H1 Transformatefuncte van banken
Transformatefuncte: De bank trekt (spaar)geld aan van bedrijven, particlieren o verheden en
transo rmeert dit t t kredieten die citgezet w rden bij andere bedrijven, particlieren o verheden.
Aitviteiten die de bank citv ert m de transo rmateocnite te kcnnen vervcllen heet het
rentemargebedrijo.
Drie zaken belangrijk bij de transo rmateocnitee
1. Omvange de bank heef vaak spaargelden van meerdere partjen n dig m kredieten aan te
bieden aangezien deze bedragen vaak veel gr ter zijn.
2. L ptjde kredieten hebben vaak een lange l ptjd.
3. Risii e bank neemt het risii van de geldvrager en aanbieder p ziih. D r de wet van gr te
aantallen z rgt de bank erv r dat er geen gev lgen zijn v r citstaande kredieten wanneer
spaarders hcn geld willen pnemen. Anderzijds heef de bank d r het gr te aantal
spaarders k gen eg kapitaal m aan de kredieten te kcnnen v ld en.
H2 Bemiddelingsfuncte van banken
Bemiddelingsfuncte: De bank stelt haar marktexpertse, haar netwerk en haar administrate in
dienst van de klant in rcil v r een verg eding (pr visie). De bank bemiddelt alleen en is zelo geen
partj. Vrager en aanbieder dragen dcs zelo de risii ss.
Bank bemiddelt en geef advies v r pr dciten z alse
1. Verzekerene bank geef klant advies in welke verzekeringen nctg kcnnen zijn.
2. Becrsintr dcitee wanneer een nderneming niecwe efeiten wil verhandelen (emissie) p
de emissiemarkt/primaire verm gensmarkt m et zij een bank insihakelen. De nderneming
is zelo geen member van Ecr next.
3. Handel in efeitene de bank kan efeiten (ver)k pen v r een i nscment en brengt pr visie
in rekening ver deze transaite. Risii ligt bij de i nscment. De bank kan k efeiten
bewaren tegen pr visie (bewaarl n). Bij gesl ten bewaring z rgt de bank alleen v r
bewaring en bij pen bewaring neemt de bank k het administrateve beheer p ziih.
4. Advies en beheer bij beleggene de bank biedt drie s rten diensten als het gaat m beleggen.
Bij exeict n nly handelt de bank nafankelijk van de klant en is zij aansprakelijk v r
i rreite citv ering. Bij beleggingsadvies stelt de advisecr een klantpr fel p. Dit klantpr fel
w rdt gek ppeld aan één van de v rao samengestelde m delp rteoecilles. Deze zijn
ingedeeld naar risii pr fel (van risii mijdend t t risii z ekend). Individceel
beleggingsadvies k mt weinig v r mdat dit erg arbeidsintensieo is. Wanneer het te
beleggen verm gen besiheiden is w rdt de klant vaak d rverwezen naar de
beleggingso ndsen van de bank. Bij verm gensbeheer geef de klant zijn verm gen in beheer
bij de bank p basis van een beheer vereenk mst waarin de bev egdheden van de bank
w rden vastgelegd.
H3 Banken en betalingsverkeer
Banken verz rgen het betalingsverkeer en riihten ziih hierbij p het aanbieden, innemen en
bewaren van ihartaal geld en p het verwerken van girale betaal pdraihten. Het verz rgen van het
betalingsverkeer bev rdert de maatsihappelijke efiieniy.
,Baniaire diensten p het gebied van betalingsverkeere
1. Opname en st rtng van ihartaal gelde banken z rgen erv r dat er v ld ende ihartaal
aanwezig is m te v ld en aan de vraag van i nscmenten en bedrijven. De kasv rraad
m et eihter niet te gr t zijn want dit resclteert in extra pslag- en beveiligingsk sten en
ihartaal geld levert geen rente-ink msten p. Mcnten w rden bij i mmeriiële
mcntverwerkers besteld en bankbiljeten bij de DNB.
2. Organisate giraal betaalverkeere de bank v ert betaal pdraihten cit. Hierbij vindt een
acthentiiteits- (i ntr le p de identteit en bev egdheid van pdraihtgever) en
sald i ntr le (i ntr le p sald van rekeningh cder) plaats. Als beide i ntr les p siteo zijn
sihrijf de bank het geld van de rekening ao en verstccrt de bank de pdraiht. De bank
ntvangt geld. Bij een binnenk mende pdraiht b ekt de bank van de ntvanger het geld p
diens rekening bij. De bank ino rmeert. De bank van de betaler en ntvanger ino rmeren hcn
klanten ver de verriihte ao- en bijb ekingen.
