1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave....................................................................................................... 2
Normale ontwikkeling............................................................................................. 5
Cognitieve ontwikkeling...................................................................................... 5
Ontwikkeling moreel besef.................................................................................. 8
Motorische ontwikkeling...................................................................................... 8
Psychosociale ontwikkeling............................................................................... 12
Bio psycho-sociaal model.................................................................................. 14
Spraak en taalontwikkeling.................................................................................. 15
Voorwaarden voor het leren spreken................................................................15
Zuigelingen (10 weken – 1 jaar)........................................................................15
Peuters (1 – 4 jaar)............................................................................................ 16
Kleuters (4 – 6 jaar)........................................................................................... 17
Basisschoolkinderen (6 – 12 jaar)......................................................................18
Pubers en adolescenten (12 – 22 jaar)..............................................................19
Gestoorde spraak- en taal ontwikkeling............................................................19
Spraak en ontwikkelingsachterstand.................................................................20
Stemstoornissen................................................................................................ 20
Leeftijdsgerichte basiszorg................................................................................... 21
Zorgaspecten.................................................................................................... 21
Dehydratie......................................................................................................... 24
Ontwikkelingsgerichte psychologie en pedagogische zorg...................................26
Pijn.................................................................................................................... 26
Angst................................................................................................................. 29
Rol verpleegkundige.......................................................................................... 31
Stress................................................................................................................ 32
Basis voeding....................................................................................................... 33
Energie- en nutriëntenbehoefte........................................................................33
Essentiële nutriënten........................................................................................ 34
Voedingsstoornissen......................................................................................... 39
Voedingsondersteuning..................................................................................... 42
Farmacologie........................................................................................................ 42
Farmacokinetiek................................................................................................ 43
Toedieningsvormen........................................................................................... 43
Absorptie van geneesmiddelen.........................................................................43
Verschil in farmacologie tussen volwassenen en kinderen................................44
2
,Anatomie en fysiologie......................................................................................... 46
Longen.............................................................................................................. 46
Hart................................................................................................................... 50
Nieren................................................................................................................ 51
Communicatie en cognitieve ontwikkelingsstoornissen.......................................53
Aangeboren aandoeningen............................................................................... 53
Oorzaken aangeboren aandoeningen................................................................53
Erfelijkheidsonderzoek...................................................................................... 55
Erfelijkheidsadvisering...................................................................................... 55
Psychische problemen en psychiatrische stoornissen.......................................56
Groei en groeistoornissen..................................................................................... 59
Hypothyreoïdie.................................................................................................. 61
Diabetes mellitus............................................................................................... 62
Lengteafwijking................................................................................................. 63
Obesitas............................................................................................................ 63
Communicatietheorieën en strategieën...............................................................64
Factoren die de communicatie bevorderen of belemmeren..............................64
Gezinsgerichte zorg.............................................................................................. 65
Ouderparticipatie.............................................................................................. 65
Patient and Family Centered Care (PFCC).........................................................67
Transmurale zorg.............................................................................................. 68
Diversiteit in levensovertuiging, cultuur en afkomst............................................70
Cultuurverschillen............................................................................................. 70
Wet en regelgeving.............................................................................................. 72
Wet publieke gezondheid (Wpg).......................................................................72
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)....................................................72
Jeugdwet........................................................................................................... 72
Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO).......................73
Beslissingen, competentie en leeftijdsgrenzen.................................................73
Veiligheidsrichtlijnen............................................................................................ 74
Veiligheid in het ziekenhuis............................................................................... 74
Jeugdgezondheidszorg......................................................................................... 76
Sociale pediatrie................................................................................................ 78
Kindermishandeling.............................................................................................. 80
Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling............................................81
Veilig thuis......................................................................................................... 82
PBLS..................................................................................................................... 83
3
,Volgorde van handelen bij basale reanimatie van kinderen door
zorgprofessionals.............................................................................................. 83
4
, Normale ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
Zuigeling (10 dagen – 1 jaar)
De cognitieve ontwikkeling van het kind ontwikkelt zich vanuit reflexen. Deze
reflexen waarborgen de kans op overleven. Wanneer de rijping van de hersenen
vordert, kunnen handelingen bewust worden en verdwijnen veel reflexen.
Gaandeweg ontwikkelt de jonge zuigeling een heel eigen gedrag en men ontdekt
geleidelijk het karakter van het kind. Er zijn globaal drie typen in gedrag te
onderscheiden.
1. De drukke, beweeglijke zuigeling is continu in de weer. Motorische
ontwikkeling verloopt snel.
2. De slaperige, langzaam reagerende zuigeling is vaak goedlachs en
vriendelijk, mits hij maar regelmatig te eten krijgt. Vaak een stevige baby,
waarbij allerlei ontwikkelingen langzamer verlopen. Dwingen maakt het
kind alleen maar van streek.
