Samenvatting
Intellectueel Eigendomsrecht
HC 1 – 14 FEBRUARI 2024
Algemene inleiding tot de intellectuele rechten
Aanwezig
Alle wetgeving mag mee naar het tentamen à zelf printen of boekje kopen (ars aequi heeft
waarschijnlijk alles wat nodig is)
Afleiding uit college welke wetten belangrijk zijn à + zie ook leidraad
Tentamen:
- Schriftelijk digitaal tentamen (testvision) à geslotenboek
- Wetgeving wel toegestaan (ook de extra)
- Te kennen stof:
o Slides
o Colleges
o Alles wat uitdrukkelijk is aangemerkt als te kennen leerstof
o Handboek: slecht in de mate dat ook op slides in college of uitdrukkelijk is
aangemerkt
- Theorievragen en casusvragen à laatste college zal volledig ingaan op voorbeelden
en voorbereiding voor het tentamen
In welke mate kunnen ondernemingen beschermen dat andere marktdeelnemers hun na gaan apen
Carry crane zaak:
- Een kraan is gemaakt door een Amerikaan à carry crane
- Tijd van de tweede wereldoorlog
- Nederlander maakt het ontwerp na, en brengt het op de markt
- Er was geen auteursrecht of octrooi recht op de kraan
- Principe van de vrijheid van kopie speelde hier een rol
- HR: het is in het algemeen niet verboden om in het eigen voordeel gebruik te maken van de resultaten in
de inspanningen inzichten en kennis van een ander op de markt à er is geen regel die zegt dat je elkaar
niet mag kopiëren (let op: er zijn wel uitzonderingen)
Uitzonderingen op de vrijheid van kopie:
- Onbetamelijke gedragingen (dus handelingen die strijdig zijn met bijv. OD)
- Intellectuele eigendomsrechten (soms vindt de wetgever het wel nuttig om
uitdrukkelijk o.g.v. de wet af te wijken omdat daarmee een andere verdergaande
doelstelling verwezenlijkt kan worden) à de wetgever creëert dus rechten op
bepaalde intellectuele creaties (onlichamelijk en onstoffelijk)
Octrooi is voor uitvindingen
Auteursrecht is voor letterkunde of kunst
Let op: alle voorwerpen hebben wel een drempel voordat er bescherming op kan treden
IP of IE zijn afkortingen voor intellectuele eigendomsrechten
Twee situaties:
- Voorkomen dat je inbreuk maakt op het intellectuele eigendomsrecht van een ander
- Een eigen intellectueel eigendomsrecht vestigen/tot stand brengen
Iedereen die een eigendomsrecht heeft, is rechthebbende
,Intellectuele rechten – Algemene kenmerken
- Voorwerp: creatie van de menselijke geest
o Corpus mysticum vs corpus mechanicum – onafhankelijkheidsbeginsel
- Drempel: = beschermingsvoorwaarden
- Legaliteitsbeginsel wettelijk vetorecht
o Subjectief absoluut recht – tegenstelbaarheid erga omnes
- Territorialiteitsbeginsel à art. 8.1 Vo. 864/2007 Rome II
o Je kunt slechts bescherming krijgen op het grondgebied waar je het claimt
o Je kunt het intellectuele eigendomsrecht niet meenemen over de grens
o Het betreft steeds nationale regelgeving à wel veel harmonisatie
o Uitzondering: eenheidsoctrooi binnen de EU
- Beperkte duurtijd
o Want idee speelt om innovatie aan te blijven moedigen
o Na de duurtijd komt het voorwerp in het openbaar domein, en kan iedereen
het kopiëren zonder inbreuk te maken
- Toekenning: van rechtswege – registratie
- Cumul (accumulatie)
