Onderzoekend Vermogen
Ik maak in deze casus gebruik van een fcceve naam in verband met de privacy rechten van de cliënt.
Stap 1: Probleemanalyse
CASUS
Mevrouw X is een dementerende vrouw van 83 jaar oud. Mevrouw heef een zoon die één keer in de
week de was en de boodschappen voor zijn moeder doet. Mevrouw krijgt bijna nooit bezoek en gaat
eigenlijk nooit de deur uit. Mevrouw heef dus een grote kans om eenzaam te worden. Verder heef
mevrouw geen huishoudelijke hulp. Mevrouw kan zelf niet meer schoonmaken, dus erg fris is haar
huis niet. De voegen in de badkamer zijn bijvoorbeeld erg vuil. Tijdens het douchen van mevrouw zie
je namelijk donker water in het putje wegspoelen. In mevrouw haar keukenkastje vond ik laatst 3
poten met beschimmelde jam. Mevrouw vond het niet nodig om deze weg te gooien en wilde het
zelfs op haar boterham smeren.
Mevrouw maakt weinig gebruik van het hals alarm om haar nek. Zij zat laatst namelijk op de grond,
tegen haar bed aan. Toevallig kwam er een verpleegkundige langs, als dit niet zo was geweest had
mevrouw tot de volgende ochtend op de grond gezeten.
Mevrouw loopt met een rollator, wat de ene dag beter gaat dan de ander.
Mevrouw draagt eigenlijk alcjd pantykousjes met daarover haar pantofels. Die er overigens erg oud
en afgetrapt uitzien. Er zit zelfs geen ancslip meer aan de onderkant van de pantofels. Mevrouw
heef onder andere hierdoor dus een groot risico op vallen.
Ook is mevrouw behoorlijk inconcnent. Ondanks dat zij ’s nachts inconcnencemateriaal draagt wat
best veel urine opneemt, heef zij ’s ochtends vaak een nat bed. Mevrouw houdt er niet van om
gedoucht te worden. Aangezien zij dus niet standaard twee keer in de week gedoucht wordt, is zij
best onhygiënisch. Ikzelf draag dan ook alcjd handschoenen cjdens het verzorgen van mevrouw. Dit
doet niet elke verpleegkundige.
Toen mevrouw in zorg kwam bij wijkteam de Flank woog zij 50 kilo, vandaag de dag weegt zij
ongeveer 47 kilo. Mevrouw heef sinds kort een erg ingevallen gelaat en de collega’s van de Flank
geven zelf ook aan dat zij mevrouw steeds magerder zien worden. Mevrouw X is dus een erg mager
en klein vrouwtje die snel om zal vallen bij aanraking.
Mevrouw heef amper beweging op een dag. Zij loopt alleen van haar bed naar de badkamer en naar
de bank, waar zij vervolgens de hele dag op blijf ziten.
Mevrouw geef aan geen eetlust te hebben en eet dus erg weinig. Als ontbijt krijgt mevrouw namelijk
1 licht bruine boterham met boter en jam, de lunch kan variëren van een gebakken ei tot een mok
met cup a soup en als avondeten krijgt zij 1/3 e van een kant en klaar maalcjd, waarvan zij vervolgens
1 hap neemt en zegt dat zij verzadigd is. Mevrouw gaf laatst cjdens lunchcjd aan dat zij na een mok
met cup a soup al verzadigd is. Een boterham zou er bij haar niet meer in passen. Zij zei ‘Ik wil graag
of een boterham of een cup a soup en niet allebei’. Een ander probleem is dat mevrouw vaak het
eten dat wij klaarmaken weggooit en dit meestal niet aan ons verteld. Ondanks dat mevrouw niet
veel beweegt op een dag, valt zij toch af.
,Mevrouw geef dagelijks aan dat zij erg moe is, ondanks dat zij best veel uren in de nacht slaapt.
Mevrouw gaat namelijk rond 21.00 uur naar bed en wordt ongeveer rond 08.30 uur uit bed geholpen
en klaar gemaakt voor de dag.
