Samenvatting kennistoets 1 Stage
Ouderen 65+
Klinisch Redeneren
Les 1 ProActive Nursing 1
Aan de hand van de methodiek van Bakker inzichtelijk maken welke klinische
problematiek er speelt bij de zorgvrager.
De drie O’s van redeneren
1. observeren: waarnemen van mogelijke feiten.
2. ordenen: aan de hand van observaties de gedachten ordenen.
3. oordelen: diagnosticeren, constateren, vaststellen.
(4.) overdenken: als controle.
De zes-stappen-methodiek
Ontwikkelt om het redeneren op een gestructureerde manier te laten verlopen.
1. Oriëntatie op de situatie: het zo nauwkeurig mogelijk in kaart brengen van de actuele
gezondheidssituatie, ook wel het klinisch beeld genoemd. Dit wordt ondersteund door
concrete observaties en metingen.
Redeneervaardigheden: SBAR-methode:
S (situation): mentale en fysieke gezondheidstoestand.
B (background): eerder doorgemaakte ziekten, allergieën, behandelingen.
A (assessment): meetgegevens, observaties, bloedwaarden.
R (recomendation): jouw aanbevelingen ten aanzien van consultatie of aanvullend
onderzoek.
Deze methodiek geeft richting aan het verzamelen, ordenen en interpreteren van
informatie over de patiënt maar ook aan de volgorde waarin je erover communiceert.
Andere veelgebruikte redeneerhulpen zijn:
- EWS-score (Early Warnings Signs);
- SIRS-criteria.
2. Klinische probleemstellingen: bekijken wat er aan de hand is (somatisch/psychisch).
Problematiek inzichtelijk maken met goede biomedische kennisbasis. Duidelijk maken wat
de gevolgen van de ziekte of aandoening voor het functioneren van de patiënt zijn.
- Inventariseren van de zorgthema’s: ABCDE-methodiek (treat frst what kills frst)
- Of het ‘oorzaak-gevolg principe’: primaire problematiek met de gevolgen.
3. Aanvullend onderzoek: aantonen van oorzaken en/of gevolgen. Gericht op het bevestigen
van de diagnose, uitsluiten van diferentiaal diagnosen en (dis)functioneren van organen en
orgaansystemen.
Anamnese: eventueel met ALTIS-methode:
A: aard van de klacht
L: locatie
T: tijd
I: intensiteit
S: samenhang
Pagina 1 van 8
, lichamelijk onderzoek
laboratoriumonderzoek
beeldvormend onderzoek
fysiologisch onderzoek
4. Klinisch beleid: wordt beredeneerd welke zorg nodig is. Het geheel aan interventies om de
gezondheid van de zorgvrager in stand te houden of in goede conditie, of zo goed mogelijk
te doen zijn of te maken. De interventies worden onderverdeeld in drie gebieden:
somatisch, psychosociaal en zelfzorgfuncties. Rekening houden met:
- behandelingscode: is er sprake van een specifeke behandelingsovereenkomst?
- wettelijke of ethische bezwaren: het beleid kan hier sterk worden door beïnvloed.
- specifek protocol: het te volgen beleid kan nauwkeurig omschreven zijn in een
klinisch pad, protocol, flowchart of een specifeke procedure.
5. Klinisch verloop: kijken naar restschade, complicaties, ongewenste efecten van het beleid
en
ook naar gemaakte fouten. De verpleegkundige moet het verwachte verloop van de ziekte
op korte en lange termijn kennen. Wat is de prognose en welke complicaties kunnen
optreden?
6. ‘Nabeschouwing’: evaluatie/reflectie
Beschouwen van de situatie, de zorg en jouw aandeel.
> patiëntveiligheid, kwaliteit van de beroepsuitoefening, ethisch dilemma?, wat heb je
geleerd?
Bovenal geldt voortdurend dat je over al deze punten professioneel moet kunnen
communiceren en samenwerken met collega’s, de arts en de patiënt met zijn naasten.