o Alle personen (rechthebbenden) op het voorwerp hebben monopoly zie video
Intellectuele eigendomsrechten komen voor op een hoog abstractieniveau à het recht zelf is
niet tastbaar, maar het voorwerp waar het recht op rust ook niet
Onderscheid: tussen het eigenlijke voorwerp van het intellectuele eigendomsrecht, iets
onlichamelijks en onstoffelijks (= Corpus mysticum) versus de drager van het intellectuele
eigendomsrecht (= corpus mechanicum, bijv. het boek zelf)
Tussen juridische status van Corpus mysticum en corpus mechanicum staan harde kaders,
het staat volledig los van elkaar
Een uitvinding kun je niet zien, wel kun je het product zien waarmee uitvinding wordt geïdentificeerd à checken
De rechter mag geen intellectuele eigendomsrechten creëren, dat mag alleen de wetgever
Concepten of ideeën worden nooit beschermd via het intellectuele eigendomsrecht à voor
bescherming moet er een concreet idee zijn, een concrete uitdrukkingsvorm van het idee, een concrete structuur
van het werk, het moet al in een vorm zijn gegoten à dit om te voorkomen dat gedachten en ideeën beschermd
gaan worden, want dat zou strijd opleveren met de vrijheid van meningsuiting
Aanvraag: het aanvragen van intellectuele eigendomsrechten
Depot: het indienen van de aanvraag, of het deponeren
Toekenning: registratie of inschrijving van het intellectuele eigendomsrecht
Openbaarmaking: bijv. de aanvraag of de registratie wordt openbaargemaakt/gepubliceerd
Belangrijke normatieve vindplaatsen van intellectuele eigendomsrechten
NEDERLANDS RECHT & BENELUX RECHT
- AW (Auteurswet, 1912)
- Hnw (Handelsnaamwet, 1921)
- ZWP (Zaaizaad- en Plantgoedwet, 1966)
- Tw (Topografiewet, 1987)
- WNR (Wet op de naburige rechten, 1993)
- ROW (Rijksoctrooiwet, 1995)
- Dw (Databankenwet, 1999)
+ Rv (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering)
- Benelux-verdrag IE (merken en tekeningen & modellen) + uitvoeringsbesluiten
Er bestaat niet zoiets als een NL/BE merk à Je moet kiezen voor een Uniemerk OF een Benelux-merk
Tekeningen zijn 2D
,Modellen zijn 3D
EU-RECHT
- EU-verdragenrecht
- EU-verordeningen:
o Verordening EU-merk
o Verordening communautaire tekeningen & modellen
o Douaneverodening
- EU-richtlijnen
WIPO (world intellectuel property orginazation)-VERDRAGEN
- Unieverdrag van Parijs (1883) à laatst gewijzigd in sept. 1979
- Berner Conventie (1886) à laatst gewijzigd in sept. 1979
- Overeenkomst van Madrid (1891), Protocol van Madrid (1989)
- Verdrag van Rome (1961)
- WIPO/OMPI-verdrag (1967)
- Trademark Law Treaty (1994)
- WCT&WPPT (1996)
- Patent Law Treaty (2000)
- PCT (2001)
- Verdrag van Singapore (2006)
- Verdrag van Beijing (2012)
- Verdrag van Marrakesh (2013)
- Classificatieverdragen
OVERIG INTERNATIONAAL RECHT
- TRIPs (trade related aspect property right)-overeenkomst (1994)
- Europees Octrooiverdrag (1973)
- Overeenkomst Eengemaakt Octrooigerecht (2013) à speciale internationale Rb
- Assimilatiebeginsel: nationale behandeling
- Minimumbescherming à in de verdragen staat een lijst met rechten die minimaal
moeten worden gegeven aan onderdanen van andere landen?
