Inleiding ondernemingsrecht deel B
Organen van een vennootschap en hun band met de vennootschap:
- Aandeelhouders ‘eigenaar’eigenaar’
- Bestuur ‘eigenaar’werknemers met de dagelijkse leiding’
- Raad van Commissarissen Hebben een overeenkomst van opdracht en houden
toezicht.
Motieven voor oprichting van een NV/BV
- Beperking van de aansprakelijkheid: de aandeelhouders (eigenaren) zijn niet met
privévermogen aansprakelijk. De NV/BV is een rechtspersoon, een rechtspersoon
staat gelijk met een natuurlijk persoon en heeft dus eigen rechten en eigen plichten.
Artikel 2:64 lid 1 BW: ‘een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor
hetgeen in naam van de vennootschap wordt verricht’.
- Fiscaal motief: vennootschapsbelasting is minder dan inkomstenbelasting. Over de
eerste inkomstenstroom betaal je vennootschapsbelasting, dat is maximaal 25%, in
plaats van inkomstenbelasting van maximaal 50%.
Verschil tussen NV/BV
Een BV heeft alleen aandelen die op naam zijn gesteld (art. 2:175 lid 1 BW), een NV heeft
aandelen óf op naam, óf aan toonder (art. 2:64 lid 1 BW).
Aandelen aan toonder heeft een ‘eigenaar’toonder’ bewijs. Wanneer je dit laat zien word je geacht de
rechthebbende van de aandelen te zijn. Ze zijn dus naamloos voor de vennootschap,
vandaar de naamloze vennootschap.
Bij een aandeel op naam moet je bijvoorbeeld een identiteitskaart laten zien om je naam te
laten zien. Een aandeel op naam creëer je door een notariële akte. Daarmee geef je aan dat
ze er zijn en aan jou (naam) toekomen. Aandelen op naam worden opgenomen in het
aandeelhoudersregister.
Oprichtingsvereiste
Artikel 2:64 lid 2 BW en 2:175 lid 2 BW stellen:
‘De vennootschap wordt door een of meer personen opgericht bij notariële akte.’
Zonder notariële akte komt een NV/BV niet tot stand (art. 2:4 BW).
Inschrijving
Inschrijving in het handelsregister is geen vereiste voor oprichting.
Een NV/BV moet wel in worden geschreven op grond van artikel 6 HRW. Daarnaast kan je
kijken naar artikel 7 HRW. Artikel 47 HRW jo 1 WED jo 6 WED stelt dat het verboden en
strafbaar is om de NV/BV niet in te schrijven in het handelsregister.
Het bestuur is naast de rechtspersoon aansprakelijk voor alle rechtshandelingen tussen
oprichting en inschrijving (art. 2:69 lid 2 sub a en 2:180 lid 2 BW).
Jurisprudentie: Staakbankiers/Elko Management: zelfs de wetenschap dat een
rechtspersoon niet in is geschreven betekent niet dat je er geen beroep op mag doen.
Rechtshandeling namens NV/BV in oprichting
Artikelen hierbij zijn artikel 2:93 (NV) en 2:203 BW (BV). Dit is alleen van toepassing voor de
tijd tussen een rechtshandeling en de daadwerkelijke oprichting.
Lid 2 stelt:
, ‘Degene die een rechtshandeling verricht namens een op te richten vennootschap zijn, tenzij
met betrekking tot die rechtshandeling uitdrukkelijk anders is bedongen, daardoor hoofdelijk
verbonden, totdat de vennootschap na haar oprichting de rechtshandeling heeft bekrachtigd.’
Lid 1 stelt:
‘Uit rechtshandelingen, verricht namens een op te richten vennootschap, ontstaan slechts
rechten en verplichtingen voor de vennootschap wanneer zij die rechtshandelingen na haar
oprichting uitdrukkelijk of stilzwijgend bekrachtigt.’
Wanneer de NV/BV dus is opgericht, en de rechtshandeling is bekrachtigt dan ontstaan
rechten en verplichtingen (dus ook aansprakelijkheid) voor de vennootschap.
Een stilzwijgende bekrachtiging is bijvoorbeeld wanneer er niets wordt zegt, maar wel een
product in gebruik nemen.
Wanneer de NV/BV een rechtshandeling heeft overgenomen, dan blijft de vennootschap
altijd aansprakelijk.
Lid 3 stelt:
‘Indien de vennootschap haar verplichtingen uit de bekrachtigde rechtshandeling niet
nakomt, zijn degenen die namens de op te richten vennootschap handelden hoofdelijk
aansprakelijk voor de schade die de derde dientengevolge lijdt, indien zij wisten of
redelijkerwijs konden weten dat de vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen
nakomen, onverminderd de aansprakelijkheid terzake van de bestuurders wegens de
bekrachtiging. De wetenschap dat de vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen
nakomen, wordt vermoed aanwezig te zijn, wanneer de vennootschap binnen een jaar na de
oprichting in staat van faillissement wordt verklaard.’