3. De prikkelgevoelige zuigeling staat zeer open voor indrukken. Het kind
hoort en ziet alles en is snel afgeleid. Door het snel oppikken van
informatie ontwikkelt het kind op cognitief niveau snel.
Voor ouders is het belangrijk dat zij kans zien op het gedrag van hun kind in te
spelen om positieve aspecten in het gedrag te stimuleren en negatieve aspecten
bij te sturen.
Voor de zuigeling zijn de sensomotorische schema’s van belang. De
wisselwerking tussen wat het kind waarneemt (sensorische prikkels) en wat het
daarmee doet (motorische reactie), maakt dat de zuigeling het verschil leert
kennen tussen mensen en voorwerpen en tussen zichzelf en zijn omgeving. Een
belangrijke ontwikkeling in het latere gedeelte van de zuigelingenfase is de
zogenoemde objectpermanentie. Door het ontwikkelen van objectpermanentie
kan de zuigeling loskomen van de ouders. Het reflexmatig handelen ontwikkelt
zich door experimenteren tot bewust handelen. De motorische ontwikkeling is
dus zeker belangrijk bij de cognitieve ontwikkeling.
Peuter (1 – 4 jaar)
Het gedrag lijkt meer en meer gestuurd te worden door een eerste vorm van het
denken en niet meer alleen een motorisch reageren op een prikkel te zijn. Het
kind beseft dat er een vaste volgorde is voor de dingen, maar ziet geen logische
samenhang. Vaak legt het kind een verband tussen gebeurtenissen die in
dezelfde periode plaatsvinden. In deze denkwereld is alles mogelijk, waardoor het
kind angstig kan worden. Dit leidt tot het fenomeen van het magisch denken:
kinderen fantaseren een oorzaak uit hun behoefte om verklaringen te vinden. Dit
mislukt nog doordat zij de ware toedracht nog niet kunnen begrijpen.
Het kind ziet zichzelf als het middelpunt van de wereld. Het kan zich nog niet
verplaatsen in de gedachten van een ander (egocentrisch). Het kind beseft dat er
een vaste volgorde is voor de dingen, maar ziet geen logische samenhang. De
waarneming wordt selectief. Het ontwikkelen en leren door ervaring blijven
doorgaan bij peuters. Zij moeten dus gevarieerde leerprikkels aangeboden
krijgen door middel van spel. Met als doel een goede breinontwikkeling door te
maken, namelijk het laten groeien van diverse netwerken in de hersenen.
5
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave....................................................................................................... 2
Normale ontwikkeling............................................................................................. 5
Cognitieve ontwikkeling...................................................................................... 5
Ontwikkeling moreel besef.................................................................................. 8
Motorische ontwikkeling...................................................................................... 8
Psychosociale ontwikkeling............................................................................... 12
Bio psycho-sociaal model.................................................................................. 14
Spraak en taalontwikkeling.................................................................................. 15
Voorwaarden voor het leren spreken................................................................15
Zuigelingen (10 weken – 1 jaar)........................................................................15
Peuters (1 – 4 jaar)............................................................................................ 16
Kleuters (4 – 6 jaar)........................................................................................... 17
Basisschoolkinderen (6 – 12 jaar)......................................................................18
Pubers en adolescenten (12 – 22 jaar)..............................................................19
Gestoorde spraak- en taal ontwikkeling............................................................19
Spraak en ontwikkelingsachterstand.................................................................20
Stemstoornissen................................................................................................ 20
Leeftijdsgerichte basiszorg................................................................................... 21
Zorgaspecten.................................................................................................... 21
Dehydratie......................................................................................................... 24
Ontwikkelingsgerichte psychologie en pedagogische zorg...................................26
Pijn.................................................................................................................... 26
Angst................................................................................................................. 29
Rol verpleegkundige.......................................................................................... 31
Stress................................................................................................................ 32
Basis voeding....................................................................................................... 33
Energie- en nutriëntenbehoefte........................................................................33
Essentiële nutriënten........................................................................................ 34
Voedingsstoornissen......................................................................................... 39
Voedingsondersteuning..................................................................................... 42
Farmacologie........................................................................................................ 42
Farmacokinetiek................................................................................................ 43
Toedieningsvormen........................................................................................... 43
Absorptie van geneesmiddelen.........................................................................43
Verschil in farmacologie tussen volwassenen en kinderen................................44
2
,Anatomie en fysiologie......................................................................................... 46
Longen.............................................................................................................. 46
Hart................................................................................................................... 50
Nieren................................................................................................................ 51
Communicatie en cognitieve ontwikkelingsstoornissen.......................................53
