Preparaten met micellen worden bijna nooit geautoclaveerd. Vaak gefiltreerd met speciale filters.
Casus 1: slecht wateroplosbare stoffen
Hulpstoffen die gebruikt worden om farmaca op te lossen in orale en injecteerbare
toedieningsvormen: pH modificeerders, water-oplosbare of organische oplosmiddelen, surfactanten,
water onoplosbare organische oplosmiddelen, medium keten triglyceriden,lange-keten
trigylceriden,cyclodextrines, fosfolipiden.
Voldoende stabiliteit van een farmacon in de formulering wordt gedefinieerd als <5-10% degradatie
na 2 jaar bij specifieke bewaringscondities.
I Diprivan-10 injectievloeistof (i.v.) 10 mg/ml
Diprivan is een oplossing van propofol (di-isopropylfenol) in sojaolie met ei-fosfatide geëmulgeerd in
water.
De fysisch-chemische eigenschappen, de indicatie en het werkingsmechanisme van de werkzame
stof (kort).
Tabel 1: Informatie propofol
Structuur
Oplosbaarheid very slightly soluble in water, miscible with hexane and with methanol.
MW 178,3 g/mol
pKa 11 (fenolische OH-groep)
LogP 3,79
Indicatie Anesthesie, sedatie op de intensive care, achtergrondsedatie, pallitieve
sedatie, staticus elepticus
Werkingsmechanisme Propofol verhoogt de binding van GABA op de GABAA-receptor en
stimuleert hierdoor de remmende werking van GABA op de
signaaloverdracht. Propofol heeft geen analgetische werking.
Oplosbaarheid wordt niet verbeterd door pH aan te passen.
, De verklaring van de samenstelling van het handelspreparaat en de functie van de hulpstoffen.
Samenstelling handelspreparaat:
Propofol Farmacon
Glycerol Cosolvens
Gezuiverd ei-fosfatide Emulgator voor parentale toediening (of vaak lecithine). Het
emulgerend vermogen van fosfatiden is via hun ionisatiegraad
sterk afhankelijk van de pH. pH >3 (pH>3 negatieve lading)
Natriumhydroxide(E524) pH verhogen. pH moet >3 zijn om de emulgerende werking
van ei-fosfatide te behouden.
Geraffineerde sojabonenolie Lange keten triglyceriden. Lipofiele fase. Onoplosbaar in
water.
Water voor injectie Hydrofiele fase.
Dinatriumedetaat Complexvormer. Dinatriumedetaat zal metaalionen
wegvangen, waardoor oxidatie geremd wordt. Gezuiverd ei-
fosfatide is gevoelig voor oxidatie en oxidatie wordt
gekatalyseerd door metaalionen.
Het handelspreparaat bestaat uit micellen in water. Geraffineerde sojabonenolie vormt de lipofiele
fase waarin propofol opgelost is (log P). Gezuiverd ei-fosfatide is de emulgator die ervoor zorgt dat er
micellen gevormd worden waarbij er vetbolletjes gevormd worden met gezuiverd ei-fosfatide op het
grensvlak vet-water. Dinatriumedetaat is opgelost in de waterfase en voorkomt oxidatie van
gezuiverd ei-fosfatide en NaOH houdt de pH >3, zodat het micelsysteem stabiel is.
Micelvorming
De oppervlaktespanning van een 2-fasensysteem daalt bij de verhoging van de concentratie
surfactant. Bij een bepaalde concentratie, de kritische micel concentratie (CMC), is het grensvlak
tussen de lipofiele en hydrofiele fase verzadigd, waardoor de hydrofobe groep afgeschermd wordt
van het hydrofiele (waterige) milieu door micellen te vormen. Het is energetisch gunstig om micellen
te vormen.[Aulton]
Micellen bevinden zich in een dynamisch evenwicht met monomeer moleculen in de oplossing.
Micellen worden telkens afgebroken en weer gevormd.
Figuur 1: afbeelding micel
Solubilisaat: micro-emulsie. Verschil solubilisaat en emulsie is de grootte van de moleculen.
Hoe komt propofol vrij uit het geneesmiddel en wat gebeurt er met de hulpstoffen na het
vrijkomen van de werkzame stof, zover bekend.
Diprivan wordt intraveneus toegediend. Na toediening zal de emulsie bestaande uit micellen in water