Psychologie:HS4: Hoofdstuk 4: De psychologie van stress en coping
→ patiënten percepte van & zijn omgang met stressvolle situates
1. Inleiding
Stressmodel van Gaillard (nature, nurture)
verder uitgewerkt met model van janig over het zenuwstelsel
voor analyseren van verhouding mentaal-emotonele elastng vs. elast aarheid patiënt
Gaillard com ineert model dat transacte tussen persoon & uitenwereld centraal stelt met
model over centrale informateverwerking innen persoon
Hij onderscheidt in zijn model 2 vormen van dis alans:
o Externe dis alans
tussen uitenwereld (taakeisen) & persoon (capaciteiten)
o Interne dis alans
innen de persoon zelf gelegen
interne dis alans verwijst naar relate tussen mate van:
o aspecifeke actvate selectviteit
o cogniteve emotonele gedragsmatge functoneren
voor elk cognitef, emotoneel , gedragsmatg responderen een optmaal actvateniveau is
2. Stressvolle levensgebeurtenissen
invloed op 5 ge ieden van functoneren van patiënt
1) Somatsch/ fysiologisch
o fysiologische veranderingen
2) Cognites
o denken, concentrate verminderd, geheugen verminderd
o relate met gemoedstoestand is dat ongenuanceerd denken over ziekte de eleving &
omgang met de aandoening ook ongenuanceerd maakt
3) Emotes:
o ezorgdheid, angst, frustrate, irritate, oosheid, verdriet, terneergeslagenheid
o Emotes kunnen niet enkel via somatsche route invloed op ziekte uitoefenen, maar ook
direct op emotonele component van su jectef eleefde gezondheidsklachten
4) Gedragsmatg:
o motorisch functoneren
o gedragsmatge route van stress naar ziekte.
5) Sociale omgeving:
o systeem reageert op het zien van patiënt ua stressoren overkomt & hoe hij daarop
reageert
o Kan steun ontstaan maar ook isolement.
o Belangrijk onderscheid tussen o jecteve & su jecteve ervaring
o O jecteve ge eurtenissen
o alleen via su jecteve eleving een invloed uitoefenen op gezondheidspro leem
o Hoe dramatscher een ge eurtenis o jectef gezien is, des te groter de kans op su jecteve
ellende
o Lazarus:
o “De mate van ervaren stress is een afspiegeling van mate waarin persoon de situate als
edreigend / schadelijk inschat, gecom ineerd met inschatng wat hij daartegen meent te
kunnen doen.”
o vraagt naar de stressvolle ge eurtenissen &su jecteve eleving van patiënt
o maakt alans waar ij er aan de ene kant de mate van stress staat & aan andere kant hoe dat
een persoon daar met kan omgaan
Nala Melis Pagina 1
, Psychologie:HS4: Hoofdstuk 4: De psychologie van stress en coping
o
Fysiotherapeut dient aandacht te he en voor 3 punten tjdens psychosociale anamnese:
1) inventariseer ge eurtenissen → deze ge eurtenissen zorgen voor stress
2) inventariseer de eleving van de patiënt
3) weeg je eigen visie mee → jij kan soms het verhaal van de patiënt relatveren
Eigen visie:
o inschatng maken of stress wel echt gepast is
o handig wanneer patiënt niet wilt vertellen over zijn stressvolle ge eurtenis(sen) / wanneer
hij weinig inzicht heef over de situate
o op latere tjdstp wordt hypothese voorgelegd aan patiënt
o aandacht voor acute ernstge stressoren
o ook aandacht voor chronische stressoren
o op zoek gaan naar negateve elastende situates
o Bij meeste mensen ont reken van positef eleefde situates
crashen niet door negateve ge eurtenissen maar door te weinig positeve ge eurtenissen
o recipro ue (onderlinge) relate tussen negateve levensge eurtenissen & psychologische
distress!!