Dit gaat over niet-nakoming van verplichtingen uit een bekrachtigde rechtshandeling.
De handelende persoon namens de op te richten vennootschap is hoofdelijk aansprakelijk,
als ze wisten of redelijkerwijs konden weten dat de vennootschap haar verplichtingen niet
zou kunnen nakomen.
Het bestuur kan de handeling overnemen door bekrachtiging, dit kan leiden tot
aansprakelijkheid voor deze rechtshandeling. Artikel 2:69, 180 stelt dat je aansprakelijk bent
wanneer je een rechtshandeling verricht (bekrachtigen) in de periode tussen oprichting en
inschrijving.
Als er sprake is van faillissement binnen één jaar, dan leidt dat er toe dat de wetenschap
wordt vermoed aanwezig te zijn bij de handelende personen. Het gaat hier over een
omkering van bewijslast. Het is dus aan de schuldenaar om te bewijzen dat hij niet wist/niet
kon weten dat de vennootschap binnen één jaar failliet zou zijn. Wanneer het vast staat dat
de handelende persoon hier wetenschap van had, dan leidt dit tot aansprakelijkheid op grond
van lid 3.
Op grond van het Beklamel arrest in combinatie met artikel 6:162 BW kan het bestuur ook
aansprakelijk worden gesteld ondanks dat de rechtspersoon is opgericht en ingeschreven.
Wanneer zij wisten dat het fout zou gaan.
Het maakt niet uit dat aansprakelijkheden door elkaar heen lopen. Zowel bestuur, als
vennootschap, als handelend persoon kunnen tegelijk aansprakelijk worden gesteld.
Jurisprudentie: Clara Candy, Van der Heijden, Kabeh Jewels.
JP: Clara Candy: hier is een handeling verricht in de i.o. fase. Als je voor de oprichting
handelt, dan zeg je dat je handelt namens een vennootschap i.o. De vraag in het Clara
Candy arrest luidt: hoe weet je nou dat de vennootschap i.o. die genoemd wordt bij de
Organen van een vennootschap en hun band met de vennootschap:
- Aandeelhouders ‘eigenaar’eigenaar’
- Bestuur ‘eigenaar’werknemers met de dagelijkse leiding’
- Raad van Commissarissen Hebben een overeenkomst van opdracht en houden
toezicht.
Motieven voor oprichting van een NV/BV
- Beperking van de aansprakelijkheid: de aandeelhouders (eigenaren) zijn niet met
privévermogen aansprakelijk. De NV/BV is een rechtspersoon, een rechtspersoon
staat gelijk met een natuurlijk persoon en heeft dus eigen rechten en eigen plichten.
Artikel 2:64 lid 1 BW: ‘een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor
hetgeen in naam van de vennootschap wordt verricht’.
- Fiscaal motief: vennootschapsbelasting is minder dan inkomstenbelasting. Over de
eerste inkomstenstroom betaal je vennootschapsbelasting, dat is maximaal 25%, in
plaats van inkomstenbelasting van maximaal 50%.
Verschil tussen NV/BV
Een BV heeft alleen aandelen die op naam zijn gesteld (art. 2:175 lid 1 BW), een NV heeft
aandelen óf op naam, óf aan toonder (art. 2:64 lid 1 BW).
Aandelen aan toonder heeft een ‘eigenaar’toonder’ bewijs. Wanneer je dit laat zien word je geacht de
rechthebbende van de aandelen te zijn. Ze zijn dus naamloos voor de vennootschap,
vandaar de naamloze vennootschap.
Bij een aandeel op naam moet je bijvoorbeeld een identiteitskaart laten zien om je naam te
laten zien. Een aandeel op naam creëer je door een notariële akte. Daarmee geef je aan dat
ze er zijn en aan jou (naam) toekomen. Aandelen op naam worden opgenomen in het
aandeelhoudersregister.
Oprichtingsvereiste
Artikel 2:64 lid 2 BW en 2:175 lid 2 BW stellen:
‘De vennootschap wordt door een of meer personen opgericht bij notariële akte.’
Zonder notariële akte komt een NV/BV niet tot stand (art. 2:4 BW).
Inschrijving
Inschrijving in het handelsregister is geen vereiste voor oprichting.
