgedragen) ter zake van de kosten van de huishouding?
Leerstuk: huishoudelijke kosten & fourneerplicht art. 1:84/85
Titel 1.6 van Boek 1 is van toepassing op alle formele relaties m.u.v.
gescheiden van tafel en bed, ongeacht welke regime. De draagplicht van
de kosten van de huishouding worden geregeld in art.1:84 BW. De
aansprakelijkheid hiervan wordt geregeld in art. 1:85 BW. Ingevolge art.
1:84 lid 1 BW komen de kosten van het huishouden ten laste van eigen
inkomens, gezamenlijke inkomens, eigen vermogen en het gezamenlijke
vermogens, naar evenredigheid. Lid 2 van dit artikel bepaalt dat
echtgenoten verplicht aan elkaar voldoende geld moeten verstrekken voor
deze kosten.
In casu is deze titel van toepassing op Yuki en Sem, ondanks de koude
uitsluiting. De inkomens zijn toereikend dus naar lid 2 hoeft niet gekeken
, te worden. Ingevolge lid 1 van art. 1:84 BW moeten de kosten betaald
worden naar evenredigheid. Dit ziet er voor het echtpaar als volgt uit:
25.000/75.000=33,33% x 15.000= 5.000
50.000/75.000=66,66% = 10.000
Conclusie 5.000 euro van de kosten komen ten laste van Sem, 10.000
euro van de kosten komen ten laste van Yuki.
Het cateringbedrijf van Sem blijft maar groeien. Sem is nu enig
aandeelhouder en bestuurder van Eet je mee - BV. Zijn goede vriend Mike
is geïnspireerd en wil ook een eigen bedrijf oprichten. De bank wil
daarvoor krediet verlenen, maar alleen indien er iemand garant kan staan.
Sem is hiertoe bereid. Zonder overleg met Yuki stelt hij zich persoonlijk
borg. Mike blijkt minder talent voor ondernemen te bezitten. Zijn bedrijfje
loopt uit op één groot fiasco waardoor hij zijn lening bij de bank niet meer
kan afbetalen. De bank klopt aan bij Sem.
1b. Yuki vraagt zich af of er een mogelijkheid is om onder de borgstelling
uit te komen?
Leerstuk: bescherming echtgenoten art. 1:88/89 BW
Art. 1:88 en 89 beschermd echtgenoten van bepaalde rechtshandelingen door een
echtgenoot handelingsonbevoegd te maken. Art. 1:88 lid 1 sub c BW bepaalt dat
overeenkomsten welke ervoor zorgen dat de echtgenoot zich als borg/hoofdelijke
schuldenaar/voor derde sterk maakt. Hierop geldt de uitzondering van lid 5 van dit
artikel, de voorwaarden zijn hiervoor dat sprake is van een bestuurder van een nv/bv
die meerderheidsbelang houdt, mits dit is als normale uitoefening van het bedrijf van
de vennootschap. Mocht hier geen sprake van zijn, dan kan de echtgenoot via art. 1:89
lid 1 BW de rechtshandeling vernietigen, Lid 2 van dit artikel regelt een
derdenbescherming behoudens giften.
NB: hier ontbreekt de geldige titel en niet de beschikkingsbevoegdheid.
In casu gaat het om een overeenkomst zoals bedoeld in art. 1:88 lid 1 sub c BW. Yuki
kan in beginsel daarom de rechtshandeling vernietigen via art. 1:89 lid 1 BW, indien
hier geen toestemming voor is gegeven. Echter dient nog gekeken te worden naar lid
5, Sem is namelijk een bestuurder met meerderheidsbelang in zijn BV. Sem is echter
alleen bestuurder van een cateringsbedrijf, de borgstelling voor een andere
onderneming dan zijn eigen behoort niet tot de normale uitoefening van zijn bedrijf,
dus lid 5 is hier niet van toepassing.
Conclusie Yuki kan de rechtshandeling vernietigen ex art. 1:88 lid 1 sub c jo. 89
BW.
Casus 2.
Afra Ziani en Mario Rossi zijn in 2005 onder uitsluiting van iedere
gemeenschap van goederen getrouwd. In huwelijkse voorwaarden hebben
zij bepaald dat ieder van hen de helft van de kosten van de huishouding
zal betalen. De echtelijke woning is eigendom van Afra.
Mario zit even niet zo lekker in zijn vel; hij besluit een motor te kopen en
Literatuur:
- L.C.A. Verstappen & W. Burgerhart, Nederlands vermogensrecht bij
scheiding, Algemeen deel A, Deventer: Kluwer 2020, hoofdstuk 1,
paragrafen 2.3 t/m 2.7 en hoofdstuk 3 (excl. paragraaf 3.1);
- G.V. van Campen & D.C.M.H. Vielvoye, ‘Artikel 1:88 BW: toestemming
andere echtgenoot na arrest Hoge Raad Nooij/ING’, EB 2017/33, p. 75-81.
Jurisprudentie:
- HR 22 mei 1987 (nr. 12, Ridder te voet)
- HR 31 mei 1991 (nr. 19, Fiets-O-Fit B.V./mr. Knook q.q.)
- HR 29 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1362, NJ 1995/561, m.nt. W.M.
