Mensbeeld a
College 1:
Psychologie en pedagogiek:
- Psychologie: dit is de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen (denken/voelen). Dit betekent letterlijk de studie van de
geest (oud Grieks: Psyche = geest en logos = kennis). Van nature
hebben we al verstand van psychologie, dit komt door
spiegelneuronen. Hierdoor voelen we anderen aan en voelen we
iemand anders zijn emoties/pijn (bijvoorbeeld gapen).
- Wetenschappelijke psychologie: dit is bedacht door Willima James.
Hij stichtte in de VS het eerste psychologische instituut op aan de
universiteit van Princeton.
- Pedagogiek: dit is de wetenschap van het opvoeden. Dit betekent
letterlijk: kinderleiding (oud Grieks voor Paidagoogia).
- Empirische wetenschappen: hieronder vallen de psychologie en de
pedagogiek. Deze wetenschappen bewijzen dingen door observaties
of experimenten. Het beschrijft het studieobject, verklaart
verschijnselen en voorspelt (op grond van die theorieën) dingen die
getoetst kunnen worden.
- Aggresietheorie: de psycholoog observeert en beschrijft agressief
gedrag, hiervoor bedenken ze een theorie die waarnemingen kunnen
verklaren.
- Psychologische wetten: dit zijn waarschijnlijkheden en geen
zekerheden. Mensen zijn geen automaten: een individu kan altijd
afwijken van wat je verwacht.
Relevantie psychologie en pedagogiek voor het sociaal werk:
Psychologie en pedagogiek helpen bij het contact maken met mensen en
het probleem van een client. Verstand hebben of krijgen van mensen
omdat je veel met mensen werkt en hun gedrag waarneemt. Je kan je in
hun gevoelens verplaatsen (inlevingsvermogen).
Biologische en neurologische perspectief:
- Gedrag wordt veroorzaakt door onze genen, hersenen en hormonen.
Neurowetenschap en evolutionaire psychologie.
Psychodynamische perspectief (psycho-analyse):
- Sigmund Freud (1856-1939): was de grondlegger hiervan. Hij zegt
dat gedrag sterk wordt bepaald door het onbewuste, in dit
onbewuste zitten aangeboren driften en verdrongen ervaringen.
- De eerste 5 levensjaren zijn bepalend voor de ontwikkeling van je
persoonlijkheid. Je persoonlijkheid is opgebouwd uit het onbewuste
(LD), het bewuste (EGO) en het geweten (Superego).
Kritiek op Freud: hij denkt altijd gelijk te hebben, zijn theorie is
moeilijk te bewijzen
,Behavioristische perspectief:
- Watson: hij zegt dat de psychologie wetenschappelijker moet worden
(zoals neurowetenschap). Alleen gedrag dat
waarneembaar/meetbaar is, en waarmee je kan experimenteren is
relevant. Het doel van psychologie is het toepassen van
psychologische kennis om gedrag te beïnvloeden. Gedrag van
mensen wordt bepaald door leerprocessen (conditionering) (Pavlov).
- Skinner: hij zegt dat conditionering toepasbaar is in opvoeding,
zoals; scholen, bedrijven, ziekenhuizen en gevangenissen. Ook in
gedragstherapie, met name bij fobieën.
Gestalt perspectief:
- Gestalt: dit is een geheel. We nemen geen aparte onderdelen, maar
gehelen waar. (we zien gehelen die er niet zijn).
- ons gedrag wordt beïnvloed door de neiging gestalten te zien en ze
zelf te scheppen. We willen ons leven als een geheel voelen.
Humanistische perspectief:
- behavioristen deden veel onderzoek met dieren: het typisch
menselijke verdween uit beeld, zoals: bewustzijn, vrije wil, liefde,
religiositeit, vriendschap, empathie, kunst en ontplooiing. Focus
werd het uniek menselijke, en hoe mensen zich kunnen ontplooien
en groeien tot gezonde individuen.
- Abraham Maslow: hij heeft de theorie van de fundamentele
behoeften bedacht, waarin de voorwaarden van ontplooiing staan.
- Carl Rogers: hij heeft de cliëntgerichte, non-directieve therapie
bedacht. Niet sturen, maar voorwaarden scheppen voor groei. Dit
doe je door vooral actief te luisteren naar de client.
Cognitieve perspectief:
- Cognitieve therapie: het beïnvloeden van denkbeelden zodat het
gedrag ook verandert.
- Gedrag wordt ook bepaald door begrip, kennis, overtuigingen,
geheugen en het vermogen om problemen op te lossen door
cognitie.
- De mens is een informatie verwerkend wezen, dus de studie van wat
er in het hoofd gebeurt en wat je niet direct kon waarnemen of
meten. Passend hierbij zijn: gedachten, leren, geheugen en
perceptie.
