'Dijk van een onderzoeksplan over een zeer actueel onderwerp!'

Praktijkonderzo
ek
15-10-2023


Patiënten met een migratieachtergrond
die de Nederlandse taal niet beheersen




* * en * *
HOGESCHOOL VIAA | VDV2N4

0

,Voorwoord
Geachte lezer,

Graag, stellen wij ons aan u voor: Onze namen zijn * * en * *. In het kader van onze hbo-
verpleegkunde studie zijn wij begonnen aan een kleinschalig praktijkonderzoek ter voorbereiding op
onze scriptie. Dit onderzoek is gedaan in opdracht van Hogeschool VIAA.

Het praktijkonderzoek is een onderzoeksverslag. Dit onderzoeksverslag bestaat uit 4 hoofdstukken.
Het onderzoeksverslag begint met de probleemstelling, waarna een theoretisch kader wordt
uitgewerkt. Hierna komt de methodologie aan bod en we sluiten af met de projectuitvoering.

Aan de hand van onze eigen opgestelde vraagstelling en theoretische deelvragen zal de
onderzoeksvraag: “Welke behoefte hebben verpleegkundigen op de afdeling thoraxchirurgie van het
Isala ziekenhuis om de zorg te verbeteren voor patiënten met een migratieachtergrond die de
Nederlandse taal niet beheersen?” worden uitgewerkt.

Wij wensen u veel leesplezier toe.



Zwolle, september 2023
* en *




1

,Inhoudsopgave
Voorwoord..............................................................................................................................................1
Aanleiding...............................................................................................................................................3
Probleemstelling.................................................................................................................................4
Vraagstelling.......................................................................................................................................4
Doelstelling.........................................................................................................................................4
Leeswijzer...............................................................................................................................................5
Theoretisch kader...................................................................................................................................6
Methodologie.......................................................................................................................................10
Projectuitvoering..................................................................................................................................12
Literatuurlijst........................................................................................................................................15
Bijlage 1: Voorwaardelijk deel..............................................................................................................18
Bijlage 2: zoekplan................................................................................................................................19
Bijlage 3: Factsheet Pharos...................................................................................................................24
Bijlage 4: Zakkaart culturele zorg..........................................................................................................26
Bijlage 5: Het culturele interview..........................................................................................................28
Bijlage 6: Opgestelde vragen enquête..................................................................................................34
..............................................................................................................................................................34




2

, Aanleiding
Op 1 januari 2022 had Nederland ongeveer 27% inwoners met een migratieachtergrond. Van deze
27% zijn er 2,6 miljoen inwoners in het buitenland geboren. Twee derde hiervan heeft een Buiten-
Europese afkomst. De meeste van deze inwoners komen uit Turkije, Suriname, Marokko en Azië
(Centraal Bureau voor de Statistiek, 2023).

De diversiteit in onze samenleving is de afgelopen decennia sterk gegroeid. In 2016 had 22,1% van de
inwoners een migratieachtergrond, in 2022 is dit al gestegen naar 27% (Centraal Bureau voor de
Statistiek, 2016). Met die groei aan diversiteit heeft ook de gezondheidszorg te maken. Het grootste
gedeelte van de migranten in Nederland zijn afkomstig uit een zogenoemde ‘wij’ cultuur. Terwijl de
specialisten in Nederland opgeleid worden vanuit het perspectief van een ‘ik’ cultuur
(Expertisecentrum Transculturele Therapie, 2023).

Dit veroorzaakt een kloof tussen het zorgaanbod in Nederland en de cliënten met een
migratieachtergrond in Nederland. In Nederland wordt er steeds meer aandacht gegeven aan zorg
voor patiënten met een migratieachtergrond. Maar het aanbod sluit hier kwalitatief nog niet op aan
(Expertisecentrum Transculturele Therapie, 2023).

Uit een onderzoek van Van Den Muijsenbergh et al. (2013) blijkt dat patiënten met een
migratieachtergrond lager scoren op de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg en
patiënttevredenheid in het ziekenhuis. Bovendien is erbij deze patiëntengroep sprake van een langere
ligduur en meer heropnames.

De verpleegkundige relevantie van dit onderzoek blijkt vanuit onze eigen ervaring dat
verpleegkundigen de patiënten met een migratieachtergrond die niet de Nederlandse taal beheersen
vaak minder goed in beeld hebben. Verpleegkundigen vinden het lastig om bij deze patiëntengroep
de fysieke en mentale zorgvraag in kaart te brengen en hen daarbij te begeleiden. Maar ook is er in
de literatuur het ‘probleem’ van communiceren met deze groep zorgvragers te vinden. Zo is er een
onderzoek gedaan door van Rosse (2015, zij toont aan dat in de Nederlandse verpleegkundige zorg de
taalbarrière negatieve gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van zorg. Er blijkt dat niet-westerse
patiënten meer risico lopen op onbedoelde zorg gerelateerde schade. Een van de belangrijke
oorzaken daarvan is de taalbarrière. Onderzoeker van Rosse (2015) denkt dat verpleegkundigen een
belangrijke rol kunnen spelen bij het voorkomen van de aanwezige communicatie stoornissen (F,
2015).




3