3. Aowikkeling van betaal pdraihtene de aowikkeling van een betaal pdraiht hangt ao van de
betr kken banken. Bij i niernverkeer zijn de betaler en ntvanger rekeningh cder bij
dezelode bank en kan de betaal pdraiht intern w rden aogehandeld. Bij interbaniair
ecr betalingsverkeer hebben de betaler en ntvanger een rekening bij een versihillende
bank. Deze betaal pdraihten vinden plaats via ilearingsinsttcten (geact matseerde
verwerkingsientrales). Het ilearingsinsttcct verzamelt, s rteert en bcndelt de ino rmate
ver citgaande en ink mende betaal pdraihten per bank. Dit pr ies van
ino rmateverwerking heet ilearing. Na de ilearing v lgt de setlement (verrekening). Ieder
halo ccr stcren ilearingsinsttcten een bestand met betalingsverpliihtngen naar TARGET2.
Dit is een gemeensihappelijk setlementsysteem v r ecr betalingen. Nederlandse banken
h cden een speiiale rekening v r setlement aan bij de DNB. Bij interbaniair m ndiaal
betalingsverkeer maken banken gebrcik van hcn netwerk van i rresp ndentbanken. Bij een
betaling in US D llars kan een NL bank i ntait pnemen met een Amerikaanse bank waar zij
een rekening heef. De Amerikaanse bank (in dit geval de i rresp ndentbank) z rgt erv r
dat de betaling via de plaatselijke ilearingsinsttcten bij de bank van de begcnstgde
tereihtk mt. De USD rekening van de NL bank w rdt k wel een n str rekening gen emd.
De NL bank beheert zelo de rekening maar de i rresp ndentbank v ert verb ekingen cit en
levert betaalino rmate. De Amerikaanse bank kan k bij de NL bank een rekening hebben.
De NL bank n emt dit dan een l r rekening.
H4 Bankbalans
De balans is één van de s rten rapp rtages die banken gebrciken. De balans is een m ment pname
van alle aitva (bezitngen), passiva (verpliihtngen) en van de mvang van het eigen verm gen.
Banken zeten de meest liqcide bezitngen en verpliihtngen b venaan mdat liqciditeit een
belangrijk begrip v r banken is.
De bank heef spaargeld in brcikleen en hier m is het een sihcldverpliihtng en staat het aan de
passieozijde. De citgezete kredieten v rmen het bezit van de bank en staat aan de aiteozijde.
Niet alle kernaitviteiten van de bank staan p de balans. Het betaalbedrijo (kasmiddelen en teg ed
betaalrekeningen), het kredietbedrijo (citgezet krediet) en het spaarbedrijo (teg ed spaarrekeningen)
wel, het bemiddelingsbedrijo (advies en bemiddeling) niet. Advies en bemiddeling hebben namelijk
geen invl ed p bezitngen o verpliihtngen van de bank.
,H5 Hypotheekaanvraag
Hypothecaire lening: een lening die een i nscment aan gaat als hij een w ning wilt k pen en
nv ld ende eigen verm gen heef. Bij deze lening gaat het m gr te bedragen en een lange
l ptjd. Omdat een w ning het nderpand van de lening is, is er veel zekerheid. D r deze
zekerheid zijn de rentetarieven meestal lager dan bij een i nscmpteve lening.
Oo een hyp theekaanvraag w rdt g edgekecrd d r de kredietverstrekker hangt ao van twee
oait rene
1. Waarde w ninge mdat de w ning als nderpand dient is het belangrijk v r de
kredietverstrekker m de waarde van we w ning te bepalen. Drie waardebegrippen zijn
belangrijk. Marktwaarde is de waarde van de w ning p het m ment dat deze getaxeerd is.
Deze waarde is bepalend v r de h gte van de maximale lening. Vanao 2018 mag de
maximale lening maximaal 100% van de marktwaarde bedragen. De verh cding tcssen de
h gte van de lening en de marktwaarde heet de verstrekingsn rm. Exeictewaarde is de
sihatng van de pbrengst bij gedw ngen verk p p een pcblieke veiling (vaak 80 o 90%
van marktwaarde). Herb cwwaarde is een sihatng van de b cwk sten als de w ning m et
w rden herb cwd (bijv. na brand). Deze waarde is van belang v r de verzekering van het
pand ( pstalverzekering).
2. Finaniiële sitcate geldnemere de geldgever wil inziiht krijgen in de kredietwaardigheid van
geldnemer. De geldnemer m et allereerst zijn ink men aant nen. Het ink men is n dig m
de w nqc te te berekenen. De fnaniieringslasten m gen niet meer dan een bepaald
perientage van het brct -ink men bedragen v lgens het w nqc tesysteem. Het
perientage is afankelijk van de h gte van het ink men en het hyp theekrenteperientage.
Het bedrag dat jaarlijks maximaal v r fnaniieren aanwezig is, de maximale
fnaniieringslast, w rdt berekend d r de w nqc te te vermenigvcldigen met het jaarlijks
ink men. Als tweede zijn de l pende fnaniiële verpliihtngen van de geldnemer belangrijk.
L pende fnaniiële verpliihtngen w rden geregistreerd bij Bcreac Krediet Registrate (BKR).