Systeemperspectief:
- De kracht van de situatie: sociale en culturele invloeden hebben
vaak meer invloed op ons gedrag, dan onze persoonlijkheid.
- Het sociale culturele perspectief richt zich op: sociale invloeden op
gedrag en mentale processen, hoe individuen functioneren in
groepen en culturele verschillen.
, College 2:
Emoties:
- Emoties: dit zijn krachtige drijfveren en gemoedsbewegingen. Ze
brengen ons in beweging.
- Signaalfunctie: cognitie, bereidheid om te helpen, motivatie en
leren. Deze dingen zijn belangrijk voor onze overleving.
- Positieve emoties: dragen bij om voldoening te halen uit ons leven.
- Client: uitdaging om constructief met emoties om te gaan.
- Sociaal werker: signaleren van kwaliteit van contact/relatie. Het is
een communicatieve functie.
Primaire en secundaire emoties (Frijda):
- Primaire emoties: deze worden automatisch door prikkels uit de
buitenwereld opgeroepen. De amygdala en door hypothalamus
geproduceerde endocriene en neurochemische reacties ontstaan
onbewust. Volgens Ekman zijn ze universeel, maar recent onderzoek
spreekt dit tegen.
- Secundaire emoties: hierbij is een meer complex circuit betrokken.
De frontale cortex speelt een belangrijke rol, wel gaan ze vaak
gepaard met een bewuste beleving. Ook zijn ze sterker afhankelijk
van omgevingsvloeden en cultuur.
Componententheorie (Frijda):
- Fysiologisch arousal: dit zijn lichamelijke sensaties (hart klopt sneller
en je begint te trillen).
- Cognitieve interpretatie: overtuigingen en gedachten over een
situatie
- Subjectieve gevoelens: hoe je het persoonlijk beleeft
- Gedragsmatige expressie: welk gedrag laat je zien?
Fysiologische arousal:
- Lichamelijke sensaties
Basisemoties (Ekman):
- Woede, afkeer, angst, verdriet, geluk en verrassing
Tweefactortheorie van emotie: James-Lange theorie + Canon-Bard
theorie:
- James Lange: ‘ik tril dus ik ben bang’. Dit is de stimulus
(prikkel/gebeurtenis) wat overloopt in de fysiologische arousal
(lichamelijke gebeurtenis), en daarna verandert in emotie (angst).
College 1:
Psychologie en pedagogiek:
- Psychologie: dit is de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen (denken/voelen). Dit betekent letterlijk de studie van de
geest (oud Grieks: Psyche = geest en logos = kennis). Van nature
hebben we al verstand van psychologie, dit komt door
spiegelneuronen. Hierdoor voelen we anderen aan en voelen we
iemand anders zijn emoties/pijn (bijvoorbeeld gapen).
- Wetenschappelijke psychologie: dit is bedacht door Willima James.
Hij stichtte in de VS het eerste psychologische instituut op aan de
universiteit van Princeton.
- Pedagogiek: dit is de wetenschap van het opvoeden. Dit betekent
letterlijk: kinderleiding (oud Grieks voor Paidagoogia).
- Empirische wetenschappen: hieronder vallen de psychologie en de
pedagogiek. Deze wetenschappen bewijzen dingen door observaties
of experimenten. Het beschrijft het studieobject, verklaart
verschijnselen en voorspelt (op grond van die theorieën) dingen die
getoetst kunnen worden.
- Aggresietheorie: de psycholoog observeert en beschrijft agressief
gedrag, hiervoor bedenken ze een theorie die waarnemingen kunnen
verklaren.
- Psychologische wetten: dit zijn waarschijnlijkheden en geen
zekerheden. Mensen zijn geen automaten: een individu kan altijd
afwijken van wat je verwacht.
Relevantie psychologie en pedagogiek voor het sociaal werk:
Psychologie en pedagogiek helpen bij het contact maken met mensen en
het probleem van een client. Verstand hebben of krijgen van mensen
omdat je veel met mensen werkt en hun gedrag waarneemt. Je kan je in
hun gevoelens verplaatsen (inlevingsvermogen).
Biologische en neurologische perspectief:
- Gedrag wordt veroorzaakt door onze genen, hersenen en hormonen.
Neurowetenschap en evolutionaire psychologie.
Psychodynamische perspectief (psycho-analyse):
- Sigmund Freud (1856-1939): was de grondlegger hiervan. Hij zegt
dat gedrag sterk wordt bepaald door het onbewuste, in dit
onbewuste zitten aangeboren driften en verdrongen ervaringen.
- De eerste 5 levensjaren zijn bepalend voor de ontwikkeling van je
persoonlijkheid. Je persoonlijkheid is opgebouwd uit het onbewuste
(LD), het bewuste (EGO) en het geweten (Superego).
