Communicatie
Hoofdstuk 3
Interculturele communicatie
Interculturele communicatie = (inter betekent : tussen) de communicatie
tussen mensen van een verschillende cultuur.
Diversiteit betekent: grote verscheidenheid. Mensen van verschillende afkomst,
leeftijd, sekse, nationaliteit, seksuele geaardheid, religie, taalgebruik etc.
Meestal maak je gemakkelijker contact met mensen met wie je de nodige
overeenkomsten hebt. (BV zelfde leeftijd, opleidingsniveau, zelfde stad.
Miscommunicatie ligt vooral op de loer wanneer cliënten of collega’s een andere
culturele achtergrond hebben.
Culturele diversiteit wordt zichtbaar in de manier waarop mensen leven en
met elkaar omgaan: in de communicatie, in het gedrag van mensen en de
waarden en normen.
Je ziet dat je het begrip cultuur heel breed maar ook heel smal kunt maken. In
elke cultuur is een eigen manier van communiceren en de onderwerpen zijn per
cultuur ook heel verschillend, o.a. doordat de opvattingen waarover je wel en niet
hoort te praten verschillen.
Mensen delen hun sociale omgeving altijd in groepen
in. Ze kijken daarbij naar beroep, woonplaats, sekse,
religie, etniciteit, afkomst, taal en leeftijd.
Iedereen is lid van meerdere groepen tegelijk. Je bent
een jonge, vrouwelijke Nederlandse pedagogisch
werker bv. Aan wat je bent ontleen je je sociale
status.
De groep waartoe je behoort beoordeel je altijd
positiever dan groepen waartoe andere mensen
behoren. Vooroordelen kunnen die negatieve kijk op
anderen nog versterken, met als gevolg dat de
interculturele communicatie bemoeilijk wordt.
De culturele identiteit is het bewustzijn dat samenhangt met de
gemeenschappelijk ervaren waarden en normen en een gedeeld verleden, en tot
gedeelde gevoelens van trots en blijdschap (of schaamte en treurnis) leidt.
Nederland, Duitsland en Zwitserland lijken deels op elkaar, maar deels ook niet.
De westerse cultuur bestaat dus niet.
In je werk heb je te maken met anderstaligen: mensen die niet dezelfde taal
spreken als jij. In de communicatie kun je gebruikmaken van verschillende
hulpmiddelen om taalproblemen te voorkomen of te beperken:
- non-verbale communicatie
, - visuele hulpmiddelen
- een tolk
Bij anderstaligen speelt de non-verbale communicatie een extra belangrijke rol.
Zonder woorden kun je veel duidelijk maken. Non-verbale communicatie lijkt
internationaal, maar dat is het niet. BV iemand recht in de ogen kijken is in
sommige landen een teken van brutaliteit.
Als je iets wilt uitleggen aan iemand die de NL-se taal slecht of niet spreekt, kun
je gebruik maken van visuele hulpmiddelen. Met tekeningen, plaatjes, foto’s of
een video kun je veel duidelijk maken. Deze kun je natuurlijk ook inzetten in de
communicatie met een anderstalige cliënt.
Als je de mogelijkheid hebt, is het ‘t beste om gebruik te maken van een tolk. Een
professionele tolk heeft de voorkeur (alleen worden tolken niet meer vergoed).
Daarom moet je vaak een collega of familielid vragen om te tolken.
In deze situatie zul je vooraf moeten bedenken of je gevoelige onderwerpen
bespreekt en hoe. Een professionele tolk helpt je meestal telefonisch (op
luidspreker). Als je gebruik wilt maken van een tolkcentrum, moet je dat vooraf
overleggen met collega’s. Professionele tolken spreken geen waardeoordeel uit
over wat er wordt gezegd en ze hebben geheimhoudingsplicht.
Cultuurverschillen tussen mensen hangen o.a. samen met:
- verschillen in religie/levensbeschouwing
- verschillen in gebruiken
- verschillen in normen & waarden
- verschillen in de betekenis en wijze van communiceren
In het werken met kinderen en in het contact met hun ouders, is het belangrijk de
levensbeschouwing van hen te respecteren en ze zelf antwoorden te laten
formuleren op levensvragen en zijnsvragen. Hierbij zul je merken dat
verschillende levensbeschouwingen verschillende antwoorden geven, maar dat
kinderen bovendien een persoonlijke invulling aan hun levensbeschouwing
geven.
Elke cultuur heeft zijn eigen regels en gebruiken. Zoals op tijd komen, het geven
en ontvangen van cadeautjes en het eten en drinken bij het ontvangen van
bezoek. Ook open en geslotenheid zijn cultureel bepaald.
Bij verschillen in normen en waarden zijn een aantal culturele dimensies. Hier
gaat het vooral om het werk van Geert Hofstede. Hij heeft een grote invloed
gehad op het denken over culturele verschillen.
Tussen de ene en de andere cultuur bestaat een verschil als het gaat om hoe
groot of klein machtsafstanden tussen mensen zijn. In NL is de machtsafstand
klein. Zelfs koning Willem-Alexander en de koningin Maxima begeven zich op
Koningsdag gewoon tussen het publiek.
In veel andere landen is het onvoorstelbaar dat een koningspaar in gesprek gaat
met burgers en naar hen luistert. In NL merk je ook dat er een kleine
machtsafstand is doordat mensen bv niet anders met hun baas communiceren
Hoofdstuk 3
Interculturele communicatie
Interculturele communicatie = (inter betekent : tussen) de communicatie
tussen mensen van een verschillende cultuur.