- Recht van voorrang: als je een octrooi/modellenrecht wil hebben dan moet je
bewijzen dat hetgeen nieuw is (= op moment van aanvraag indienen moet de
uitvinding nog niet bekend zijn, nog geen deel uitmaken van de stand van de
techniek)
Non-discriminatiebeginsel à binnen de EU mag niet worden gediscrimineerd
Meest begunstigden clausule: niet alleen iedereen behandelen als je eigen onderdanen maar ook wanneer een
staat een voordeel toekent aan een andere staat die ook deel uitmaakt van de WHO, dan brengt deze clausule
mee dat onmiddellijk hetzelfde voordeel ook moet worden toegekend aan alle andere staten
Trips-verdrag
EOV roept het Europees octrooi in het leven à 1 procedure, via 1 centraal bureau (Europees
octrooibureau, München), je kiest dan in welke landen je bescherming wilt
LET OP: heeft NIETS te maken met de EU
Intellectuele rechten – categorieën & classificatie
- Auteursrecht s.l. (brede zin)
o Op werken van letterkunde of kunst – s.s. (enge zin)
o Op databanken
o Op computerprogramma’s
- Naburige rechten (rechten die verwant zijn aan het auteursrecht, een ‘light’-versie)
o Uitvoerende kunstenaars
o Producenten van fonogrammen
o Producenten van de 1e vastlegging van films
o Omroeporganisaties
o Uitgevers van perspublicaties
- Sui-generisrecht op databanken
- Tekeningen & modellen (industrieel design, 2D en 3D)
, - Octrooien (+ aanvullende beschermingscertificaten, = mini octrooi voor
geneesmiddelen)
- Kwekersrechten
- Bescherming topografieën van halfgeleiderproducten (chiprecht)
- Merken
- Handelsnamen
- [BOB – BGA – GTS – … )
BOB: beschermde oorsprongsbenaming (bijv. fetakaas)
BGA: beschermde geografische aanduiding (bijv. Westlandse druif)
GTS: gegarandeerde traditionele specialiteit (mozzarella, Nederlandse boerenkaas)
Deze beschermen tegen verwarring op de markt
HC 2 – 14 & 21 FEBRUARI 2024
Octrooirecht
Aanwezig
‘Een uitsluitend en tijdelijk recht … om aan derden de exploitatie te verbieden van [een]
uitvinding’ – art. XI.3, eerste lid Wetboek van Economisch Recht (BE)
Een octrooi wordt niet gedefinieerd in de NL-wetgeving, wel in die van België, zie hierboven
Copyright ziet op het auteursrecht
Patent is een synoniem voor octrooi (Engels = patent)
Een octrooi is een negatief recht à een recht om aan anderen iets te kunnen verbieden
Let op: met het hebben van een octrooirecht, kun je niet zomaar dat product op de markt
brengen (zelf), denk aan voorbeeld van wapens en geneesmiddelen
Een uitsluitend (exclusief) recht = het recht om anderen uit te sluiten
Een tijdelijk recht à een octrooi kan maximaal 20 jaar blijven bestaan
Bij de aanvraag voor het octrooi moet een hele gedetailleerde omschrijving zitten à zodra
het octrooi vervalt en in het publieke domein komt, dan mag iedereen daar mee aan de slag
Een octrooi is een recht, en een recht kun je niet zien à een octrooischrift is het document
dat wordt afgegeven, dat kun je wel zien
Als houder van het octrooi kun je zelf bepaling welke bescherming je claimt à octrooi is de
koning van de intellectuele eigendomsrechten
Octrooirecht – Belangrijkste bronnen
- NEDERLANDSRECHT & EU-RECHT
o ROW (Rijksoctrooiwet, 1995)
o Vo. 469/2009 Aanvullend Beschermingscertificaat Geneesmiddelen
o Vo. 1257/2012 Nauwere samenwerking Eenheidsoctrooi
o Vo. 1260/2012 Vertaalregelingen Eenheidsoctrooi
