Biologie Hoofdstuk 21 Planten Collin Nijboer
Hoofdstuk 21 Planten
Paragraaf 1: Tomaten kweken
Kruisen en selecteren
Klassieke veredelen: het uitzoeken van veelbelovende soorten, deze kruisen en uit de
nakomelingen de beste exemplaren kiezen.
Langdurig proces
Genomics: de kennis van het genoom van een ras
Non-disjunctie: Het niet uiteengaan van de chromatinedraden tijdens de celdeling
Tetraploide cel: een cel met 4 homologe chromosomen ipv 2.
Polyploïdie: het hebben van meer dan de normale 2 sets chromosomen
Geslachtelijke voortplanting
Gameten (geslachtcellen):
Mannelijke gameten = de stuifmeelkorrels
Vrouwelijke gameten = eicellen
Bij deze voortplanting maken tuinders gebruik van hommels brengen stuifmeel op de
stempel van de stamper en de eicellen raken bevrucht.
Als je verschillende planten wil kruisen moet je eerst de meeldraden van een plant
verwijderen. Daarna moet het stuifmeel van 1 soort plant op de stamper van de andere soort
(de soort zonder meeldraden) dit gebeurt via een buisje
levert nieuwe combinaties van allelen en dus misschien veelbelovende nieuwe rassen
Ongeslachtelijke voortplanting
De nakomelingen zijn dan genetisch identiek aan de ouders.
Er groeien nieuwe planten met dezelfde eigenschap
Planten uit het lab
Via genetische modificatie ontstaan nieuwe planten met extra allelen voor nieuwe
eigenschappen.
Cisgene planten: bij genetische modificatie als de allelen worden overgebracht op dezelfde
soort.
Transgene planten: bij genetische modificatie als de allelen worden overgebracht op een
andere soort.
Bij deze overplaatsing maakt een onderzoeker gebruik van bacteriën bacteriën hebben
cirkelvormig DNA met kleinere cirkelvormige stukjes DNA (plasmiden) de onderzoeker
zet het allel wat hij heeft gewonnen uit de donorcel in de plasmide in de bacterie. Deze
bacterie vermenigvuldigt dan tot een bepaalde hoeveelheid en dan zet de onderzoekers deze
klonen in een kweek met andere niet gedifferentieerde cellen. In een aantal dringt het
plasmide binnen en daarmee ook het allel. Deze cellen kan hij opsporen door een markergen
die hij ook heeft toegevoegd. Dit markegen heeft een bepaalde eigenschap bijvoorbeeld
, Biologie Hoofdstuk 21 Planten Collin Nijboer
resistent tegen antibiotica de onderzoeker voegt dan antibiotica toe en de cellen die blijven
leven hebben dus het allel.
Deze cellen gaan op weefselkweek: in een steriel groeimedium ontstaat uit elke cel
eerst een klompje cellen en vervolgens een geheel nieuwe plant
Gezonde tomaten
Tomaten bevatten: minerale (kalium), de rode kleurstof lycopeen (kankerremmend)
Nieuwe paarse soort = ook nog anthocyanen (gaat ontstaan van tumoren tegen)
Paragraaf 2: Water
Schimmel op tomaat
Schimmels groeien uit sporen (haploïde cellen die dienen voor de vermeerdering van
schimmels)
Schimmelsporen zweven overal in de lucht komen ze op de grond in de buurt van wortels
terecht dan kiemt hij en groeit het wortelstelsel binnen daarna groeien de haploïden cellen
als schimmeldraden (mycelium), omhoog de stengel in. Het mycelium vormt nieuwe sporen
die na kieming de transportkanalen verstoppen de planten verwelken en vergelen
Wateropname
Via wortelharen wordt water met daarin opgeloste mineralen gewonnen.
Die wortelharen zijn vergrote epidermiscellen (opperhuidscellen) aan de uiteinden van
jonge worteltoppen. De wortelharen vergroten het oppervlak en daarmee de capaciteit
om water te winnen.
Na opnamen gaan water via celwanden (apoplast-route) of via celmembranen en
grondplasma (symplast route) richting de centrale cilinder met de transportvaten.
o Hier omheen ligt de endodermis van de wortel.
Bandjes van Casperi = het laagje suberine (kurk) in de celwanden van endodermiscellen
Vormen waterdicht ‘cement’ tussen de cellen in de ‘muur’ van de endodermis.
Hier gaan het water en de mineralen van de apoplast route over in de symplast-route.
o Daar gaan het water en de mineralen verder via speciale transportkanalen
(houtvaten)
Het zuurstofgehalte en temperatuur van de bodem zijn van invloed op de wateropname
wijst op actieve processen de benodigde ATP wordt alleen gevormd bij voldoende
zuurstoftoevoer en een geode temperatuur.
De actieve processen vinden plaats bij de celmembranen aan de binnen en buitenzijde
van de endodermiscellen. Hier gaan mineralen tegen het concentratieverschil in naar
de centrale cilinder (actief transport). De concentratie mineralen stijgt en dus volgt
wateropname (door osmose) zorgt voor lichte overdruk die het water via de
houtvaten naar boven perst: worteldruk
Worteldruk: de lichte overdruk die het water via de houtvaten naar boven perst
De planten verliezen water door het ‘druppelen’: het laten vrijkomen van water via speciale
poriën uit hun bladeren
Hoofdstuk 21 Planten
Paragraaf 1: Tomaten kweken
Kruisen en selecteren
Klassieke veredelen: het uitzoeken van veelbelovende soorten, deze kruisen en uit de
nakomelingen de beste exemplaren kiezen.