Diversiteit betekent: grote verscheidenheid. Mensen van verschillende afkomst,
leeftijd, sekse, nationaliteit, seksuele geaardheid, religie, taalgebruik etc.
Meestal maak je gemakkelijker contact met mensen met wie je de nodige
overeenkomsten hebt. (BV zelfde leeftijd, opleidingsniveau, zelfde stad.
Miscommunicatie ligt vooral op de loer wanneer cliënten of collega’s een andere
culturele achtergrond hebben.
Culturele diversiteit wordt zichtbaar in de manier waarop mensen leven en
met elkaar omgaan: in de communicatie, in het gedrag van mensen en de
waarden en normen.
Je ziet dat je het begrip cultuur heel breed maar ook heel smal kunt maken. In
elke cultuur is een eigen manier van communiceren en de onderwerpen zijn per
cultuur ook heel verschillend, o.a. doordat de opvattingen waarover je wel en niet
hoort te praten verschillen.
Mensen delen hun sociale omgeving altijd in groepen
in. Ze kijken daarbij naar beroep, woonplaats, sekse,
religie, etniciteit, afkomst, taal en leeftijd.
Iedereen is lid van meerdere groepen tegelijk. Je bent
een jonge, vrouwelijke Nederlandse pedagogisch
werker bv. Aan wat je bent ontleen je je sociale
status.
De groep waartoe je behoort beoordeel je altijd
positiever dan groepen waartoe andere mensen
behoren. Vooroordelen kunnen die negatieve kijk op
anderen nog versterken, met als gevolg dat de
interculturele communicatie bemoeilijk wordt.
De culturele identiteit is het bewustzijn dat samenhangt met de
gemeenschappelijk ervaren waarden en normen en een gedeeld verleden, en tot
gedeelde gevoelens van trots en blijdschap (of schaamte en treurnis) leidt.
Nederland, Duitsland en Zwitserland lijken deels op elkaar, maar deels ook niet.
De westerse cultuur bestaat dus niet.
In je werk heb je te maken met anderstaligen: mensen die niet dezelfde taal
spreken als jij. In de communicatie kun je gebruikmaken van verschillende
hulpmiddelen om taalproblemen te voorkomen of te beperken:
- non-verbale communicatie
, - visuele hulpmiddelen
- een tolk
Bij anderstaligen speelt de non-verbale communicatie een extra belangrijke rol.
Zonder woorden kun je veel duidelijk maken. Non-verbale communicatie lijkt
internationaal, maar dat is het niet. BV iemand recht in de ogen kijken is in
sommige landen een teken van brutaliteit.
Als je iets wilt uitleggen aan iemand die de NL-se taal slecht of niet spreekt, kun
je gebruik maken van visuele hulpmiddelen. Met tekeningen, plaatjes, foto’s of
een video kun je veel duidelijk maken. Deze kun je natuurlijk ook inzetten in de
communicatie met een anderstalige cliënt.
Als je de mogelijkheid hebt, is het ‘t beste om gebruik te maken van een tolk. Een
professionele tolk heeft de voorkeur (alleen worden tolken niet meer vergoed).
Daarom moet je vaak een collega of familielid vragen om te tolken.
In deze situatie zul je vooraf moeten bedenken of je gevoelige onderwerpen
bespreekt en hoe. Een professionele tolk helpt je meestal telefonisch (op
luidspreker). Als je gebruik wilt maken van een tolkcentrum, moet je dat vooraf
overleggen met collega’s. Professionele tolken spreken geen waardeoordeel uit
over wat er wordt gezegd en ze hebben geheimhoudingsplicht.
Cultuurverschillen tussen mensen hangen o.a. samen met:
- verschillen in religie/levensbeschouwing
- verschillen in gebruiken
- verschillen in normen & waarden
- verschillen in de betekenis en wijze van communiceren
In het werken met kinderen en in het contact met hun ouders, is het belangrijk de
levensbeschouwing van hen te respecteren en ze zelf antwoorden te laten
formuleren op levensvragen en zijnsvragen. Hierbij zul je merken dat
verschillende levensbeschouwingen verschillende antwoorden geven, maar dat
kinderen bovendien een persoonlijke invulling aan hun levensbeschouwing
geven.
Elke cultuur heeft zijn eigen regels en gebruiken. Zoals op tijd komen, het geven
en ontvangen van cadeautjes en het eten en drinken bij het ontvangen van
bezoek. Ook open en geslotenheid zijn cultureel bepaald.
Bij verschillen in normen en waarden zijn een aantal culturele dimensies. Hier
gaat het vooral om het werk van Geert Hofstede. Hij heeft een grote invloed
gehad op het denken over culturele verschillen.
Tussen de ene en de andere cultuur bestaat een verschil als het gaat om hoe
groot of klein machtsafstanden tussen mensen zijn. In NL is de machtsafstand
klein. Zelfs koning Willem-Alexander en de koningin Maxima begeven zich op
Koningsdag gewoon tussen het publiek.
In veel andere landen is het onvoorstelbaar dat een koningspaar in gesprek gaat
met burgers en naar hen luistert. In NL merk je ook dat er een kleine
machtsafstand is doordat mensen bv niet anders met hun baas communiceren