o RL 98/44 Biotechnologische uitvindingen
- INTERNATIONAAL RECHT
o Unieverdrag van Parijs (1883) à laatst gewijzigd in sept. 1979
§ Zie artt. 2, 3, 4, 4bis en 4ter
o Verdrag van Straatsburg (1963)
o PCT – Verdrag tot Samenwerking inzake Octrooien (Washington, 1970)
o Overeenkomst van Straatsburg betr. internationale classificatie (1971)
o TRIPs-verdrag (1994)
Intellectueel Eigendomsrecht
HC 1 – 14 FEBRUARI 2024
Algemene inleiding tot de intellectuele rechten
Aanwezig
Alle wetgeving mag mee naar het tentamen à zelf printen of boekje kopen (ars aequi heeft
waarschijnlijk alles wat nodig is)
Afleiding uit college welke wetten belangrijk zijn à + zie ook leidraad
Tentamen:
- Schriftelijk digitaal tentamen (testvision) à geslotenboek
- Wetgeving wel toegestaan (ook de extra)
- Te kennen stof:
o Slides
o Colleges
o Alles wat uitdrukkelijk is aangemerkt als te kennen leerstof
o Handboek: slecht in de mate dat ook op slides in college of uitdrukkelijk is
aangemerkt
- Theorievragen en casusvragen à laatste college zal volledig ingaan op voorbeelden
en voorbereiding voor het tentamen
In welke mate kunnen ondernemingen beschermen dat andere marktdeelnemers hun na gaan apen
Carry crane zaak:
- Een kraan is gemaakt door een Amerikaan à carry crane
- Tijd van de tweede wereldoorlog
- Nederlander maakt het ontwerp na, en brengt het op de markt
- Er was geen auteursrecht of octrooi recht op de kraan
- Principe van de vrijheid van kopie speelde hier een rol
- HR: het is in het algemeen niet verboden om in het eigen voordeel gebruik te maken van de resultaten in
de inspanningen inzichten en kennis van een ander op de markt à er is geen regel die zegt dat je elkaar
niet mag kopiëren (let op: er zijn wel uitzonderingen)
Uitzonderingen op de vrijheid van kopie:
- Onbetamelijke gedragingen (dus handelingen die strijdig zijn met bijv. OD)
- Intellectuele eigendomsrechten (soms vindt de wetgever het wel nuttig om
uitdrukkelijk o.g.v. de wet af te wijken omdat daarmee een andere verdergaande
doelstelling verwezenlijkt kan worden) à de wetgever creëert dus rechten op
bepaalde intellectuele creaties (onlichamelijk en onstoffelijk)
Octrooi is voor uitvindingen
Auteursrecht is voor letterkunde of kunst
Let op: alle voorwerpen hebben wel een drempel voordat er bescherming op kan treden
IP of IE zijn afkortingen voor intellectuele eigendomsrechten
Twee situaties:
- Voorkomen dat je inbreuk maakt op het intellectuele eigendomsrecht van een ander
- Een eigen intellectueel eigendomsrecht vestigen/tot stand brengen
Iedereen die een eigendomsrecht heeft, is rechthebbende
,Intellectuele rechten – Algemene kenmerken
- Voorwerp: creatie van de menselijke geest
o Corpus mysticum vs corpus mechanicum – onafhankelijkheidsbeginsel
- Drempel: = beschermingsvoorwaarden
- Legaliteitsbeginsel wettelijk vetorecht
o Subjectief absoluut recht – tegenstelbaarheid erga omnes
- Territorialiteitsbeginsel à art. 8.1 Vo. 864/2007 Rome II
o Je kunt slechts bescherming krijgen op het grondgebied waar je het claimt
o Je kunt het intellectuele eigendomsrecht niet meenemen over de grens
o Het betreft steeds nationale regelgeving à wel veel harmonisatie
o Uitzondering: eenheidsoctrooi binnen de EU
- Beperkte duurtijd
o Want idee speelt om innovatie aan te blijven moedigen
