IC02
Hoorcollege
Welke doelen kan vaccinatie van dieren hebben?
- Voorkomen van verspreiding
- Voorkomen/verminderen van verschijnselen
- Groepsimmuniteit opbouwen
- Inperken zoönotisch risico
- Beperken/voorkomen financiële schade
- Ziektevrijstatus beheren
o DIVA vaccins (=marker vaccin)
Waardoor wordt transmissie bepaald?
- De duur van de infectieuze periode
- Het aantal kiemen nodig voor infectie van vatbare individuen (infectiedosis)
- De hoeveelheid kiemen die tijdens een contact worden overgedragen
- Het aantal contacten tussen individuen per eenheid van tijd
- Het aantal verschillende individuen waarmee contact is
Als het aandeel vatbare dieren in de
populatie afneemt, dan voldoen enkel de R0
en Tg niet meer. Nu wordt gekeken naar het
SIR-model (Susceptible, Infected, Recovered model). Elk dier valt onder 1 van deze 3 klassen. Het aantal I
besmette dieren maken dagelijks infectieuze contacten → × I infectieuze contacten per dag.
Geïnfecteerde dieren en herstelde dieren zijn niet vatbaar. Het aantal gevoelige dieren is S, en het totaal
𝑺
aantal dieren is N. Er geldt: totale nieuwe besmettingen per dag = 𝜷 × 𝑰 × 𝑵.
Vaccins kunnen interfereren met de overdracht (S→I), maar kunnen soms ook het herstel bevorderen
(I→R).
Beoordeling effectiviteit vaccin:
- Snelheid immuniteitsopbouw
- Reductie uitscheiding
o Kan op koppelniveau en op individueel niveau worden beoordeeld
- Bereikte antilichaamconcentratie
- Reductie in ziekteverschijnselen
- Beschermingsduur
- Breedte van bescherming → bescherming tegen verschillende strains/varianten
- (Bijwerkingen)
o Geen rol in effectiviteit, maar een vaccin wordt hier wel op beoordeeld.
Een vaccin wordt als effectief beschouwd als het de within-host pathogen burden (bijv.door
gastheerweerstand te verhogen) en pathogen shedding (door uitscheiding te reduceren) kan verminderen
en als het klinische verschijnselen kan voorkomen of verminderen.
Vaccin efficacy:
- Bescherming tegen nadelige effecten van infectie
o Onder omstandigheden zoals bepaald door de fabrikant (onder bepaalde richtlijnen)
Vaccin effectiveness:
- De mate waarin een vaccin de ziekte in het veld kan bestrijden.
Verplichte vaccinaties
,Hond:
- Parvovirus
- Hepatitiso Contagiosa Canis
- Canine Distempervirus
- Rabiës (i.g.v. reis naar buitenland)
Er is een verplichting voor vaccinatie van dieren die ‘uit een instelling’ komen → o.a. asiel.
Rund:
- IBR (zonder vrijstatus)
Paard:
- Niks wettelijk verplicht
- Influenza (opgedragen door organisaties)
- Tetanus (opgedragen door organisaties)
Wanneer er een ziektevrijstatus aanwezig is die bij grenscontrole gecontroleerd wordt (middels
antistoffen), is het niet toegestaan om te vaccineren → bijv. Aujeszky, MKZ.
Vaccinatieprogramma: ontwerp
- Strategie (o.a.)
o Vaccinkeuze
o Welke (dele)populaties/gastheren
▪ Species
▪ Geografisch
o Timing
▪ Leeftijd
▪ T.o.v. infectie → profylactisch, metafylactisch
Ook rekening houdende met andere maatregelen (o.a. biosecurity) en monitoring van infectie in de
populatie.
,IC03
Hoorcollege
Biosecurity is het uitsluiten, uitroeien of effectief beheersen van
biologische gevaren geassocieerd met dierplagen en ziekten in het
belang van economie, het milieu en de volksgezondheid.
Dus biologische gevaren = insleep van dierziekten en ziekten die
de volksgezondheid schaden.
Biosecurity wordt opgedeeld in externe (alle contacten met de
buitwenwereld) en interne (geheel maatregelen om verspreiding binnen een bedrijf tegen te gaan)
biosecurity.