De afgelopen cjd geef mevrouw ook vaak aan dat zij zich verveelt.
Ondervoeding bij ouderen
Betekenis
Uit recent onderzoek (Isaia et al., 2011) blijkt dat ondervoeding een veel voorkomende complicace is
bij oudere dementerende pacënten, zelfs als zij in eigen huis wonen met behulp van een
verzorg(st)er.
Volgens Kruizenga et al. (2017, pp. 202-203) is een complete beschrijving van ondervoeding ‘een
acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van energie, eiwit en andere
voedingsstofen leidt tot meetbare nadelige efecten op de lichaamssamenstelling, het funcconeren
en klinische resultaten’ (Starton, Green & Elia, 2003).
Deze beschrijving geef aan dat de voedingstoestand van pacënten een complex geheel is en
gerelateerd is aan diverse factoren, zoals de aard en intensiteit van de ziekte, de zorgafankelijkheid
en de leefijd.
Kenmerken
Ondervoeding wordt gekenmerkt door onbedoeld gewichtsverlies, een te geringe voedingsinname
en daardoor een te laag lichaamsgewicht en verlies van spiermassa. Twee criteria die alcjd worden
gebruikt om te meten of er sprake is van ondervoeding zijn de body mass index (BMI) en het
percentage onbedoeld gewichtsverlies.
Oorzaken en gevolgen
Ondervoeding kan een breed spectrum van oorzaken hebben, denk aan tekortkoming in
voedselopname, tekortkoming in vertering en absorpce, tekortkoming in metabolisme, tekortkoming
in uitscheiding, etc. Cogniceve stoornissen beïnvloeden over het algemeen het vermogen van het
individu om onafankelijk te funcconeren (Del arigi et al., 2006). Ouderen met cogniceve
stoornissen beschikken vaak niet over het vermogen om efecceve voedingsstrategieën in te voeren
of voort te zeten (Chang en Roberts, 2008) en worden onder andere hierdoor blootgesteld aan
ondervoeding.
De oorzaken en gevolgen van ondervoeding zijn dus moeilijk te onderscheiden.
Vaak is er sprake van een negaceve vicieuze cirkel. De ondervoede oudere pacënt heef dikwijls
verscheidene funccebeperkingen en/of aandoeningen en er zijn dwarsverbanden met andere
zorgproblemen, zoals decubitus, valincidenten en delirium. In verschillende studies is aangetoond dat
ondervoeding onder meer leidt tot een langzamer herstel, ernscgere complicaces en zelfs een
verhoogde mortaliteit. Bij ziekte en inaccviteit leidt ondervoeding tot een verstoring van
verschillende fysieke funcces of orgaansystemen (Jonkers-Schuitema e.a., 2012).
In 2011 onderzochten Isaia et al. dat lage voeding cjdens de eerste stadia van demence afangt van
de lage zelfstandigheid, terwijl in de gevorderde stadia gedragsstoornissen en de onmogelijkheid om
te eten zonder hulp vaak een grote rol spelen bij het gewichtsverlies.
Etiologie
Ook blijkt uit het onderzoek van Isaia et al. (2011) dat pacënten die depressief en/of eenzaam zijn of
leiden aan gedragsstoornissen meer zijn blootgesteld aan ondervoeding dan alleen cognicef
gestoorde pacënten.
, Prevalentie
Onder andere het onderzoek van Keller (2016) heef aangetoond dat de prevalence van
ondervoeding bij personen met demence hoger is dan bij diegenen die geen demence hebben.
Interventies
Verschillende intervences waar de focus op wordt gelegd in de thuiszorg kunnen zijn; veranderen
van serviesgoed, herscholing en zelfvoeding. Uit een recent onderzoek (Keller, 2016) blijkt dat het
van belang is dat complexe intervences nodig zijn om het probleem van slechte voedselinname te
verbeteren. Het wijzigen van de maalcjd is een verwaarloosd gebied van intervenceontwikkeling.
Hier ga ik verder op in cjdens mijn onderzoek.