Pagina 2 van 8
, Bij de verschillende stappen van het redeneerproces bepalen welke redeneerhulpen
ingezet moeten worden bij een zorgvrager.
Een redeneerhulp is een verzamelnaam voor methoden, modellen of technieken die hulp bieden bij
het redeneren. Ze zijn bedoeld om op een professionele manier casuïstiek te analyseren, te
verduidelijken, te benoemen, in te delen of op te lossen. In feite zijn het ‘tools’.
Een geschikte redeneerhulp voldoet zoveel als mogelijk aan de volgende vier eisen:
1. geeft concrete aandachtspunten om probleemsituaties te doorzien (het is een concrete
indeling of ordening);
2. geeft bijbehorende objectieve meetinstrumenten (er zijn bijpassende observaties
beschikbaar);
3. geeft inzicht in een specifek probleemgebied (op basis van 1 en 2 kun je er een oordeel
mee geven);
4. is gevalideerd/evidence based en liefst klinisch geaccepteerd (multidisciplinair
internationaal).
Redeneerhulpen binnen de zes-stappen-methodiek.
SBAR-methode (informatievergaring en communicatie);
EWS-score (duiding van urgentie);
SIRS-criteria (beoordeling van een eventuele sepsis);
‘SCEGS’ (psychosociale informatievergaring en communicatie);
Zorgthema’s volgende de ProActive Nursing (PAN) methode (probleemanalyse op het
gebied van mensfuncties);
VMS-programma (probleemanalyse op het gebied van patiëntveiligheid);
Principlistisch model (aantonen van eventuele ethische dilemma’s);
Kwaliteitsmodel beroepsuitoefening (probleemanalyse op het gebied van
beroepsuitoefening).
Top: (stap 1)
SBAR
EWS-score
SIRS-criteria
Onder water:
(stap 2)
SCEGS
Zorgthema’s PAN
Pagina 3 van 8
Ouderen 65+
Klinisch Redeneren
Les 1 ProActive Nursing 1
Aan de hand van de methodiek van Bakker inzichtelijk maken welke klinische
problematiek er speelt bij de zorgvrager.
De drie O’s van redeneren
1. observeren: waarnemen van mogelijke feiten.
2. ordenen: aan de hand van observaties de gedachten ordenen.
3. oordelen: diagnosticeren, constateren, vaststellen.
(4.) overdenken: als controle.
De zes-stappen-methodiek
Ontwikkelt om het redeneren op een gestructureerde manier te laten verlopen.
1. Oriëntatie op de situatie: het zo nauwkeurig mogelijk in kaart brengen van de actuele
gezondheidssituatie, ook wel het klinisch beeld genoemd. Dit wordt ondersteund door
concrete observaties en metingen.
Redeneervaardigheden: SBAR-methode:
S (situation): mentale en fysieke gezondheidstoestand.
B (background): eerder doorgemaakte ziekten, allergieën, behandelingen.
A (assessment): meetgegevens, observaties, bloedwaarden.
R (recomendation): jouw aanbevelingen ten aanzien van consultatie of aanvullend
onderzoek.
Deze methodiek geeft richting aan het verzamelen, ordenen en interpreteren van
informatie over de patiënt maar ook aan de volgorde waarin je erover communiceert.
Andere veelgebruikte redeneerhulpen zijn:
- EWS-score (Early Warnings Signs);
- SIRS-criteria.
2. Klinische probleemstellingen: bekijken wat er aan de hand is (somatisch/psychisch).
Problematiek inzichtelijk maken met goede biomedische kennisbasis. Duidelijk maken wat
de gevolgen van de ziekte of aandoening voor het functioneren van de patiënt zijn.
- Inventariseren van de zorgthema’s: ABCDE-methodiek (treat frst what kills frst)
- Of het ‘oorzaak-gevolg principe’: primaire problematiek met de gevolgen.