o Na de duurtijd komt het voorwerp in het openbaar domein, en kan iedereen
het kopiëren zonder inbreuk te maken
- Toekenning: van rechtswege – registratie
- Cumul (accumulatie)
o Alle personen (rechthebbenden) op het voorwerp hebben monopoly zie video
Intellectuele eigendomsrechten komen voor op een hoog abstractieniveau à het recht zelf is
niet tastbaar, maar het voorwerp waar het recht op rust ook niet
Onderscheid: tussen het eigenlijke voorwerp van het intellectuele eigendomsrecht, iets
onlichamelijks en onstoffelijks (= Corpus mysticum) versus de drager van het intellectuele
eigendomsrecht (= corpus mechanicum, bijv. het boek zelf)
Tussen juridische status van Corpus mysticum en corpus mechanicum staan harde kaders,
het staat volledig los van elkaar
Een uitvinding kun je niet zien, wel kun je het product zien waarmee uitvinding wordt geïdentificeerd à checken
De rechter mag geen intellectuele eigendomsrechten creëren, dat mag alleen de wetgever
Concepten of ideeën worden nooit beschermd via het intellectuele eigendomsrecht à voor
bescherming moet er een concreet idee zijn, een concrete uitdrukkingsvorm van het idee, een concrete structuur
van het werk, het moet al in een vorm zijn gegoten à dit om te voorkomen dat gedachten en ideeën beschermd
gaan worden, want dat zou strijd opleveren met de vrijheid van meningsuiting
Aanvraag: het aanvragen van intellectuele eigendomsrechten
Depot: het indienen van de aanvraag, of het deponeren
Toekenning: registratie of inschrijving van het intellectuele eigendomsrecht
Openbaarmaking: bijv. de aanvraag of de registratie wordt openbaargemaakt/gepubliceerd
Belangrijke normatieve vindplaatsen van intellectuele eigendomsrechten
NEDERLANDS RECHT & BENELUX RECHT
- AW (Auteurswet, 1912)
- Hnw (Handelsnaamwet, 1921)
- ZWP (Zaaizaad- en Plantgoedwet, 1966)
- Tw (Topografiewet, 1987)
- WNR (Wet op de naburige rechten, 1993)
- ROW (Rijksoctrooiwet, 1995)
- Dw (Databankenwet, 1999)
+ Rv (Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering)
- Benelux-verdrag IE (merken en tekeningen & modellen) + uitvoeringsbesluiten
Er bestaat niet zoiets als een NL/BE merk à Je moet kiezen voor een Uniemerk OF een Benelux-merk
Tekeningen zijn 2D
,Modellen zijn 3D
EU-RECHT
- EU-verdragenrecht
- EU-verordeningen:
o Verordening EU-merk
o Verordening communautaire tekeningen & modellen
o Douaneverodening
- EU-richtlijnen
WIPO (world intellectuel property orginazation)-VERDRAGEN
- Unieverdrag van Parijs (1883) à laatst gewijzigd in sept. 1979
- Berner Conventie (1886) à laatst gewijzigd in sept. 1979
- Overeenkomst van Madrid (1891), Protocol van Madrid (1989)
- Verdrag van Rome (1961)
- WIPO/OMPI-verdrag (1967)
- Trademark Law Treaty (1994)
- WCT&WPPT (1996)
- Patent Law Treaty (2000)
- PCT (2001)
- Verdrag van Singapore (2006)
- Verdrag van Beijing (2012)
- Verdrag van Marrakesh (2013)
- Classificatieverdragen
OVERIG INTERNATIONAAL RECHT
- TRIPs (trade related aspect property right)-overeenkomst (1994)
- Europees Octrooiverdrag (1973)
- Overeenkomst Eengemaakt Octrooigerecht (2013) à speciale internationale Rb
- Assimilatiebeginsel: nationale behandeling
- Minimumbescherming à in de verdragen staat een lijst met rechten die minimaal
moeten worden gegeven aan onderdanen van andere landen?
