Begrippenlijst Jeugdrecht
Hoofdstuk 1: Inleiding Recht
Recht Doel van recht: Meestal wat inhoudelijk bereikt wordt met recht: rechtvaardigheid, gelijkheid,
beschermen van de zwakste en bijvoorbeeld conficthantering.
Technisch doel: ordenen van de samenleving en het geven van regels om conficten te voorkomen
Rechtsgebied:
Staatsrecht: Basisregels voor de organisate van de overheid. Biedt een beschrijving van de
verschillende organen van de overheid (gemeenteraad en provinciale staten), beschrijf onderlinge
relate en geef regels tussen burger en overheid.
Grondwet belangrijkste wet
Provincie wet
Gemeente wet
Bestuursrecht: recht wanneer de overheid in acte komt. Overheid heef een bestuurstaak en ordent
de samenwerking. De overheid komt in aanraking met de burgers
- Zorg milieu
- Zorg gezondheidszorg
- Zorg onderwijs
Burgerlijkrecht: recht tussen burgers onderling. burgerlijk wetboek en wetboek van burgerlijke
rechtsvordering.
Personen en familie recht
o Familierelates
Vermogensrecht
o Zakelijke relates tussen burgers
Rechtspersonenrecht : organisate of onderneming (geen leterlijk persoon maar b.v. of
stchtng)
Strafrecht: spreekt meest tot de verbeelding
Beschrijf verboden gedragingen.
Wetboek strafrecht en wetboek strafvordering
- Staatsrecht: Basisregels voor de organisate van de overheid. Biedt een beschrijving van de
verschillende organen van de overheid (gemeenteraad en provinciale staten), beschrijf
onderlinge relate en geef regels tussen burger en overheid.
- Bestuursrecht: recht wanneer de overheid in acte komt. Overheid heef een bestuurstaak en
ordent de samenwerking. De overheid komt in aanraking met de burgers
- Burgerlijk recht: recht tussen burgers onderling. burgerlijk wetboek en wetboek van
burgerlijke rechtsvordering.
o Personen en familie recht
Familierelates
o Vermogensrecht
Zakelijke relates tussen burgers
o Rechtspersonenrecht : organisate of onderneming (geen leterlijk persoon maar b.v. of
stchtng)
- Materieel recht: rechten en plichten van burgers
o Strafrecht: strafepaling zoals diefstal, brandstchtng, doodslag etc.
o Burgerlijk recht & bestuursrecht: rechten en plichten
- Formeel recht; procesrecht
o Strafrecht; rechten van verdachten, posite raadsman, bevoegdheden polite etc.
o Burgerlijk recht: gang van zaken tjdens ziing, posite advocaat en procespartjen
o Bestuursrecht: mogelijkheid beroep instellen tegen een besluit van de overheid.
- Burgerlijk recht: gang van zaken tjdens ziing, posite advocaat en procespartjen
, - Bestuursrecht: mogelijkheid beroep instellen tegen een besluit van de overheid
Formeel recht regelt de wijze waarop het materieel recht gehandhaafd wordt. Wat mag en niet mag
wordt aangegeven in het materieel recht, wat er gebeurt als het materieel recht geschonden wordt,
staat beschreven in het formeel recht.
- Nationaal recht: regels die gelden op de grondgebieden van het land, gemaakt door het land
- Internationaal recht: rechtsrelates tussen verschillende staten.
- Jeugdrecht: Het jeugdrecht is het geheel van rechtsregels dat de posite van jeugdigen regelt.
Geen eigen rechtsgebied, en valt niet onder één rechtsgebied. Bestaat uit onderdelen van
verschillende rechtsgebieden die over jeugdigen gaan of voor jeugdigen belangrijk zijn. bevat
onderdelen uit burgerlijk recht, strafrecht en bestuursrecht.
H2: De ouders van de jeugdige
- Afstamming: familierechtelijke relates tussen een jeugdige en zijn ouders
- Juridische moeder: bevalling maakt juridische moeder
- Juridische vader: Die bij de geboorte met moeder gehuwd is, of geregistreerd partner is. die de
jeugdige heef erkend, Van wie door de rechter het vaderschap is vastgesteld, Die de jeugdige
heef geadopteerd. Hoofdregel: Vader van het kind wordt de man die getrouwd is met de vrouw
die het kind te wereld brengt. Dit geld ook voor geregistreerd partnerschap (sinds 2014)
- Anders erkennen bij de gemeente.