Aangeboren aandoeningen............................................................................... 53
Oorzaken aangeboren aandoeningen................................................................53
Erfelijkheidsonderzoek...................................................................................... 55
Erfelijkheidsadvisering...................................................................................... 55
Psychische problemen en psychiatrische stoornissen.......................................56
Groei en groeistoornissen..................................................................................... 59
Hypothyreoïdie.................................................................................................. 61
Diabetes mellitus............................................................................................... 62
Lengteafwijking................................................................................................. 63
Obesitas............................................................................................................ 63
Communicatietheorieën en strategieën...............................................................64
Factoren die de communicatie bevorderen of belemmeren..............................64
Gezinsgerichte zorg.............................................................................................. 65
Ouderparticipatie.............................................................................................. 65
Patient and Family Centered Care (PFCC).........................................................67
Transmurale zorg.............................................................................................. 68
Diversiteit in levensovertuiging, cultuur en afkomst............................................70
Cultuurverschillen............................................................................................. 70
Wet en regelgeving.............................................................................................. 72
Wet publieke gezondheid (Wpg).......................................................................72
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)....................................................72
Jeugdwet........................................................................................................... 72
Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO).......................73
Beslissingen, competentie en leeftijdsgrenzen.................................................73
Veiligheidsrichtlijnen............................................................................................ 74
Veiligheid in het ziekenhuis............................................................................... 74
Jeugdgezondheidszorg......................................................................................... 76
Sociale pediatrie................................................................................................ 78
Kindermishandeling.............................................................................................. 80
Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling............................................81
Veilig thuis......................................................................................................... 82
PBLS..................................................................................................................... 83
3
,Volgorde van handelen bij basale reanimatie van kinderen door
zorgprofessionals.............................................................................................. 83
4
, Normale ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
Zuigeling (10 dagen – 1 jaar)
De cognitieve ontwikkeling van het kind ontwikkelt zich vanuit reflexen. Deze
reflexen waarborgen de kans op overleven. Wanneer de rijping van de hersenen
vordert, kunnen handelingen bewust worden en verdwijnen veel reflexen.
Gaandeweg ontwikkelt de jonge zuigeling een heel eigen gedrag en men ontdekt
geleidelijk het karakter van het kind. Er zijn globaal drie typen in gedrag te
onderscheiden.
1. De drukke, beweeglijke zuigeling is continu in de weer. Motorische
ontwikkeling verloopt snel.
2. De slaperige, langzaam reagerende zuigeling is vaak goedlachs en
vriendelijk, mits hij maar regelmatig te eten krijgt. Vaak een stevige baby,
waarbij allerlei ontwikkelingen langzamer verlopen. Dwingen maakt het
kind alleen maar van streek.
3. De prikkelgevoelige zuigeling staat zeer open voor indrukken. Het kind
hoort en ziet alles en is snel afgeleid. Door het snel oppikken van
informatie ontwikkelt het kind op cognitief niveau snel.
Voor ouders is het belangrijk dat zij kans zien op het gedrag van hun kind in te
spelen om positieve aspecten in het gedrag te stimuleren en negatieve aspecten
bij te sturen.
Voor de zuigeling zijn de sensomotorische schema’s van belang. De
wisselwerking tussen wat het kind waarneemt (sensorische prikkels) en wat het
daarmee doet (motorische reactie), maakt dat de zuigeling het verschil leert
kennen tussen mensen en voorwerpen en tussen zichzelf en zijn omgeving. Een
belangrijke ontwikkeling in het latere gedeelte van de zuigelingenfase is de
zogenoemde objectpermanentie. Door het ontwikkelen van objectpermanentie
kan de zuigeling loskomen van de ouders. Het reflexmatig handelen ontwikkelt
zich door experimenteren tot bewust handelen. De motorische ontwikkeling is
dus zeker belangrijk bij de cognitieve ontwikkeling.
Peuter (1 – 4 jaar)
Het gedrag lijkt meer en meer gestuurd te worden door een eerste vorm van het
denken en niet meer alleen een motorisch reageren op een prikkel te zijn. Het
kind beseft dat er een vaste volgorde is voor de dingen, maar ziet geen logische
samenhang. Vaak legt het kind een verband tussen gebeurtenissen die in
dezelfde periode plaatsvinden. In deze denkwereld is alles mogelijk, waardoor het
kind angstig kan worden. Dit leidt tot het fenomeen van het magisch denken:
kinderen fantaseren een oorzaak uit hun behoefte om verklaringen te vinden. Dit
mislukt nog doordat zij de ware toedracht nog niet kunnen begrijpen.
Het kind ziet zichzelf als het middelpunt van de wereld. Het kan zich nog niet
verplaatsen in de gedachten van een ander (egocentrisch). Het kind beseft dat er
een vaste volgorde is voor de dingen, maar ziet geen logische samenhang. De
waarneming wordt selectief. Het ontwikkelen en leren door ervaring blijven
doorgaan bij peuters. Zij moeten dus gevarieerde leerprikkels aangeboden
krijgen door middel van spel. Met als doel een goede breinontwikkeling door te
maken, namelijk het laten groeien van diverse netwerken in de hersenen.
5