Biosecurity checker: https://ww/biocheck.ugent.be voor bedrijven.
Hygiëne:
- Hygiënisch ontwerp van materiaal en inrichting;
- Reiniging en ontsmetting;
- Persoonlijke hygiëne/bescherming;
- Dierplaagbestrijding;
- Procesbeheersing, GLP, GVP.
Volgorde werkzaamheden:
1. Verwijderen grof vuil
2. Reinigen
3. Spoelen
4. Ontsmetten
5. Spoelen
6. Laten drogen
Het risico van het gebruik van een hogedrukspuit is het risico op aerosolisatie van pathogenen.
Drogen op zich is waardevol in desinfectie → beschikbaarheid van water voor micro-organismen neemt af.
De waterhardheid is van belang → hoe hoger de waterhardheid, hoe minder effectief zepen werken.
Ontsmettingsmiddelen → checken of ze toegelaten zijn op CTGB (College voor de Toelating van
Gewasbeschermingsmiddelen).
Dierplaagpreventie:
1. Voorkomen/afsluiten van ingangen (let op: muizen kunnen door
gaten zo klein als de diameter van je pink). Denk vooral aan
plaatsen waar leidingen door muren komen en kieren van
deuren.
2. Hygiëne → nestelruimte, voedsel, water voor dieren
onbeschikbaar maken.
Dierplaagbestrijding:
1. Identificatie van species
2. Soort-specifieke maatregelen
3. Verdelging (biologisch?/fysisch/chemisch) → toegelaten middelen
checken op CTGB.
, De langdurige uitval van dierenartsen is ~16%, dit is vergelijkbaar met zwaar lichamelijke beroepen
(bouwvak, industrie, etc.). Hiervan komt ~55% door versleten gewrichten en ledematen, 23% door
psychologische klachten en ~15% door ongevallen. <1% van langdurige uitval komt door infectieziekte.
Van kortdurende uitval is ~10% van gevallen door zoönose.
RIE = risico inventarisatie & evaluatie: in kaart brengen van risico’s → verbeteringen voorstellen &
uitvoeren → beleid herevalueren.
Hoorcollege
Welke doelen kan vaccinatie van dieren hebben?
- Voorkomen van verspreiding
- Voorkomen/verminderen van verschijnselen
- Groepsimmuniteit opbouwen
- Inperken zoönotisch risico
- Beperken/voorkomen financiële schade
- Ziektevrijstatus beheren
o DIVA vaccins (=marker vaccin)
Waardoor wordt transmissie bepaald?
- De duur van de infectieuze periode
- Het aantal kiemen nodig voor infectie van vatbare individuen (infectiedosis)
- De hoeveelheid kiemen die tijdens een contact worden overgedragen
- Het aantal contacten tussen individuen per eenheid van tijd
- Het aantal verschillende individuen waarmee contact is
Als het aandeel vatbare dieren in de
populatie afneemt, dan voldoen enkel de R0
en Tg niet meer. Nu wordt gekeken naar het
SIR-model (Susceptible, Infected, Recovered model). Elk dier valt onder 1 van deze 3 klassen. Het aantal I
besmette dieren maken dagelijks infectieuze contacten → × I infectieuze contacten per dag.
Geïnfecteerde dieren en herstelde dieren zijn niet vatbaar. Het aantal gevoelige dieren is S, en het totaal
𝑺
aantal dieren is N. Er geldt: totale nieuwe besmettingen per dag = 𝜷 × 𝑰 × 𝑵.
Vaccins kunnen interfereren met de overdracht (S→I), maar kunnen soms ook het herstel bevorderen
(I→R).
Beoordeling effectiviteit vaccin:
- Snelheid immuniteitsopbouw
- Reductie uitscheiding
o Kan op koppelniveau en op individueel niveau worden beoordeeld
- Bereikte antilichaamconcentratie
- Reductie in ziekteverschijnselen
- Beschermingsduur
- Breedte van bescherming → bescherming tegen verschillende strains/varianten
- (Bijwerkingen)
o Geen rol in effectiviteit, maar een vaccin wordt hier wel op beoordeeld.