- Ontkenningsactie vaderschap: De man, vrouw en het kind kunnen de rechtbank verzoeken het
vaderschap dat door een huwelijk is ontstaat, te ontkennen. Voorwaarde hiervoor is: Vader moet
kunnen aantonen dat het niet de biologische vader is door bloed/DNA-test. Ontkennen is niet
mogelijk bij het instemmen met kunstmatge inseminate, of met in-vitrofertlisate met
donorzaad, of dat de zwangerschap bekend was voor het huwelijk. Ontkenning alleen nog
mogelijk bij bedrog van de vrouw. Het kind kan altjd ontkennen.
- Erkenning: Jeugdige zonder juridische vader kan door een man (16+) erkend worden. Erkenning
is alleen mogelijk als het kind nog geen juridische vader heef.
- Gerechtelijke vaststelling vaderschap: De rechter legt het juridisch vaderschap bij de verwekker
op. Dit kan ook als de man overlijd voordat hij het kind heef erkend, of als de verwekker weigert
te erkennen.
Moeder kan tot 16 jaar en kind vanaf 12 jaar gerechtelijke vaststelling aanvragen. Dit kan niet als
het kind al een juridische vader heef en kan pas vanaf dat de man 16 jaar is. Alleen moeder en
kind kunnen gerechtelijke vaststelling aanvragen.
- Duo-ouderschap lesbische moeder: mogelijk sinds 2014. Getrouwd met moeder, de 2 e vrouw
automatsch 2e moeder.
- Adoptie: juridische ouder-kindrelate. Na rechtelijke uitspraak adopteouders de juridische
ouders van de jeugdige. Juridische banden met oorspronkelijke ouders worden verbroken.
- Interlandelijke adoptie
- Gevolgen van het ouderschap: juridische ouders meestal gezag over het kind, ouders moeten
het kind opvoeden en hebben zeggenschap over het kind. Geen gezag omgang met kind.
Juridische ouders zijn onderhoudsplichtg, verplicht de kosten te dekken tot het kind 21 is of
totdat het kind getrouwd is voor zijn 21 e. ouders geven het kind en het kind is wetelijke
erfgenaam van zijn juridische ouders. 1 of 2 ouders Nederlandse natonaliteit, dan is het kind ook
Nederlands. Juridische ouders kunnen opgeroepen worden in de rechtbank om een mening te
geven (bij betrekking kind).
- Positie zaad- of eiceldonor: tot 2004 anoniem. Nu aantal gegevens bekend. Bij vermoedens van
donor kan het kind vanaf zijn 12e jaar informate opvragen bij stchtng donor gegevens
kunstmatge bevruchtng. Kind krijgt persoonlijke kenmerken. knformate niet voldoende, dan
vanaf zijn 16e verzoek bij de stchtng om de identteit bekend te maken. Belangen van het kind
wegen het zwaarst.
, H3: het gezag over de jeugdige
- Gezag over minderjarige: Gezag bestaat uit:
1. Opvoeden en verzorgen
2. Beheer van eventuele vermogen (beziingen) van de jeugdigen
3. Verrichten van juridische handelingen namens de jeugdige, zoals sluiten van overeenkomst,
toestemming geven voor overeenkomst/hulpvoeren/uitvoeren van een proces.
- Minderjarige: jeugdige tot 18 jaar
- Ouderlijk gezag: gezag wordt uitgevoerd door ouder(s)
- Voogdij: wanneer er geen ouders (meer) zijn voor het gezag, oefent een voogd het gezag uit.
Hoef niet te verzorgen of op te voeden. Kan zorg uit handen geven maar blijf verantwoordelijk.
- Gezamenlijk gezag: getrouwde vrouw die een kind krijgt: vader & moeder automatsch gezag.
Huwelijk van 2 vrouwen met een kind beide gezag (behalve bij juridische vader).
Bij informele relate voert moeder alleen het gezag uit, tenzij de partner kind erkent. Partner
wordt vader/duo-ouder (nog geen gezag). En moeder & vader schrijven hun gezamenlijk gezag
in, in het gezamenlijk Gezagsregister.
Gezag na verbroken relate: gezag blijf samen. Na scheiding alleen gezag verzoek rechter.
Gebeurt zelden.
Bij conficten over uitoefening gezag voorleggen aan de rechter.
- Eenhoofdig gezag: gezag wordt door 1 ouder uitgevoerd. uitleg zie samenvaing.
- Voogdij na overlijden beide ouders: Het gezag houd op te bestaan. Twee mogelijke situates:
1. Ouders hebben in een testament of in Centraal Gezagsregister een voogd aangewezen
2. Ouders hebben geen regeling getrofen
- Voogdij nadat beide ouders het gezag door de rechter is ontnomen:
- Hoorrecht minderjarigen: de rechter mag geen beslissing maken in zaken die de minderjarige
rechtstreeks raken zonder dar de jeugdige zijn mening kenbaar heef gemaakt. Dit geld vanaf het
kind 12 jaar is. onder de 12 jaar brief schrijven naar de rechter met de vraag of mening geven
mag worden. Wanneer rechter dit goedkeurt wordt het uitgevoerd.