Langdurig proces
Genomics: de kennis van het genoom van een ras
Non-disjunctie: Het niet uiteengaan van de chromatinedraden tijdens de celdeling
Tetraploide cel: een cel met 4 homologe chromosomen ipv 2.
Polyploïdie: het hebben van meer dan de normale 2 sets chromosomen
Geslachtelijke voortplanting
Gameten (geslachtcellen):
Mannelijke gameten = de stuifmeelkorrels
Vrouwelijke gameten = eicellen
Bij deze voortplanting maken tuinders gebruik van hommels brengen stuifmeel op de
stempel van de stamper en de eicellen raken bevrucht.
Als je verschillende planten wil kruisen moet je eerst de meeldraden van een plant
verwijderen. Daarna moet het stuifmeel van 1 soort plant op de stamper van de andere soort
(de soort zonder meeldraden) dit gebeurt via een buisje
levert nieuwe combinaties van allelen en dus misschien veelbelovende nieuwe rassen
Ongeslachtelijke voortplanting
De nakomelingen zijn dan genetisch identiek aan de ouders.
Er groeien nieuwe planten met dezelfde eigenschap
Planten uit het lab
Via genetische modificatie ontstaan nieuwe planten met extra allelen voor nieuwe
eigenschappen.
Cisgene planten: bij genetische modificatie als de allelen worden overgebracht op dezelfde
soort.
Transgene planten: bij genetische modificatie als de allelen worden overgebracht op een
andere soort.
Bij deze overplaatsing maakt een onderzoeker gebruik van bacteriën bacteriën hebben
cirkelvormig DNA met kleinere cirkelvormige stukjes DNA (plasmiden) de onderzoeker
zet het allel wat hij heeft gewonnen uit de donorcel in de plasmide in de bacterie. Deze
bacterie vermenigvuldigt dan tot een bepaalde hoeveelheid en dan zet de onderzoekers deze
klonen in een kweek met andere niet gedifferentieerde cellen. In een aantal dringt het
plasmide binnen en daarmee ook het allel. Deze cellen kan hij opsporen door een markergen
die hij ook heeft toegevoegd. Dit markegen heeft een bepaalde eigenschap bijvoorbeeld
, Biologie Hoofdstuk 21 Planten Collin Nijboer
resistent tegen antibiotica de onderzoeker voegt dan antibiotica toe en de cellen die blijven
leven hebben dus het allel.
Deze cellen gaan op weefselkweek: in een steriel groeimedium ontstaat uit elke cel
eerst een klompje cellen en vervolgens een geheel nieuwe plant
Gezonde tomaten
Tomaten bevatten: minerale (kalium), de rode kleurstof lycopeen (kankerremmend)
Nieuwe paarse soort = ook nog anthocyanen (gaat ontstaan van tumoren tegen)
Paragraaf 2: Water
Schimmel op tomaat
Schimmels groeien uit sporen (haploïde cellen die dienen voor de vermeerdering van
schimmels)
Schimmelsporen zweven overal in de lucht komen ze op de grond in de buurt van wortels
terecht dan kiemt hij en groeit het wortelstelsel binnen daarna groeien de haploïden cellen
als schimmeldraden (mycelium), omhoog de stengel in. Het mycelium vormt nieuwe sporen
die na kieming de transportkanalen verstoppen de planten verwelken en vergelen
Wateropname
Via wortelharen wordt water met daarin opgeloste mineralen gewonnen.
Die wortelharen zijn vergrote epidermiscellen (opperhuidscellen) aan de uiteinden van
jonge worteltoppen. De wortelharen vergroten het oppervlak en daarmee de capaciteit
om water te winnen.
Na opnamen gaan water via celwanden (apoplast-route) of via celmembranen en
grondplasma (symplast route) richting de centrale cilinder met de transportvaten.
o Hier omheen ligt de endodermis van de wortel.
Bandjes van Casperi = het laagje suberine (kurk) in de celwanden van endodermiscellen
Vormen waterdicht ‘cement’ tussen de cellen in de ‘muur’ van de endodermis.
Hier gaan het water en de mineralen van de apoplast route over in de symplast-route.
o Daar gaan het water en de mineralen verder via speciale transportkanalen
(houtvaten)
Het zuurstofgehalte en temperatuur van de bodem zijn van invloed op de wateropname
wijst op actieve processen de benodigde ATP wordt alleen gevormd bij voldoende
zuurstoftoevoer en een geode temperatuur.
De actieve processen vinden plaats bij de celmembranen aan de binnen en buitenzijde
van de endodermiscellen. Hier gaan mineralen tegen het concentratieverschil in naar
de centrale cilinder (actief transport). De concentratie mineralen stijgt en dus volgt
wateropname (door osmose) zorgt voor lichte overdruk die het water via de
houtvaten naar boven perst: worteldruk
Worteldruk: de lichte overdruk die het water via de houtvaten naar boven perst
De planten verliezen water door het ‘druppelen’: het laten vrijkomen van water via speciale
poriën uit hun bladeren