Een vaccin wordt als effectief beschouwd als het de within-host pathogen burden (bijv.door
gastheerweerstand te verhogen) en pathogen shedding (door uitscheiding te reduceren) kan verminderen
en als het klinische verschijnselen kan voorkomen of verminderen.
Vaccin efficacy:
- Bescherming tegen nadelige effecten van infectie
o Onder omstandigheden zoals bepaald door de fabrikant (onder bepaalde richtlijnen)
Vaccin effectiveness:
- De mate waarin een vaccin de ziekte in het veld kan bestrijden.
Verplichte vaccinaties
,Hond:
- Parvovirus
- Hepatitiso Contagiosa Canis
- Canine Distempervirus
- Rabiës (i.g.v. reis naar buitenland)
Er is een verplichting voor vaccinatie van dieren die ‘uit een instelling’ komen → o.a. asiel.
Rund:
- IBR (zonder vrijstatus)
Paard:
- Niks wettelijk verplicht
- Influenza (opgedragen door organisaties)
- Tetanus (opgedragen door organisaties)
Wanneer er een ziektevrijstatus aanwezig is die bij grenscontrole gecontroleerd wordt (middels
antistoffen), is het niet toegestaan om te vaccineren → bijv. Aujeszky, MKZ.
Vaccinatieprogramma: ontwerp
- Strategie (o.a.)
o Vaccinkeuze
o Welke (dele)populaties/gastheren
▪ Species
▪ Geografisch
o Timing
▪ Leeftijd
▪ T.o.v. infectie → profylactisch, metafylactisch
Ook rekening houdende met andere maatregelen (o.a. biosecurity) en monitoring van infectie in de
populatie.
,IC03
Hoorcollege
Biosecurity is het uitsluiten, uitroeien of effectief beheersen van
biologische gevaren geassocieerd met dierplagen en ziekten in het
belang van economie, het milieu en de volksgezondheid.
Dus biologische gevaren = insleep van dierziekten en ziekten die
de volksgezondheid schaden.
Biosecurity wordt opgedeeld in externe (alle contacten met de
buitwenwereld) en interne (geheel maatregelen om verspreiding binnen een bedrijf tegen te gaan)
biosecurity.
Biosecurity checker: https://ww/biocheck.ugent.be voor bedrijven.
Hygiëne:
- Hygiënisch ontwerp van materiaal en inrichting;
- Reiniging en ontsmetting;
- Persoonlijke hygiëne/bescherming;
- Dierplaagbestrijding;
- Procesbeheersing, GLP, GVP.
Volgorde werkzaamheden:
1. Verwijderen grof vuil
2. Reinigen
3. Spoelen
4. Ontsmetten
5. Spoelen
6. Laten drogen
Het risico van het gebruik van een hogedrukspuit is het risico op aerosolisatie van pathogenen.
Drogen op zich is waardevol in desinfectie → beschikbaarheid van water voor micro-organismen neemt af.
De waterhardheid is van belang → hoe hoger de waterhardheid, hoe minder effectief zepen werken.
Ontsmettingsmiddelen → checken of ze toegelaten zijn op CTGB (College voor de Toelating van
Gewasbeschermingsmiddelen).
Dierplaagpreventie:
1. Voorkomen/afsluiten van ingangen (let op: muizen kunnen door
gaten zo klein als de diameter van je pink). Denk vooral aan
plaatsen waar leidingen door muren komen en kieren van
deuren.
2. Hygiëne → nestelruimte, voedsel, water voor dieren
onbeschikbaar maken.
Dierplaagbestrijding:
1. Identificatie van species
2. Soort-specifieke maatregelen
3. Verdelging (biologisch?/fysisch/chemisch) → toegelaten middelen
checken op CTGB.
, De langdurige uitval van dierenartsen is ~16%, dit is vergelijkbaar met zwaar lichamelijke beroepen
(bouwvak, industrie, etc.). Hiervan komt ~55% door versleten gewrichten en ledematen, 23% door
psychologische klachten en ~15% door ongevallen. <1% van langdurige uitval komt door infectieziekte.
Van kortdurende uitval is ~10% van gevallen door zoönose.
RIE = risico inventarisatie & evaluatie: in kaart brengen van risico’s → verbeteringen voorstellen &
uitvoeren → beleid herevalueren.