H4: De jeugdige en de scheiding van zijn ouders
- Echtscheiding: huwelijk wat wordt ontbonden. Rechtelijke uitspraak nodig, ook bij
overeenstemming scheiding. Verzoekschrif indienen bij de rechtbank, via een advocaat.
- Beëindiging geregistreerd partnerschap: Beëindiging wederzijds goedvinden: geen rechter nodig.
Overeenkomst opstellen kan bij advocaat/notaris. Vervolgens inschrijven registers burgerlijke
stand. Beëindiging op verzoek 1 partner: rechtelijke uitspraak nodig. Lijkt op procedure van
echtscheiding. Verzoekschrif, mogelijk verweer, mondelinge behandeling en tot slot rechterlijke
uitspraak. Partnerschap is ontbonden bij inschrijving registers burgerlijke stand
- Beëindiging samenwoonrelatie: geen procedure nodig. Wel afspraken over beziingen,
bewoningen van het huis en over verzorging/opvoeding kinderen. komen ze er niet uit
rechter. Gezag blijf het zelfde.
- Gezamenlijk gezag na het verbreken van de relatie: blijf in principe het zelfde. Twee regels:
1. ouderlijk gezag omvat mede de verplichtng van de ouder om de ontwikkeling van de banden van
zijn kind met de andere ouder te bevorderen.
2. Kind heef recht op gelijkwaardige verzorging/opvoeding door beide ouders. ‘praktsche
belemmering kan zorgen voor ongelijke verdeling.
Ouderschapsplan opstellen. Bij niet tot gezamenlijke overeenkomst komen kan het
meningsverschil voorgelegd worden aan de rechter, of kan de rechter verzocht worden regels te
maken over uitvoering van het gezag.
Eenhoofdig gezag na het verbreken van de relatie: kan alleen bij ‘klemcriterium’. alleen mogelijk
als aangetoond kan worden dat de belangen van het kind zwaar in de knel komen bij voortzeing
van het gezamenlijk gezag.
Hoofdstuk 1: Inleiding Recht
Recht Doel van recht: Meestal wat inhoudelijk bereikt wordt met recht: rechtvaardigheid, gelijkheid,
beschermen van de zwakste en bijvoorbeeld conficthantering.
Technisch doel: ordenen van de samenleving en het geven van regels om conficten te voorkomen
Rechtsgebied:
Staatsrecht: Basisregels voor de organisate van de overheid. Biedt een beschrijving van de
verschillende organen van de overheid (gemeenteraad en provinciale staten), beschrijf onderlinge
relate en geef regels tussen burger en overheid.
Grondwet belangrijkste wet
Provincie wet
Gemeente wet
Bestuursrecht: recht wanneer de overheid in acte komt. Overheid heef een bestuurstaak en ordent
de samenwerking. De overheid komt in aanraking met de burgers
- Zorg milieu
- Zorg gezondheidszorg
- Zorg onderwijs
Burgerlijkrecht: recht tussen burgers onderling. burgerlijk wetboek en wetboek van burgerlijke
rechtsvordering.
Personen en familie recht
o Familierelates
Vermogensrecht
o Zakelijke relates tussen burgers
Rechtspersonenrecht : organisate of onderneming (geen leterlijk persoon maar b.v. of
stchtng)
Strafrecht: spreekt meest tot de verbeelding
Beschrijf verboden gedragingen.
Wetboek strafrecht en wetboek strafvordering
- Staatsrecht: Basisregels voor de organisate van de overheid. Biedt een beschrijving van de
verschillende organen van de overheid (gemeenteraad en provinciale staten), beschrijf
onderlinge relate en geef regels tussen burger en overheid.
- Bestuursrecht: recht wanneer de overheid in acte komt. Overheid heef een bestuurstaak en
ordent de samenwerking. De overheid komt in aanraking met de burgers
- Burgerlijk recht: recht tussen burgers onderling. burgerlijk wetboek en wetboek van
burgerlijke rechtsvordering.
o Personen en familie recht
Familierelates
o Vermogensrecht
Zakelijke relates tussen burgers
o Rechtspersonenrecht : organisate of onderneming (geen leterlijk persoon maar b.v. of
stchtng)
- Materieel recht: rechten en plichten van burgers
o Strafrecht: strafepaling zoals diefstal, brandstchtng, doodslag etc.
o Burgerlijk recht & bestuursrecht: rechten en plichten
- Formeel recht; procesrecht
o Strafrecht; rechten van verdachten, posite raadsman, bevoegdheden polite etc.
o Burgerlijk recht: gang van zaken tjdens ziing, posite advocaat en procespartjen
o Bestuursrecht: mogelijkheid beroep instellen tegen een besluit van de overheid.
