Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Hanteren van wetten, regelingen en wettenbundels.......................................................3
1.1 Structuur van wetbundels...........................................................................................................3
1.2 Structuur van wetten en regelingen............................................................................................3
Voorbeeld uit de wettenbundel.....................................................................................................4
Indeling wetten en regelingen.......................................................................................................5
Citeren van wetsartikelen..............................................................................................................5
1.3 Zoekmethoden.............................................................................................................................6
Registermethode...........................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Het ontleden van wetsartikelen.......................................................................................6
2.1 Structuur van wetsartikelen.........................................................................................................6
2.2 Rechtsvoorwaarden en rechtsgevolgen.......................................................................................7
Voorbeeld......................................................................................................................................7
Hoofdstuk 3: Het oplossen van een juridische casus (basis)..................................................................8
3.1 Het vierstappenplan:...................................................................................................................8
Stap 1: het formuleren van de rechtsvraag....................................................................................8
Stap 2: het analyseren van het juridische kader............................................................................8
Stap 3: Het toepassen van de feiten op het juridische kader.........................................................8
Stap 4: het beantwoorden van de rechtsvraag..............................................................................8
4.1 Jurisprudentie............................................................................................................................10
4.2 Organisatie van de rechterlijke macht.......................................................................................10
Rechtbanken................................................................................................................................10
Gerechtshoven.............................................................................................................................10
Hoge Raad....................................................................................................................................10
Hoger beroep bij bestuursrecht...................................................................................................10
4.3 Juridische procedures................................................................................................................11
Civiel recht...................................................................................................................................11
Bestuursrecht...............................................................................................................................11
Strafrecht.....................................................................................................................................11
4.4 Veelvoorkomende onderdelen in jurisprudentie.......................................................................12
Aanhef, aanduiding procespartijen en procesverloop.................................................................12
Rechtsvraag.................................................................................................................................12
Feiten...........................................................................................................................................12
Standpunten van de partijen.......................................................................................................12
Tenlastelegging in strafrechtelijke zaken.....................................................................................12
, Juridisch kader.............................................................................................................................12
Materiële beoordeling en conclusie............................................................................................13
Dictum of beslissing en ondertekening........................................................................................13
Rechtsmiddelenclausule..............................................................................................................13
Conclusie van advocaat-generaal in strafrechtelijke zaken..........................................................13
Annotatie.....................................................................................................................................13
4.5 Interpretatiemethoden..............................................................................................................14
Grammaticale interpretatiemethode...........................................................................................14
Wetshistorische interpretatiemethode.......................................................................................14
Systematische interpretatiemethode..........................................................................................14
Teleologische interpretatiemethode...........................................................................................14
Hoofdstuk 6: Het gebruik van juridische literatuur..............................................................................15
6.1 Juridische literatuur...................................................................................................................15
Het handboek..............................................................................................................................15
Het juridische artikel in een vaktijdschrift....................................................................................15
De Annotatie................................................................................................................................15
Hoofdstuk 8: Het onderzoeken van Juridische bronnen......................................................................16
8.1 Juridisch bronnenonderzoek......................................................................................................16
Fase 1: trefwoorden bepalen.......................................................................................................16
Fase 2: bronnen zoeken...............................................................................................................16
Fase 3: bronnen beoordelen........................................................................................................17
Fase 4: juridische casus oplossen.................................................................................................17
, Hoofdstuk 1: Hanteren van wetten, regelingen en
wettenbundels
1.1 Structuur van wetbundels
De Kluwer Collegebundel bevat voornamelijk wetten in de formele zin: wetten gemaakt door de
regering in samenwerking met de Staten-Generaal. Je kunt wetten in de formele zin herkennen aan
het woord “wet” in de titel.
Naast wetten in de formele zin bestaan ook andere regels:
- (AMvB) Algemene Maatregelen van Bestuur (opgesteld door de regering);
- Ministeriële regelingen (afkomstig van één of meerdere ministers) en;
- Provinciale & gemeentelijke verordeningen.
Nationaal recht is verdeeld in privaat- (bundel I) en publiekrecht (bundel II). Dit wordt verder
onderverdeeld in zogeheten boeken.
De Kluwer collegebundel is voorzien van zogeheten “tabs” deze geven aan waar verschillende
wetboeken en/of belangrijke wetten/regels te vinden zijn.
In de marge van de bundel staan kernwoorden, deze zijn door de uitgever bedacht maar kunnen wel
helpen bij het navigeren binnen de wetbundel.
1.2 Structuur van wetten en regelingen
Opschrift: de officiële naam van een wet of regeling, deze is uniek. Dit bevat informatie over de
datum van ondertekening en het onderwerp. Voorbeeld;
‘Auteurswet, wet van 23 september 1912, houdende nieuwe regeling auteursrecht,
Stb. 1912, 308’
Let op! “aangepast op …” hoort niet bij het opschrift.
Citeertitel: Een verkorte naam van een wet, waar gemakkelijk mee naar de wet verwezen kan
worden. De citeertitel staat meestal in één van de laatste artikelen aangegeven.
Considerans: het doel van het opstellen van een wet of regelement. (Ezelsbruggetje: to consider)
Aanhef: Bevat de considerans en informatie over het wetsproces. Zo kun je afleiden wie betrokken
zijn geweest bij het opstellen. Voorbeelden:
‘Wij WILHELMINA’ de regering (‘wij’ staat voor het staatshoofd en minister(s) en/of
staatssecretaris(sen).
‘En met gemeen overleg der Staten-Generaal’ de SG (1e en 2e kamer).
Wanneer beiden aanwezig zijn is er sprake van een wet in de formele zin
Corpus: “lichaam” (inhoud in wetsartikelen) van een wet of regeling.