o duidelijke relate tussen sport & gemoedstoestand
Fysieke eweging is uffer tegen stress
stress stjgt als fysieke eweging daalt & omgekeerd
A. werkstress:
o Werkstress kan veroorzaakt worden door:
1) ar eidsinhoud → onduidelijkheden of over elastng
2) ar eidsomstandigheden → lawaai, slecht materiaal, fysiek zwaar werk of eenzame posites
3) ar eidsvoorwaarden → regelingen en perspecteven
4) ar eidsverhoudingen → slechte werksfeer en weinig communicate
B. chronische ziekte:
ron van stress
zware elastng voor patiënt & zijn omgeving
elastng in verschillende vormen zoals: fysieke elastng, emotonele, sociale , op praktsch vlak
verandert ook toekomstperspectef
o niet meer instaat is om alles te doen plannen dus veranderen
o zorgen voor mogelijke scheiding van vrienden of familie
o Sommige mensen kunnen nu eenmaal niet omgaan met pro lemen / zorgen van ander
persoon waardoor ze afstand gaan nemen
chronisch zieken nieuwe relates zoeken
o vele onzekerheden, angsten
o soms leiden tot depressie
o minder controle over hun eigen leven daling van zelfwaarde
Nala Melis Pagina 2
→ patiënten percepte van & zijn omgang met stressvolle situates
1. Inleiding
Stressmodel van Gaillard (nature, nurture)
verder uitgewerkt met model van janig over het zenuwstelsel
voor analyseren van verhouding mentaal-emotonele elastng vs. elast aarheid patiënt
Gaillard com ineert model dat transacte tussen persoon & uitenwereld centraal stelt met
model over centrale informateverwerking innen persoon
Hij onderscheidt in zijn model 2 vormen van dis alans:
o Externe dis alans
tussen uitenwereld (taakeisen) & persoon (capaciteiten)
o Interne dis alans
innen de persoon zelf gelegen
interne dis alans verwijst naar relate tussen mate van:
o aspecifeke actvate selectviteit
o cogniteve emotonele gedragsmatge functoneren
voor elk cognitef, emotoneel , gedragsmatg responderen een optmaal actvateniveau is
2. Stressvolle levensgebeurtenissen
invloed op 5 ge ieden van functoneren van patiënt
1) Somatsch/ fysiologisch
o fysiologische veranderingen
2) Cognites
o denken, concentrate verminderd, geheugen verminderd
o relate met gemoedstoestand is dat ongenuanceerd denken over ziekte de eleving &
omgang met de aandoening ook ongenuanceerd maakt
3) Emotes:
o ezorgdheid, angst, frustrate, irritate, oosheid, verdriet, terneergeslagenheid
o Emotes kunnen niet enkel via somatsche route invloed op ziekte uitoefenen, maar ook
direct op emotonele component van su jectef eleefde gezondheidsklachten
4) Gedragsmatg:
o motorisch functoneren
o gedragsmatge route van stress naar ziekte.
5) Sociale omgeving:
o systeem reageert op het zien van patiënt ua stressoren overkomt & hoe hij daarop
reageert
o Kan steun ontstaan maar ook isolement.
o Belangrijk onderscheid tussen o jecteve & su jecteve ervaring
o O jecteve ge eurtenissen
o alleen via su jecteve eleving een invloed uitoefenen op gezondheidspro leem
o Hoe dramatscher een ge eurtenis o jectef gezien is, des te groter de kans op su jecteve
ellende
o Lazarus:
o “De mate van ervaren stress is een afspiegeling van mate waarin persoon de situate als
edreigend / schadelijk inschat, gecom ineerd met inschatng wat hij daartegen meent te
kunnen doen.”
o vraagt naar de stressvolle ge eurtenissen &su jecteve eleving van patiënt
o maakt alans waar ij er aan de ene kant de mate van stress staat & aan andere kant hoe dat
een persoon daar met kan omgaan
Nala Melis Pagina 1
, Psychologie:HS4: Hoofdstuk 4: De psychologie van stress en coping
o
Fysiotherapeut dient aandacht te he en voor 3 punten tjdens psychosociale anamnese:
1) inventariseer ge eurtenissen → deze ge eurtenissen zorgen voor stress
2) inventariseer de eleving van de patiënt
3) weeg je eigen visie mee → jij kan soms het verhaal van de patiënt relatveren
Eigen visie:
o inschatng maken of stress wel echt gepast is
o handig wanneer patiënt niet wilt vertellen over zijn stressvolle ge eurtenis(sen) / wanneer
hij weinig inzicht heef over de situate
o op latere tjdstp wordt hypothese voorgelegd aan patiënt
o aandacht voor acute ernstge stressoren
o ook aandacht voor chronische stressoren
o op zoek gaan naar negateve elastende situates
o Bij meeste mensen ont reken van positef eleefde situates
crashen niet door negateve ge eurtenissen maar door te weinig positeve ge eurtenissen
o recipro ue (onderlinge) relate tussen negateve levensge eurtenissen & psychologische
distress!!
o duidelijke relate tussen sport & gemoedstoestand
Fysieke eweging is uffer tegen stress
stress stjgt als fysieke eweging daalt & omgekeerd
A. werkstress:
o Werkstress kan veroorzaakt worden door:
1) ar eidsinhoud → onduidelijkheden of over elastng
2) ar eidsomstandigheden → lawaai, slecht materiaal, fysiek zwaar werk of eenzame posites
3) ar eidsvoorwaarden → regelingen en perspecteven
4) ar eidsverhoudingen → slechte werksfeer en weinig communicate
B. chronische ziekte:
ron van stress
zware elastng voor patiënt & zijn omgeving
elastng in verschillende vormen zoals: fysieke elastng, emotonele, sociale , op praktsch vlak
verandert ook toekomstperspectef
o niet meer instaat is om alles te doen plannen dus veranderen
o zorgen voor mogelijke scheiding van vrienden of familie
o Sommige mensen kunnen nu eenmaal niet omgaan met pro lemen / zorgen van ander
persoon waardoor ze afstand gaan nemen
chronisch zieken nieuwe relates zoeken
o vele onzekerheden, angsten
o soms leiden tot depressie
o minder controle over hun eigen leven daling van zelfwaarde
Nala Melis Pagina 2