3. Aanvullend onderzoek: aantonen van oorzaken en/of gevolgen. Gericht op het bevestigen
van de diagnose, uitsluiten van diferentiaal diagnosen en (dis)functioneren van organen en
orgaansystemen.
Anamnese: eventueel met ALTIS-methode:
A: aard van de klacht
L: locatie
T: tijd
I: intensiteit
S: samenhang
Pagina 1 van 8
, lichamelijk onderzoek
laboratoriumonderzoek
beeldvormend onderzoek
fysiologisch onderzoek
4. Klinisch beleid: wordt beredeneerd welke zorg nodig is. Het geheel aan interventies om de
gezondheid van de zorgvrager in stand te houden of in goede conditie, of zo goed mogelijk
te doen zijn of te maken. De interventies worden onderverdeeld in drie gebieden:
somatisch, psychosociaal en zelfzorgfuncties. Rekening houden met:
- behandelingscode: is er sprake van een specifeke behandelingsovereenkomst?
- wettelijke of ethische bezwaren: het beleid kan hier sterk worden door beïnvloed.
- specifek protocol: het te volgen beleid kan nauwkeurig omschreven zijn in een
klinisch pad, protocol, flowchart of een specifeke procedure.
5. Klinisch verloop: kijken naar restschade, complicaties, ongewenste efecten van het beleid
en
ook naar gemaakte fouten. De verpleegkundige moet het verwachte verloop van de ziekte
op korte en lange termijn kennen. Wat is de prognose en welke complicaties kunnen
optreden?
6. ‘Nabeschouwing’: evaluatie/reflectie
Beschouwen van de situatie, de zorg en jouw aandeel.
> patiëntveiligheid, kwaliteit van de beroepsuitoefening, ethisch dilemma?, wat heb je
geleerd?
Bovenal geldt voortdurend dat je over al deze punten professioneel moet kunnen
communiceren en samenwerken met collega’s, de arts en de patiënt met zijn naasten.
Pagina 2 van 8
, Bij de verschillende stappen van het redeneerproces bepalen welke redeneerhulpen
ingezet moeten worden bij een zorgvrager.
Een redeneerhulp is een verzamelnaam voor methoden, modellen of technieken die hulp bieden bij
het redeneren. Ze zijn bedoeld om op een professionele manier casuïstiek te analyseren, te
verduidelijken, te benoemen, in te delen of op te lossen. In feite zijn het ‘tools’.
Een geschikte redeneerhulp voldoet zoveel als mogelijk aan de volgende vier eisen:
1. geeft concrete aandachtspunten om probleemsituaties te doorzien (het is een concrete
indeling of ordening);
2. geeft bijbehorende objectieve meetinstrumenten (er zijn bijpassende observaties
beschikbaar);
3. geeft inzicht in een specifek probleemgebied (op basis van 1 en 2 kun je er een oordeel
mee geven);
4. is gevalideerd/evidence based en liefst klinisch geaccepteerd (multidisciplinair
internationaal).
Redeneerhulpen binnen de zes-stappen-methodiek.
SBAR-methode (informatievergaring en communicatie);
EWS-score (duiding van urgentie);
SIRS-criteria (beoordeling van een eventuele sepsis);
‘SCEGS’ (psychosociale informatievergaring en communicatie);
Zorgthema’s volgende de ProActive Nursing (PAN) methode (probleemanalyse op het
gebied van mensfuncties);
VMS-programma (probleemanalyse op het gebied van patiëntveiligheid);
Principlistisch model (aantonen van eventuele ethische dilemma’s);
Kwaliteitsmodel beroepsuitoefening (probleemanalyse op het gebied van
beroepsuitoefening).
Top: (stap 1)
SBAR
EWS-score
SIRS-criteria
Onder water:
(stap 2)
SCEGS
Zorgthema’s PAN
Pagina 3 van 8