Kritiek op Freud: hij denkt altijd gelijk te hebben, zijn theorie is
moeilijk te bewijzen
,Behavioristische perspectief:
- Watson: hij zegt dat de psychologie wetenschappelijker moet worden
(zoals neurowetenschap). Alleen gedrag dat
waarneembaar/meetbaar is, en waarmee je kan experimenteren is
relevant. Het doel van psychologie is het toepassen van
psychologische kennis om gedrag te beïnvloeden. Gedrag van
mensen wordt bepaald door leerprocessen (conditionering) (Pavlov).
- Skinner: hij zegt dat conditionering toepasbaar is in opvoeding,
zoals; scholen, bedrijven, ziekenhuizen en gevangenissen. Ook in
gedragstherapie, met name bij fobieën.
Gestalt perspectief:
- Gestalt: dit is een geheel. We nemen geen aparte onderdelen, maar
gehelen waar. (we zien gehelen die er niet zijn).
- ons gedrag wordt beïnvloed door de neiging gestalten te zien en ze
zelf te scheppen. We willen ons leven als een geheel voelen.
Humanistische perspectief:
- behavioristen deden veel onderzoek met dieren: het typisch
menselijke verdween uit beeld, zoals: bewustzijn, vrije wil, liefde,
religiositeit, vriendschap, empathie, kunst en ontplooiing. Focus
werd het uniek menselijke, en hoe mensen zich kunnen ontplooien
en groeien tot gezonde individuen.
- Abraham Maslow: hij heeft de theorie van de fundamentele
behoeften bedacht, waarin de voorwaarden van ontplooiing staan.
- Carl Rogers: hij heeft de cliëntgerichte, non-directieve therapie
bedacht. Niet sturen, maar voorwaarden scheppen voor groei. Dit
doe je door vooral actief te luisteren naar de client.
Cognitieve perspectief:
- Cognitieve therapie: het beïnvloeden van denkbeelden zodat het
gedrag ook verandert.
- Gedrag wordt ook bepaald door begrip, kennis, overtuigingen,
geheugen en het vermogen om problemen op te lossen door
cognitie.
- De mens is een informatie verwerkend wezen, dus de studie van wat
er in het hoofd gebeurt en wat je niet direct kon waarnemen of
meten. Passend hierbij zijn: gedachten, leren, geheugen en
perceptie.
Systeemperspectief:
- De kracht van de situatie: sociale en culturele invloeden hebben
vaak meer invloed op ons gedrag, dan onze persoonlijkheid.
- Het sociale culturele perspectief richt zich op: sociale invloeden op
gedrag en mentale processen, hoe individuen functioneren in
groepen en culturele verschillen.
, College 2:
Emoties:
- Emoties: dit zijn krachtige drijfveren en gemoedsbewegingen. Ze
brengen ons in beweging.
- Signaalfunctie: cognitie, bereidheid om te helpen, motivatie en
leren. Deze dingen zijn belangrijk voor onze overleving.
- Positieve emoties: dragen bij om voldoening te halen uit ons leven.
- Client: uitdaging om constructief met emoties om te gaan.
- Sociaal werker: signaleren van kwaliteit van contact/relatie. Het is
een communicatieve functie.
Primaire en secundaire emoties (Frijda):
- Primaire emoties: deze worden automatisch door prikkels uit de
buitenwereld opgeroepen. De amygdala en door hypothalamus
geproduceerde endocriene en neurochemische reacties ontstaan
onbewust. Volgens Ekman zijn ze universeel, maar recent onderzoek
spreekt dit tegen.
- Secundaire emoties: hierbij is een meer complex circuit betrokken.
De frontale cortex speelt een belangrijke rol, wel gaan ze vaak
gepaard met een bewuste beleving. Ook zijn ze sterker afhankelijk
van omgevingsvloeden en cultuur.
Componententheorie (Frijda):
- Fysiologisch arousal: dit zijn lichamelijke sensaties (hart klopt sneller
en je begint te trillen).
- Cognitieve interpretatie: overtuigingen en gedachten over een
situatie
- Subjectieve gevoelens: hoe je het persoonlijk beleeft
- Gedragsmatige expressie: welk gedrag laat je zien?
Fysiologische arousal:
- Lichamelijke sensaties
Basisemoties (Ekman):
- Woede, afkeer, angst, verdriet, geluk en verrassing
Tweefactortheorie van emotie: James-Lange theorie + Canon-Bard
theorie:
- James Lange: ‘ik tril dus ik ben bang’. Dit is de stimulus
(prikkel/gebeurtenis) wat overloopt in de fysiologische arousal
(lichamelijke gebeurtenis), en daarna verandert in emotie (angst).