Ik maak in deze casus gebruik van een fcceve naam in verband met de privacy rechten van de cliënt.
Stap 1: Probleemanalyse
CASUS
Mevrouw X is een dementerende vrouw van 83 jaar oud. Mevrouw heef een zoon die één keer in de
week de was en de boodschappen voor zijn moeder doet. Mevrouw krijgt bijna nooit bezoek en gaat
eigenlijk nooit de deur uit. Mevrouw heef dus een grote kans om eenzaam te worden. Verder heef
mevrouw geen huishoudelijke hulp. Mevrouw kan zelf niet meer schoonmaken, dus erg fris is haar
huis niet. De voegen in de badkamer zijn bijvoorbeeld erg vuil. Tijdens het douchen van mevrouw zie
je namelijk donker water in het putje wegspoelen. In mevrouw haar keukenkastje vond ik laatst 3
poten met beschimmelde jam. Mevrouw vond het niet nodig om deze weg te gooien en wilde het
zelfs op haar boterham smeren.
Mevrouw maakt weinig gebruik van het hals alarm om haar nek. Zij zat laatst namelijk op de grond,
tegen haar bed aan. Toevallig kwam er een verpleegkundige langs, als dit niet zo was geweest had
mevrouw tot de volgende ochtend op de grond gezeten.
Mevrouw loopt met een rollator, wat de ene dag beter gaat dan de ander.
Mevrouw draagt eigenlijk alcjd pantykousjes met daarover haar pantofels. Die er overigens erg oud
en afgetrapt uitzien. Er zit zelfs geen ancslip meer aan de onderkant van de pantofels. Mevrouw
heef onder andere hierdoor dus een groot risico op vallen.
Ook is mevrouw behoorlijk inconcnent. Ondanks dat zij ’s nachts inconcnencemateriaal draagt wat
best veel urine opneemt, heef zij ’s ochtends vaak een nat bed. Mevrouw houdt er niet van om
gedoucht te worden. Aangezien zij dus niet standaard twee keer in de week gedoucht wordt, is zij
best onhygiënisch. Ikzelf draag dan ook alcjd handschoenen cjdens het verzorgen van mevrouw. Dit
doet niet elke verpleegkundige.
Toen mevrouw in zorg kwam bij wijkteam de Flank woog zij 50 kilo, vandaag de dag weegt zij
ongeveer 47 kilo. Mevrouw heef sinds kort een erg ingevallen gelaat en de collega’s van de Flank
geven zelf ook aan dat zij mevrouw steeds magerder zien worden. Mevrouw X is dus een erg mager
en klein vrouwtje die snel om zal vallen bij aanraking.
Mevrouw heef amper beweging op een dag. Zij loopt alleen van haar bed naar de badkamer en naar
de bank, waar zij vervolgens de hele dag op blijf ziten.
Mevrouw geef aan geen eetlust te hebben en eet dus erg weinig. Als ontbijt krijgt mevrouw namelijk
1 licht bruine boterham met boter en jam, de lunch kan variëren van een gebakken ei tot een mok
met cup a soup en als avondeten krijgt zij 1/3 e van een kant en klaar maalcjd, waarvan zij vervolgens
1 hap neemt en zegt dat zij verzadigd is. Mevrouw gaf laatst cjdens lunchcjd aan dat zij na een mok
met cup a soup al verzadigd is. Een boterham zou er bij haar niet meer in passen. Zij zei ‘Ik wil graag
of een boterham of een cup a soup en niet allebei’. Een ander probleem is dat mevrouw vaak het
eten dat wij klaarmaken weggooit en dit meestal niet aan ons verteld. Ondanks dat mevrouw niet
veel beweegt op een dag, valt zij toch af.
,Mevrouw geef dagelijks aan dat zij erg moe is, ondanks dat zij best veel uren in de nacht slaapt.
Mevrouw gaat namelijk rond 21.00 uur naar bed en wordt ongeveer rond 08.30 uur uit bed geholpen
en klaar gemaakt voor de dag.