Kleijn (Doktersvrouw)
- HR 11 juli 2003 (nr. 33, Kelders/Fortisbank)
- HR 15 september 2006 (nr. 39, Kosten van de huishouding)
- HR 28 maart 2008 (nr. 43, Dexia)
- HR 29 juni 2012, ECLI:NL:HR:2012:BW9769
- HR 18 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3606 (Nooij/ING)
- HR 20 maart 2020 (nr. 70, Overeenkomst voorkoming faillissement)
Casus met deelvragen:
Casus 1
Yuki en Sem zijn op 1 januari 2023 getrouwd in koude uitsluiting. Yuki
werkt in een tbs-kliniek en heeft een netto jaarinkomen van 50.000. Sem
heeft een eigen onderneming en verzorgt catering op locatie. Zijn
bedrijfje, Eet je mee- BV, moest de eerste jaren op gang komen maar
draait nu goed. Hij verdient nu 25.000 euro netto per jaar. Hij besteedt
daarnaast aan hoop uren aan mantelzorg voor zijn moeder. De kosten van
de huishouding bedragen in 2023 15.000 euro.
1a. Welk bedrag moet door Yuki worden gefourneerd (oftewel:
bijgedragen) ter zake van de kosten van de huishouding?
Leerstuk: huishoudelijke kosten & fourneerplicht art. 1:84/85
Titel 1.6 van Boek 1 is van toepassing op alle formele relaties m.u.v.
gescheiden van tafel en bed, ongeacht welke regime. De draagplicht van
de kosten van de huishouding worden geregeld in art.1:84 BW. De
aansprakelijkheid hiervan wordt geregeld in art. 1:85 BW. Ingevolge art.
1:84 lid 1 BW komen de kosten van het huishouden ten laste van eigen
inkomens, gezamenlijke inkomens, eigen vermogen en het gezamenlijke
vermogens, naar evenredigheid. Lid 2 van dit artikel bepaalt dat
echtgenoten verplicht aan elkaar voldoende geld moeten verstrekken voor
deze kosten.
In casu is deze titel van toepassing op Yuki en Sem, ondanks de koude
uitsluiting. De inkomens zijn toereikend dus naar lid 2 hoeft niet gekeken
, te worden. Ingevolge lid 1 van art. 1:84 BW moeten de kosten betaald
worden naar evenredigheid. Dit ziet er voor het echtpaar als volgt uit:
25.000/75.000=33,33% x 15.000= 5.000
50.000/75.000=66,66% = 10.000
Conclusie 5.000 euro van de kosten komen ten laste van Sem, 10.000
euro van de kosten komen ten laste van Yuki.
Het cateringbedrijf van Sem blijft maar groeien. Sem is nu enig
aandeelhouder en bestuurder van Eet je mee - BV. Zijn goede vriend Mike
is geïnspireerd en wil ook een eigen bedrijf oprichten. De bank wil
daarvoor krediet verlenen, maar alleen indien er iemand garant kan staan.
Sem is hiertoe bereid. Zonder overleg met Yuki stelt hij zich persoonlijk
borg. Mike blijkt minder talent voor ondernemen te bezitten. Zijn bedrijfje
loopt uit op één groot fiasco waardoor hij zijn lening bij de bank niet meer
kan afbetalen. De bank klopt aan bij Sem.
1b. Yuki vraagt zich af of er een mogelijkheid is om onder de borgstelling
uit te komen?
Leerstuk: bescherming echtgenoten art. 1:88/89 BW
Art. 1:88 en 89 beschermd echtgenoten van bepaalde rechtshandelingen door een
echtgenoot handelingsonbevoegd te maken. Art. 1:88 lid 1 sub c BW bepaalt dat
overeenkomsten welke ervoor zorgen dat de echtgenoot zich als borg/hoofdelijke
schuldenaar/voor derde sterk maakt. Hierop geldt de uitzondering van lid 5 van dit
artikel, de voorwaarden zijn hiervoor dat sprake is van een bestuurder van een nv/bv
die meerderheidsbelang houdt, mits dit is als normale uitoefening van het bedrijf van
de vennootschap. Mocht hier geen sprake van zijn, dan kan de echtgenoot via art. 1:89
lid 1 BW de rechtshandeling vernietigen, Lid 2 van dit artikel regelt een
derdenbescherming behoudens giften.
NB: hier ontbreekt de geldige titel en niet de beschikkingsbevoegdheid.
In casu gaat het om een overeenkomst zoals bedoeld in art. 1:88 lid 1 sub c BW. Yuki
kan in beginsel daarom de rechtshandeling vernietigen via art. 1:89 lid 1 BW, indien
hier geen toestemming voor is gegeven. Echter dient nog gekeken te worden naar lid
5, Sem is namelijk een bestuurder met meerderheidsbelang in zijn BV. Sem is echter
alleen bestuurder van een cateringsbedrijf, de borgstelling voor een andere
onderneming dan zijn eigen behoort niet tot de normale uitoefening van zijn bedrijf,
dus lid 5 is hier niet van toepassing.
Conclusie Yuki kan de rechtshandeling vernietigen ex art. 1:88 lid 1 sub c jo. 89
BW.
Casus 2.
Afra Ziani en Mario Rossi zijn in 2005 onder uitsluiting van iedere
gemeenschap van goederen getrouwd. In huwelijkse voorwaarden hebben
zij bepaald dat ieder van hen de helft van de kosten van de huishouding
zal betalen. De echtelijke woning is eigendom van Afra.
Mario zit even niet zo lekker in zijn vel; hij besluit een motor te kopen en
