Anatomie en Fysiologie
De pijnzin wordt verzorgd door nocisensoren. Deze sensoren reageren op beschadiging of
dreigende beschadiging van het weefsel waarin zij zijn ingebed. Nocisensoren kunnen
mechano-, chemo- en thermosensoren zijn.
Het zijn dunne vrije zenuwtakken die in grote aantallen in de huid voorkomen, maar ook in
het epitheel elders in het lichaam. Pijn voel je wanneer de zenuwtakken zelf beschadigd zijn,
zoals bij ernstge wonden. Meestal is pijngewaarwording een gevolg van de prikkeling van
de zenuwtakken door stofen die bij de beschadiging in het weefsel vrijkomen.
De belangrijkste stof is het hormoon histamine.
Overmatge prikkeling van enkele andere typen sensibiliteitssensoren wordt door het
centrale zenuwstelsel ook als pijn waargenomen.
Klinische pathologie
Pijn:
Pijn is een onaangenaam gevoel, geassocieerd met weefselschade.
Er kan werkelijk weefselschade zijn maar er is ook sprake van pijn als de patint een ervaring
uitdrukt in termen van weefselbeschadiging.
Somatsche pijn begint met een prikkeling van vrije zenuwuiteinden, daarbij spelen
histamine en prostaglandinen uit beschadigde weefsels een hoofdrol. Via dunne
zenuwvezels en achterwortels bereiken zenuwsignalen het ruggenmerg of de hersenstam:
-pijnprikkels uit bekkenorganen komen sacraal aan
-pijnprikkels uit benen komen lumbaal aan
-pijnprikkels uit diafragma en borstkas komen thoracaal aan
-pijnprikkels uit de armen komen cervicaal aan
-pijnprikkels uit het hoofd gaan naar de hersenstam
In het ruggenmerg en hersenstam gaan pijnbanen omhoog naar thalamus en hersenschors.
Pas daar vindt pijngewaarwording (hoe erg is het) en pijninterpretate (wat is er mis) plaats.
Bij pijn op psychologische basis worden op een andere manier dezelfde centra geprikkeld.
Pijntypen/pijnpatronen:
Bij elke pijn is anamnese en observate nodig:
Hoe intensief is de pijn, beschrijving pijn, waar zit het, straalt het uit, wanneer begon het,
verloop van de pijn, begeleidende verschijnselen, wat doet de patint tjdens de pijn
(bewegen, stlliggen, schreeuwen).
Combineren van bovenstaande gegevens geef vaak aanwijzingen van de oorzaak van de
pijn. Er zijn een aantal pijntypen/pijnpatronen te onderscheiden.
-Scherpe, goed te lokaliseren, contnue buikpijn waarbij de patint doodstl ligt wijst op
peritoneumprikkeling.
-Referred pain wordt op een andere plaats dan de veroorzakende prikkel gevoeld.
-Pijnaanvallen met bewegingsdrang worden koliekpijn genoemd. Ze worden veroorzaakt
door krampen in een hol orgaan bij een afsluitng.
Diclofenac of butylscopolamine verminderen dit soort pijn.
-Een drukkende pijn op de borst met uitstraling naar linkerarm optredend bij inspanning en
emotes wijst op angina pectoris. De zuurstofoevoer via vernauwde kransslagaders naar het
myocard is te weinig voor het sneller kloppend hart.
De pijnzin wordt verzorgd door nocisensoren. Deze sensoren reageren op beschadiging of
dreigende beschadiging van het weefsel waarin zij zijn ingebed. Nocisensoren kunnen
mechano-, chemo- en thermosensoren zijn.
Het zijn dunne vrije zenuwtakken die in grote aantallen in de huid voorkomen, maar ook in
het epitheel elders in het lichaam. Pijn voel je wanneer de zenuwtakken zelf beschadigd zijn,
zoals bij ernstge wonden. Meestal is pijngewaarwording een gevolg van de prikkeling van
de zenuwtakken door stofen die bij de beschadiging in het weefsel vrijkomen.
De belangrijkste stof is het hormoon histamine.
Overmatge prikkeling van enkele andere typen sensibiliteitssensoren wordt door het
centrale zenuwstelsel ook als pijn waargenomen.
Klinische pathologie
Pijn:
Pijn is een onaangenaam gevoel, geassocieerd met weefselschade.
Er kan werkelijk weefselschade zijn maar er is ook sprake van pijn als de patint een ervaring
uitdrukt in termen van weefselbeschadiging.
Somatsche pijn begint met een prikkeling van vrije zenuwuiteinden, daarbij spelen
histamine en prostaglandinen uit beschadigde weefsels een hoofdrol. Via dunne
zenuwvezels en achterwortels bereiken zenuwsignalen het ruggenmerg of de hersenstam:
-pijnprikkels uit bekkenorganen komen sacraal aan
-pijnprikkels uit benen komen lumbaal aan
-pijnprikkels uit diafragma en borstkas komen thoracaal aan
-pijnprikkels uit de armen komen cervicaal aan
-pijnprikkels uit het hoofd gaan naar de hersenstam
In het ruggenmerg en hersenstam gaan pijnbanen omhoog naar thalamus en hersenschors.
Pas daar vindt pijngewaarwording (hoe erg is het) en pijninterpretate (wat is er mis) plaats.
Bij pijn op psychologische basis worden op een andere manier dezelfde centra geprikkeld.
Pijntypen/pijnpatronen:
Bij elke pijn is anamnese en observate nodig:
Hoe intensief is de pijn, beschrijving pijn, waar zit het, straalt het uit, wanneer begon het,
verloop van de pijn, begeleidende verschijnselen, wat doet de patint tjdens de pijn
(bewegen, stlliggen, schreeuwen).
Combineren van bovenstaande gegevens geef vaak aanwijzingen van de oorzaak van de
pijn. Er zijn een aantal pijntypen/pijnpatronen te onderscheiden.
-Scherpe, goed te lokaliseren, contnue buikpijn waarbij de patint doodstl ligt wijst op
peritoneumprikkeling.
-Referred pain wordt op een andere plaats dan de veroorzakende prikkel gevoeld.
-Pijnaanvallen met bewegingsdrang worden koliekpijn genoemd. Ze worden veroorzaakt
door krampen in een hol orgaan bij een afsluitng.
Diclofenac of butylscopolamine verminderen dit soort pijn.
-Een drukkende pijn op de borst met uitstraling naar linkerarm optredend bij inspanning en
emotes wijst op angina pectoris. De zuurstofoevoer via vernauwde kransslagaders naar het
myocard is te weinig voor het sneller kloppend hart.