Hoofdstuk 1: Hanteren van wetten, regelingen en wettenbundels.......................................................3
1.1 Structuur van wetbundels...........................................................................................................3
1.2 Structuur van wetten en regelingen............................................................................................3
Voorbeeld uit de wettenbundel.....................................................................................................4
Indeling wetten en regelingen.......................................................................................................5
Citeren van wetsartikelen..............................................................................................................5
1.3 Zoekmethoden.............................................................................................................................6
Registermethode...........................................................................................................................6
Hoofdstuk 2: Het ontleden van wetsartikelen.......................................................................................6
2.1 Structuur van wetsartikelen.........................................................................................................6
2.2 Rechtsvoorwaarden en rechtsgevolgen.......................................................................................7
Voorbeeld......................................................................................................................................7
Hoofdstuk 3: Het oplossen van een juridische casus (basis)..................................................................8
3.1 Het vierstappenplan:...................................................................................................................8
Stap 1: het formuleren van de rechtsvraag....................................................................................8
Stap 2: het analyseren van het juridische kader............................................................................8
Stap 3: Het toepassen van de feiten op het juridische kader.........................................................8
Stap 4: het beantwoorden van de rechtsvraag..............................................................................8
4.1 Jurisprudentie............................................................................................................................10
4.2 Organisatie van de rechterlijke macht.......................................................................................10
Rechtbanken................................................................................................................................10
Gerechtshoven.............................................................................................................................10
Hoge Raad....................................................................................................................................10
Hoger beroep bij bestuursrecht...................................................................................................10
4.3 Juridische procedures................................................................................................................11
Civiel recht...................................................................................................................................11
Bestuursrecht...............................................................................................................................11
Strafrecht.....................................................................................................................................11
4.4 Veelvoorkomende onderdelen in jurisprudentie.......................................................................12
Aanhef, aanduiding procespartijen en procesverloop.................................................................12
Rechtsvraag.................................................................................................................................12
Feiten...........................................................................................................................................12
Standpunten van de partijen.......................................................................................................12
Tenlastelegging in strafrechtelijke zaken.....................................................................................12
, Juridisch kader.............................................................................................................................12
Materiële beoordeling en conclusie............................................................................................13
Dictum of beslissing en ondertekening........................................................................................13
Rechtsmiddelenclausule..............................................................................................................13
Conclusie van advocaat-generaal in strafrechtelijke zaken..........................................................13
Annotatie.....................................................................................................................................13
4.5 Interpretatiemethoden..............................................................................................................14
Grammaticale interpretatiemethode...........................................................................................14
Wetshistorische interpretatiemethode.......................................................................................14
Systematische interpretatiemethode..........................................................................................14
Teleologische interpretatiemethode...........................................................................................14
Hoofdstuk 6: Het gebruik van juridische literatuur..............................................................................15
6.1 Juridische literatuur...................................................................................................................15
Het handboek..............................................................................................................................15
Het juridische artikel in een vaktijdschrift....................................................................................15
De Annotatie................................................................................................................................15
Hoofdstuk 8: Het onderzoeken van Juridische bronnen......................................................................16
8.1 Juridisch bronnenonderzoek......................................................................................................16
Fase 1: trefwoorden bepalen.......................................................................................................16
Fase 2: bronnen zoeken...............................................................................................................16
Fase 3: bronnen beoordelen........................................................................................................17
Fase 4: juridische casus oplossen.................................................................................................17
, Hoofdstuk 1: Hanteren van wetten, regelingen en
wettenbundels
1.1 Structuur van wetbundels
De Kluwer Collegebundel bevat voornamelijk wetten in de formele zin: wetten gemaakt door de
regering in samenwerking met de Staten-Generaal. Je kunt wetten in de formele zin herkennen aan
het woord “wet” in de titel.
Naast wetten in de formele zin bestaan ook andere regels:
- (AMvB) Algemene Maatregelen van Bestuur (opgesteld door de regering);
- Ministeriële regelingen (afkomstig van één of meerdere ministers) en;
- Provinciale & gemeentelijke verordeningen.
Nationaal recht is verdeeld in privaat- (bundel I) en publiekrecht (bundel II). Dit wordt verder
onderverdeeld in zogeheten boeken.
De Kluwer collegebundel is voorzien van zogeheten “tabs” deze geven aan waar verschillende
wetboeken en/of belangrijke wetten/regels te vinden zijn.
In de marge van de bundel staan kernwoorden, deze zijn door de uitgever bedacht maar kunnen wel
helpen bij het navigeren binnen de wetbundel.
1.2 Structuur van wetten en regelingen
Opschrift: de officiële naam van een wet of regeling, deze is uniek. Dit bevat informatie over de
datum van ondertekening en het onderwerp. Voorbeeld;
‘Auteurswet, wet van 23 september 1912, houdende nieuwe regeling auteursrecht,
Stb. 1912, 308’
Let op! “aangepast op …” hoort niet bij het opschrift.
Citeertitel: Een verkorte naam van een wet, waar gemakkelijk mee naar de wet verwezen kan
worden. De citeertitel staat meestal in één van de laatste artikelen aangegeven.
Considerans: het doel van het opstellen van een wet of regelement. (Ezelsbruggetje: to consider)
Aanhef: Bevat de considerans en informatie over het wetsproces. Zo kun je afleiden wie betrokken
zijn geweest bij het opstellen. Voorbeelden:
‘Wij WILHELMINA’ de regering (‘wij’ staat voor het staatshoofd en minister(s) en/of
staatssecretaris(sen).
‘En met gemeen overleg der Staten-Generaal’ de SG (1e en 2e kamer).
Wanneer beiden aanwezig zijn is er sprake van een wet in de formele zin
Corpus: “lichaam” (inhoud in wetsartikelen) van een wet of regeling.