- Burgerlijk recht: gang van zaken tjdens ziing, posite advocaat en procespartjen
, - Bestuursrecht: mogelijkheid beroep instellen tegen een besluit van de overheid
Formeel recht regelt de wijze waarop het materieel recht gehandhaafd wordt. Wat mag en niet mag
wordt aangegeven in het materieel recht, wat er gebeurt als het materieel recht geschonden wordt,
staat beschreven in het formeel recht.
- Nationaal recht: regels die gelden op de grondgebieden van het land, gemaakt door het land
- Internationaal recht: rechtsrelates tussen verschillende staten.
- Jeugdrecht: Het jeugdrecht is het geheel van rechtsregels dat de posite van jeugdigen regelt.
Geen eigen rechtsgebied, en valt niet onder één rechtsgebied. Bestaat uit onderdelen van
verschillende rechtsgebieden die over jeugdigen gaan of voor jeugdigen belangrijk zijn. bevat
onderdelen uit burgerlijk recht, strafrecht en bestuursrecht.
H2: De ouders van de jeugdige
- Afstamming: familierechtelijke relates tussen een jeugdige en zijn ouders
- Juridische moeder: bevalling maakt juridische moeder
- Juridische vader: Die bij de geboorte met moeder gehuwd is, of geregistreerd partner is. die de
jeugdige heef erkend, Van wie door de rechter het vaderschap is vastgesteld, Die de jeugdige
heef geadopteerd. Hoofdregel: Vader van het kind wordt de man die getrouwd is met de vrouw
die het kind te wereld brengt. Dit geld ook voor geregistreerd partnerschap (sinds 2014)
- Anders erkennen bij de gemeente.
- Ontkenningsactie vaderschap: De man, vrouw en het kind kunnen de rechtbank verzoeken het
vaderschap dat door een huwelijk is ontstaat, te ontkennen. Voorwaarde hiervoor is: Vader moet
kunnen aantonen dat het niet de biologische vader is door bloed/DNA-test. Ontkennen is niet
mogelijk bij het instemmen met kunstmatge inseminate, of met in-vitrofertlisate met
donorzaad, of dat de zwangerschap bekend was voor het huwelijk. Ontkenning alleen nog
mogelijk bij bedrog van de vrouw. Het kind kan altjd ontkennen.
- Erkenning: Jeugdige zonder juridische vader kan door een man (16+) erkend worden. Erkenning
is alleen mogelijk als het kind nog geen juridische vader heef.
- Gerechtelijke vaststelling vaderschap: De rechter legt het juridisch vaderschap bij de verwekker
op. Dit kan ook als de man overlijd voordat hij het kind heef erkend, of als de verwekker weigert
te erkennen.
Moeder kan tot 16 jaar en kind vanaf 12 jaar gerechtelijke vaststelling aanvragen. Dit kan niet als
het kind al een juridische vader heef en kan pas vanaf dat de man 16 jaar is. Alleen moeder en
kind kunnen gerechtelijke vaststelling aanvragen.
- Duo-ouderschap lesbische moeder: mogelijk sinds 2014. Getrouwd met moeder, de 2 e vrouw
automatsch 2e moeder.
- Adoptie: juridische ouder-kindrelate. Na rechtelijke uitspraak adopteouders de juridische
ouders van de jeugdige. Juridische banden met oorspronkelijke ouders worden verbroken.
- Interlandelijke adoptie
- Gevolgen van het ouderschap: juridische ouders meestal gezag over het kind, ouders moeten
het kind opvoeden en hebben zeggenschap over het kind. Geen gezag omgang met kind.
Juridische ouders zijn onderhoudsplichtg, verplicht de kosten te dekken tot het kind 21 is of
totdat het kind getrouwd is voor zijn 21 e. ouders geven het kind en het kind is wetelijke
erfgenaam van zijn juridische ouders. 1 of 2 ouders Nederlandse natonaliteit, dan is het kind ook
Nederlands. Juridische ouders kunnen opgeroepen worden in de rechtbank om een mening te
geven (bij betrekking kind).
