Samenvatting systeemgericht werken H1 t/m H4
H1: Het werkterrein van de systeemgerichte social
worker
Systeem = complex van met elkaar omgaande individuen, zowel binnen al buiten het gezin.
Definitie door Weijenberg (2004): het systeem bestaat niet alleen uit de delen op zich, niet uit het
geheel maar uit de doelgerichte betrekking tussen dit alles.
3 betekenissen systeemgericht werken:
- Therapievorm: meer mensen dan alleen de
aangemelde cliënt;
- Inhoudt/doel therapie: belangrijkste aandachtspunt is
de onderlinge relaties;
- Circulariteit & wederzijdse beïnvloeding ipv oorzaak-
gevolg denken.
Wholeness: de benadering van ‘het totaal’ of de totale mens
ipv de losse delen.
Open systeem = intensieve interactie met omgeving
Gesloten systeem = beperkte interactie met omgeving
Entropie = door afnemende interactie met de omgeving
wordt het systeem steeds meer gesloten (leidt tot
afnemende gezondheid)
Negentropie = interactie met de omgeving (en dus de
gezondheid) nemen toe
Zelfstabilisatie = men past zich aan aan de omgeving of bewerkstelligt aanpassing in de omgeving
bijvoorbeeld wanneer je het koud hebt trek je een trui aan of zet je de verwarming hoger
Zelforganisatie = systeem past zich niet aan, maar wijzigt structureel
bijvoorbeeld wanneer je in koude gebieden leeft wen je aan het klimaat
Subsysteem = systeem binnen een systeem, afhankelijk van taken, rol en functie
- Generationeel: grootouder, ouders, kinderen
- Functioneel: opvoeden, intimiteit
, Familie als systeem (suprafamiliaar systeem): de familie als geheel aan gezinssystemen. De nadruk ligt
op de doelgerichte betrekking tussen deze gezinssystemen en individuen, niet over de
gezinssystemen en individuen op zich.
Omgeving = alle interne/externe invloeden die een gezinssysteem omgeven. De relatie tussen het
gezinssysteem en de omgeving is wederkerig (wordt door elkaar beïnvloed)
Systeempentagram: de vijf ‘niveaus’ van systemen. De social worker kan zich op alle 5 systemen
richten, hier is geen circulaire/hiërarchische volgorde aan gekoppeld. Wel speelt de behoeftepiramide
van Maslow een rol (waarbij onderaan de primaire behoeften en steeds verder naar boven
secundaire behoeften)
Systeempentagram
Eigen Kracht Conferentie: model uit Nieuw-Zeeland met de volgende uitgangspunten:
- De cliënt is eigenaar vaan zijn/haar probleem;
- De cliënt is eigenaar van de ‘conferentie’ en het plan;
- De cliënt houdt regie over de uitvoering van het plan.
Genogram: schematisch overzicht van een aantal generaties (meestal 3) en de relaties hiertussen.
Eco/sociogram: ook aandacht voor de omgeving.
H2: Systeemtheorieën
6 systeemtheorieën:
1) Algemene systeemtheorie (Von Bertalanffy)
2) Structurele systeemtheorie (Minuchin e.a.)
3) Strategische/communicatietheorie (Hayley & Watzlawick)
4) Intergenerationele/contextuele systeemtheorie (Nagy)
5) Oplossingsgerichte theorie
6) Narratieve theorie
H1: Het werkterrein van de systeemgerichte social
worker
Systeem = complex van met elkaar omgaande individuen, zowel binnen al buiten het gezin.
Definitie door Weijenberg (2004): het systeem bestaat niet alleen uit de delen op zich, niet uit het
geheel maar uit de doelgerichte betrekking tussen dit alles.
3 betekenissen systeemgericht werken:
- Therapievorm: meer mensen dan alleen de
aangemelde cliënt;
- Inhoudt/doel therapie: belangrijkste aandachtspunt is
de onderlinge relaties;
- Circulariteit & wederzijdse beïnvloeding ipv oorzaak-
gevolg denken.
Wholeness: de benadering van ‘het totaal’ of de totale mens
ipv de losse delen.
Open systeem = intensieve interactie met omgeving
Gesloten systeem = beperkte interactie met omgeving
Entropie = door afnemende interactie met de omgeving
wordt het systeem steeds meer gesloten (leidt tot
afnemende gezondheid)
Negentropie = interactie met de omgeving (en dus de
gezondheid) nemen toe
Zelfstabilisatie = men past zich aan aan de omgeving of bewerkstelligt aanpassing in de omgeving
bijvoorbeeld wanneer je het koud hebt trek je een trui aan of zet je de verwarming hoger
Zelforganisatie = systeem past zich niet aan, maar wijzigt structureel
bijvoorbeeld wanneer je in koude gebieden leeft wen je aan het klimaat
Subsysteem = systeem binnen een systeem, afhankelijk van taken, rol en functie
- Generationeel: grootouder, ouders, kinderen
- Functioneel: opvoeden, intimiteit
, Familie als systeem (suprafamiliaar systeem): de familie als geheel aan gezinssystemen. De nadruk ligt
op de doelgerichte betrekking tussen deze gezinssystemen en individuen, niet over de
gezinssystemen en individuen op zich.
Omgeving = alle interne/externe invloeden die een gezinssysteem omgeven. De relatie tussen het
gezinssysteem en de omgeving is wederkerig (wordt door elkaar beïnvloed)
Systeempentagram: de vijf ‘niveaus’ van systemen. De social worker kan zich op alle 5 systemen
richten, hier is geen circulaire/hiërarchische volgorde aan gekoppeld. Wel speelt de behoeftepiramide
van Maslow een rol (waarbij onderaan de primaire behoeften en steeds verder naar boven
secundaire behoeften)
Systeempentagram
Eigen Kracht Conferentie: model uit Nieuw-Zeeland met de volgende uitgangspunten:
- De cliënt is eigenaar vaan zijn/haar probleem;
- De cliënt is eigenaar van de ‘conferentie’ en het plan;
- De cliënt houdt regie over de uitvoering van het plan.
Genogram: schematisch overzicht van een aantal generaties (meestal 3) en de relaties hiertussen.
Eco/sociogram: ook aandacht voor de omgeving.
H2: Systeemtheorieën
6 systeemtheorieën:
1) Algemene systeemtheorie (Von Bertalanffy)
2) Structurele systeemtheorie (Minuchin e.a.)
3) Strategische/communicatietheorie (Hayley & Watzlawick)
4) Intergenerationele/contextuele systeemtheorie (Nagy)
5) Oplossingsgerichte theorie
6) Narratieve theorie