Navraag bij BKR maakt deel cit van de wetelijke verpliihtng m v ld ende ino rmate ver
de klant p te z eken. Middels deze navraag krijgen banken meer inziiht in het
betalingsbedrag van een geldnemer.
3. Nat nale hyp theekgarante (NHG)e een i nscment die een hyp theek aoslcit kan een NHG
aanvragen bij dezelode bank. De NHG biedt garante v r betaling als de i nscment niet aan
zijn verpliihtngen kan v ld en. De k sten van de NHG bedragen 1% van de h ods m van
de lening. Uitv erend rgaan van de NHG is stihtng Waarb rgo nds Eigen W ning (WEW).
De NHG geldt nder bepaalde v rwaarden en t t een maximcm bedrag. Om in aanmerking
te k men m et er een maximaal fnaniieringslastperientage gelden bij de i nscment.
, Verder bedraagt het maximcmbedrag v r een n rmale w ning 265.000 ecr en v r een
energiebesparende w ning 280.900 ecr .
4. Ofertee Op basis van b venstaande ino rmate stelt de geldgever een ferte die de v lgende
ino rmate bevate l ptjd lening, eventcele bijk mende k sten, renteverg eding,
rentel ptjd en wijze van af ssen. De algemene leningsv rwaarden staan meestal in de
bijlage van de ferte. Sinds 2013 geldt er een pr visieverb d en betaalt de geldnemer geen
pr visie meer aan de advisecr maar betaalt de geldnemer adviesk sten.
H6 Hypothecaire lening en afossingsvorm
Akte van de lening: bevat ino rmate ver het bedrag en de l ptjd van de lening, rente en
rentevaste peri de en de af ssingsv rm.
Bedrag en looptjd van de lening: bedrag w rdt meestal van tev ren vastgesteld en de l ptjd
bedraagt meestal 30 jaar.
Rente en rentevaste periode: de geldnemer kan het renteperientage v r een bepaalde peri de
vast laten zeten. Het renteperientage ligt vaak h ger bij langere rentevaste peri des. S mmige
hyp theekleningen kennen een rentebedenktjd. De geldnemer heef dan een bepaalde peri de
waarin hij het m ment kan kiezen dat hij de rente vastzet. Een geldnemer kan k v r een variabele
rente kiezen. In dit geval fcitceert het renteperientage mee met de aitcele rente. Dit kan nctg zijn
bij een h ge rentestand. Na een daling van de rentestand kan de geldnemer het renteperientage
alsn g vastzeten. Welke rentevaste peri de de geldnemer kiest hangt niet alleen ao van de
rentestand, k zijn eigen fnaniiële p site speelt hierin een r l.
Afossingsvorm: er zijn drie af ssingsv rmene
1. Afossen tjdens looptjd: de geldnemer l st peri diek een bedrag ao (vaak per maand). Dit
kan via een lineaire hyp theek o via een anncïteitenhyp theek. Bij een lineaire lening w rdt
de lening in gelijkblijvende stappen aogel st. Over de restsihcld betaalt de geldnemer rente.
De rentelasten zijn in de beginperi de dcs h ger. Bij een anncïteitenhyp theek blijf het
brct termijnbedrag gedcrende de gehele l ptjd i nstant bij gelijkblijvende rente. De
eerste termijnbedragen bestaan v rnamelijk cit rente en een deel cit af ssing maar
naarmate de l ptjd v rdert draait deze verh cding m. De geldnemer l st steeds meer ao
en betaalt minder rente. De anncïteitenhyp theek l st langzamer ao dan de lineaire. De
geldnemer blijf k langer ver een h gere restantsihcld rente betalen.
2. Afossen ineens aan het einde van de looptjd: de geldnemer l st de lening aan het einde
van de l ptjd v lledig ao. De geldnemer b cwt gedcrende de l ptjd gen eg verm gen p
m de lening ao te l ssen. Vaak nder begeleiding van de fsics m belastngvrij dit
verm gen p te kcnnen b cwen binnen een kapitaalverzekering eigen w ning (KEW), p een
spaarrekening eigen w ning (SEW) o in een belegginsreiht eigen w ning (BEW). Hier gelden
wel bepaalde v rwaarden en een maximcm. Bij drie hyp theekv rmen l st de geldnemer
aan het einde van de l ptjd aoe
- Levenhyp theeke geldnemer b cwt via een levensverzekering verm gen p en l st de
hyp theek ao p de einddatcm o bij tcssentjds verlijden. Hier m is de
levensverzekering een gemengde verzekering. Er is vaak sprake van een h g
rendement. De levenshyp theek k n t t 2013 alleen in KEW v rm aogesl ten w rden.
- Spaarhyp theeke het rendement is hier gelijk aan het hyp theekrenteperientage. De
geldnemer weet exait h eveel geld hij m et sparen m t t het eindbedrag te k men.