- Positie zaad- of eiceldonor: tot 2004 anoniem. Nu aantal gegevens bekend. Bij vermoedens van
donor kan het kind vanaf zijn 12e jaar informate opvragen bij stchtng donor gegevens
kunstmatge bevruchtng. Kind krijgt persoonlijke kenmerken. knformate niet voldoende, dan
vanaf zijn 16e verzoek bij de stchtng om de identteit bekend te maken. Belangen van het kind
wegen het zwaarst.
, H3: het gezag over de jeugdige
- Gezag over minderjarige: Gezag bestaat uit:
1. Opvoeden en verzorgen
2. Beheer van eventuele vermogen (beziingen) van de jeugdigen
3. Verrichten van juridische handelingen namens de jeugdige, zoals sluiten van overeenkomst,
toestemming geven voor overeenkomst/hulpvoeren/uitvoeren van een proces.
- Minderjarige: jeugdige tot 18 jaar
- Ouderlijk gezag: gezag wordt uitgevoerd door ouder(s)
- Voogdij: wanneer er geen ouders (meer) zijn voor het gezag, oefent een voogd het gezag uit.
Hoef niet te verzorgen of op te voeden. Kan zorg uit handen geven maar blijf verantwoordelijk.
- Gezamenlijk gezag: getrouwde vrouw die een kind krijgt: vader & moeder automatsch gezag.
Huwelijk van 2 vrouwen met een kind beide gezag (behalve bij juridische vader).
Bij informele relate voert moeder alleen het gezag uit, tenzij de partner kind erkent. Partner
wordt vader/duo-ouder (nog geen gezag). En moeder & vader schrijven hun gezamenlijk gezag
in, in het gezamenlijk Gezagsregister.
Gezag na verbroken relate: gezag blijf samen. Na scheiding alleen gezag verzoek rechter.
Gebeurt zelden.
Bij conficten over uitoefening gezag voorleggen aan de rechter.
- Eenhoofdig gezag: gezag wordt door 1 ouder uitgevoerd. uitleg zie samenvaing.
- Voogdij na overlijden beide ouders: Het gezag houd op te bestaan. Twee mogelijke situates:
1. Ouders hebben in een testament of in Centraal Gezagsregister een voogd aangewezen
2. Ouders hebben geen regeling getrofen
- Voogdij nadat beide ouders het gezag door de rechter is ontnomen:
- Hoorrecht minderjarigen: de rechter mag geen beslissing maken in zaken die de minderjarige
rechtstreeks raken zonder dar de jeugdige zijn mening kenbaar heef gemaakt. Dit geld vanaf het
kind 12 jaar is. onder de 12 jaar brief schrijven naar de rechter met de vraag of mening geven
mag worden. Wanneer rechter dit goedkeurt wordt het uitgevoerd.
H4: De jeugdige en de scheiding van zijn ouders
- Echtscheiding: huwelijk wat wordt ontbonden. Rechtelijke uitspraak nodig, ook bij
overeenstemming scheiding. Verzoekschrif indienen bij de rechtbank, via een advocaat.
- Beëindiging geregistreerd partnerschap: Beëindiging wederzijds goedvinden: geen rechter nodig.
Overeenkomst opstellen kan bij advocaat/notaris. Vervolgens inschrijven registers burgerlijke
stand. Beëindiging op verzoek 1 partner: rechtelijke uitspraak nodig. Lijkt op procedure van
echtscheiding. Verzoekschrif, mogelijk verweer, mondelinge behandeling en tot slot rechterlijke
uitspraak. Partnerschap is ontbonden bij inschrijving registers burgerlijke stand
- Beëindiging samenwoonrelatie: geen procedure nodig. Wel afspraken over beziingen,
bewoningen van het huis en over verzorging/opvoeding kinderen. komen ze er niet uit
rechter. Gezag blijf het zelfde.
- Gezamenlijk gezag na het verbreken van de relatie: blijf in principe het zelfde. Twee regels:
1. ouderlijk gezag omvat mede de verplichtng van de ouder om de ontwikkeling van de banden van
zijn kind met de andere ouder te bevorderen.
2. Kind heef recht op gelijkwaardige verzorging/opvoeding door beide ouders. ‘praktsche
belemmering kan zorgen voor ongelijke verdeling.
Ouderschapsplan opstellen. Bij niet tot gezamenlijke overeenkomst komen kan het
meningsverschil voorgelegd worden aan de rechter, of kan de rechter verzocht worden regels te
maken over uitvoering van het gezag.
Eenhoofdig gezag na het verbreken van de relatie: kan alleen bij ‘klemcriterium’. alleen mogelijk
als aangetoond kan worden dat de belangen van het kind zwaar in de knel komen bij voortzeing
van het gezamenlijk gezag.