De afgelopen cjd geef mevrouw ook vaak aan dat zij zich verveelt.
Ondervoeding bij ouderen
Betekenis
Uit recent onderzoek (Isaia et al., 2011) blijkt dat ondervoeding een veel voorkomende complicace is
bij oudere dementerende pacënten, zelfs als zij in eigen huis wonen met behulp van een
verzorg(st)er.
Volgens Kruizenga et al. (2017, pp. 202-203) is een complete beschrijving van ondervoeding ‘een
acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van energie, eiwit en andere
voedingsstofen leidt tot meetbare nadelige efecten op de lichaamssamenstelling, het funcconeren
en klinische resultaten’ (Starton, Green & Elia, 2003).
Deze beschrijving geef aan dat de voedingstoestand van pacënten een complex geheel is en
gerelateerd is aan diverse factoren, zoals de aard en intensiteit van de ziekte, de zorgafankelijkheid
en de leefijd.
Kenmerken
Ondervoeding wordt gekenmerkt door onbedoeld gewichtsverlies, een te geringe voedingsinname
en daardoor een te laag lichaamsgewicht en verlies van spiermassa. Twee criteria die alcjd worden
gebruikt om te meten of er sprake is van ondervoeding zijn de body mass index (BMI) en het
percentage onbedoeld gewichtsverlies.
Oorzaken en gevolgen
Ondervoeding kan een breed spectrum van oorzaken hebben, denk aan tekortkoming in
voedselopname, tekortkoming in vertering en absorpce, tekortkoming in metabolisme, tekortkoming
in uitscheiding, etc. Cogniceve stoornissen beïnvloeden over het algemeen het vermogen van het
individu om onafankelijk te funcconeren (Del arigi et al., 2006). Ouderen met cogniceve
stoornissen beschikken vaak niet over het vermogen om efecceve voedingsstrategieën in te voeren
of voort te zeten (Chang en Roberts, 2008) en worden onder andere hierdoor blootgesteld aan
ondervoeding.
De oorzaken en gevolgen van ondervoeding zijn dus moeilijk te onderscheiden.
Vaak is er sprake van een negaceve vicieuze cirkel. De ondervoede oudere pacënt heef dikwijls
verscheidene funccebeperkingen en/of aandoeningen en er zijn dwarsverbanden met andere
zorgproblemen, zoals decubitus, valincidenten en delirium. In verschillende studies is aangetoond dat
ondervoeding onder meer leidt tot een langzamer herstel, ernscgere complicaces en zelfs een
verhoogde mortaliteit. Bij ziekte en inaccviteit leidt ondervoeding tot een verstoring van
verschillende fysieke funcces of orgaansystemen (Jonkers-Schuitema e.a., 2012).
In 2011 onderzochten Isaia et al. dat lage voeding cjdens de eerste stadia van demence afangt van
de lage zelfstandigheid, terwijl in de gevorderde stadia gedragsstoornissen en de onmogelijkheid om
te eten zonder hulp vaak een grote rol spelen bij het gewichtsverlies.
Etiologie
Ook blijkt uit het onderzoek van Isaia et al. (2011) dat pacënten die depressief en/of eenzaam zijn of
leiden aan gedragsstoornissen meer zijn blootgesteld aan ondervoeding dan alleen cognicef
gestoorde pacënten.
, Prevalentie
Onder andere het onderzoek van Keller (2016) heef aangetoond dat de prevalence van
ondervoeding bij personen met demence hoger is dan bij diegenen die geen demence hebben.
Interventies
Verschillende intervences waar de focus op wordt gelegd in de thuiszorg kunnen zijn; veranderen
van serviesgoed, herscholing en zelfvoeding. Uit een recent onderzoek (Keller, 2016) blijkt dat het
van belang is dat complexe intervences nodig zijn om het probleem van slechte voedselinname te
verbeteren. Het wijzigen van de maalcjd is een verwaarloosd gebied van intervenceontwikkeling.
Hier ga ik verder op in cjdens mijn onderzoek.