- Recht van voorrang: als je een octrooi/modellenrecht wil hebben dan moet je
bewijzen dat hetgeen nieuw is (= op moment van aanvraag indienen moet de
uitvinding nog niet bekend zijn, nog geen deel uitmaken van de stand van de
techniek)
Non-discriminatiebeginsel à binnen de EU mag niet worden gediscrimineerd
Meest begunstigden clausule: niet alleen iedereen behandelen als je eigen onderdanen maar ook wanneer een
staat een voordeel toekent aan een andere staat die ook deel uitmaakt van de WHO, dan brengt deze clausule
mee dat onmiddellijk hetzelfde voordeel ook moet worden toegekend aan alle andere staten
Trips-verdrag
EOV roept het Europees octrooi in het leven à 1 procedure, via 1 centraal bureau (Europees
octrooibureau, München), je kiest dan in welke landen je bescherming wilt
LET OP: heeft NIETS te maken met de EU
Intellectuele rechten – categorieën & classificatie
- Auteursrecht s.l. (brede zin)
o Op werken van letterkunde of kunst – s.s. (enge zin)
o Op databanken
o Op computerprogramma’s
- Naburige rechten (rechten die verwant zijn aan het auteursrecht, een ‘light’-versie)
o Uitvoerende kunstenaars
o Producenten van fonogrammen
o Producenten van de 1e vastlegging van films
o Omroeporganisaties
o Uitgevers van perspublicaties
- Sui-generisrecht op databanken
- Tekeningen & modellen (industrieel design, 2D en 3D)
, - Octrooien (+ aanvullende beschermingscertificaten, = mini octrooi voor
geneesmiddelen)
- Kwekersrechten
- Bescherming topografieën van halfgeleiderproducten (chiprecht)
- Merken
- Handelsnamen
- [BOB – BGA – GTS – … )
BOB: beschermde oorsprongsbenaming (bijv. fetakaas)
BGA: beschermde geografische aanduiding (bijv. Westlandse druif)
GTS: gegarandeerde traditionele specialiteit (mozzarella, Nederlandse boerenkaas)
Deze beschermen tegen verwarring op de markt
HC 2 – 14 & 21 FEBRUARI 2024
Octrooirecht
Aanwezig
‘Een uitsluitend en tijdelijk recht … om aan derden de exploitatie te verbieden van [een]
uitvinding’ – art. XI.3, eerste lid Wetboek van Economisch Recht (BE)
Een octrooi wordt niet gedefinieerd in de NL-wetgeving, wel in die van België, zie hierboven
Copyright ziet op het auteursrecht
Patent is een synoniem voor octrooi (Engels = patent)
Een octrooi is een negatief recht à een recht om aan anderen iets te kunnen verbieden
Let op: met het hebben van een octrooirecht, kun je niet zomaar dat product op de markt
brengen (zelf), denk aan voorbeeld van wapens en geneesmiddelen
Een uitsluitend (exclusief) recht = het recht om anderen uit te sluiten
Een tijdelijk recht à een octrooi kan maximaal 20 jaar blijven bestaan
Bij de aanvraag voor het octrooi moet een hele gedetailleerde omschrijving zitten à zodra
het octrooi vervalt en in het publieke domein komt, dan mag iedereen daar mee aan de slag
Een octrooi is een recht, en een recht kun je niet zien à een octrooischrift is het document
dat wordt afgegeven, dat kun je wel zien
Als houder van het octrooi kun je zelf bepaling welke bescherming je claimt à octrooi is de
koning van de intellectuele eigendomsrechten
Octrooirecht – Belangrijkste bronnen
- NEDERLANDSRECHT & EU-RECHT
o ROW (Rijksoctrooiwet, 1995)
o Vo. 469/2009 Aanvullend Beschermingscertificaat Geneesmiddelen
o Vo. 1257/2012 Nauwere samenwerking Eenheidsoctrooi
o Vo. 1260/2012 Vertaalregelingen Eenheidsoctrooi
o RL 98/44 Biotechnologische uitvindingen
- INTERNATIONAAL RECHT
o Unieverdrag van Parijs (1883) à laatst gewijzigd in sept. 1979
§ Zie artt. 2, 3, 4, 4bis en 4ter
o Verdrag van Straatsburg (1963)
o PCT – Verdrag tot Samenwerking inzake Octrooien (Washington, 1970)
o Overeenkomst van Straatsburg betr. internationale classificatie (1971)
o TRIPs-verdrag (1994)