Een NV/BV moet wel in worden geschreven op grond van artikel 6 HRW. Daarnaast kan je
kijken naar artikel 7 HRW. Artikel 47 HRW jo 1 WED jo 6 WED stelt dat het verboden en
strafbaar is om de NV/BV niet in te schrijven in het handelsregister.
Het bestuur is naast de rechtspersoon aansprakelijk voor alle rechtshandelingen tussen
oprichting en inschrijving (art. 2:69 lid 2 sub a en 2:180 lid 2 BW).
Jurisprudentie: Staakbankiers/Elko Management: zelfs de wetenschap dat een
rechtspersoon niet in is geschreven betekent niet dat je er geen beroep op mag doen.
Rechtshandeling namens NV/BV in oprichting
Artikelen hierbij zijn artikel 2:93 (NV) en 2:203 BW (BV). Dit is alleen van toepassing voor de
tijd tussen een rechtshandeling en de daadwerkelijke oprichting.
Lid 2 stelt:
, ‘Degene die een rechtshandeling verricht namens een op te richten vennootschap zijn, tenzij
met betrekking tot die rechtshandeling uitdrukkelijk anders is bedongen, daardoor hoofdelijk
verbonden, totdat de vennootschap na haar oprichting de rechtshandeling heeft bekrachtigd.’
Lid 1 stelt:
‘Uit rechtshandelingen, verricht namens een op te richten vennootschap, ontstaan slechts
rechten en verplichtingen voor de vennootschap wanneer zij die rechtshandelingen na haar
oprichting uitdrukkelijk of stilzwijgend bekrachtigt.’
Wanneer de NV/BV dus is opgericht, en de rechtshandeling is bekrachtigt dan ontstaan
rechten en verplichtingen (dus ook aansprakelijkheid) voor de vennootschap.
Een stilzwijgende bekrachtiging is bijvoorbeeld wanneer er niets wordt zegt, maar wel een
product in gebruik nemen.
Wanneer de NV/BV een rechtshandeling heeft overgenomen, dan blijft de vennootschap
altijd aansprakelijk.
Lid 3 stelt:
‘Indien de vennootschap haar verplichtingen uit de bekrachtigde rechtshandeling niet
nakomt, zijn degenen die namens de op te richten vennootschap handelden hoofdelijk
aansprakelijk voor de schade die de derde dientengevolge lijdt, indien zij wisten of
redelijkerwijs konden weten dat de vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen
nakomen, onverminderd de aansprakelijkheid terzake van de bestuurders wegens de
bekrachtiging. De wetenschap dat de vennootschap haar verplichtingen niet zou kunnen
nakomen, wordt vermoed aanwezig te zijn, wanneer de vennootschap binnen een jaar na de
oprichting in staat van faillissement wordt verklaard.’
Dit gaat over niet-nakoming van verplichtingen uit een bekrachtigde rechtshandeling.
De handelende persoon namens de op te richten vennootschap is hoofdelijk aansprakelijk,
als ze wisten of redelijkerwijs konden weten dat de vennootschap haar verplichtingen niet
zou kunnen nakomen.
Het bestuur kan de handeling overnemen door bekrachtiging, dit kan leiden tot
aansprakelijkheid voor deze rechtshandeling. Artikel 2:69, 180 stelt dat je aansprakelijk bent
wanneer je een rechtshandeling verricht (bekrachtigen) in de periode tussen oprichting en
inschrijving.
Als er sprake is van faillissement binnen één jaar, dan leidt dat er toe dat de wetenschap
wordt vermoed aanwezig te zijn bij de handelende personen. Het gaat hier over een
omkering van bewijslast. Het is dus aan de schuldenaar om te bewijzen dat hij niet wist/niet
kon weten dat de vennootschap binnen één jaar failliet zou zijn. Wanneer het vast staat dat
de handelende persoon hier wetenschap van had, dan leidt dit tot aansprakelijkheid op grond
van lid 3.
Op grond van het Beklamel arrest in combinatie met artikel 6:162 BW kan het bestuur ook
aansprakelijk worden gesteld ondanks dat de rechtspersoon is opgericht en ingeschreven.
Wanneer zij wisten dat het fout zou gaan.
Het maakt niet uit dat aansprakelijkheden door elkaar heen lopen. Zowel bestuur, als
vennootschap, als handelend persoon kunnen tegelijk aansprakelijk worden gesteld.
Jurisprudentie: Clara Candy, Van der Heijden, Kabeh Jewels.
JP: Clara Candy: hier is een handeling verricht in de i.o. fase. Als je voor de oprichting
handelt, dan zeg je dat je handelt namens een vennootschap i.o. De vraag in het Clara
Candy arrest luidt: hoe weet je nou dat de vennootschap i.o. die genoemd wordt bij de
