2.4 B
Relevante wetgeving
Beroepshouding
Het gevaar bestaat dat ik als stagiaire te veel op de handeling gefocust ben, waardoor ik de
zorgvrager als het ware uit het oog verlies. Anderzijds kan een handeling voor een ervaren
verpleegkundige zo normaal geworden zijn, dat vergeten wordt dat deze handeling voor de
zorgvrager wel nieuw is. Het is daarom belangrijk dat je de zorgvrager de volledige aandacht geef.
Een goed inlevingsvermogen zorgt ervoor dat je de situate ziet door de ogen van de zorgvrager.
Hierdoor ben je in staat om de zorgvrager de informate te geven die hij of zij op dat moment nodig
heef. Als verpleegkundige moet je je realiseren dat verpleegtechnische handelingen vaak nieuw zijn
voor een zorgvrager. Hierdoor kan je voorkomen dat je deze handelingen routnematg en zonder
aandacht te besteden aan de gevoelens van de zorgvrager gaat uitvoeren.
Kwaliteitswet
De Kwaliteitswet zorginstellingen (KWZ) verplicht zorginstellingen hun eigen kwaliteit te bewaken, te
beheersen en te verbeteren. De wet noemt vier kwaliteitseisen waaraan een instelling moet voldoen:
verantwoorde zorg, op kwaliteit gericht beleid, het opzeten van een kwaliteitssysteem en het maken
van een jaarverslag. Een zorginstelling moet verantwoorde zorg leveren. Het beleid dat de instelling
voert, moet daarom gericht zijn op het in stand houden en verbeteren van de kwaliteit van zorg.
Zorginstellingen zijn op grond van deze wet verplicht calamiteiten en seksueel misbruik waarbij een
cliënt of een zorgverlener van de instelling is betrokken, bij de inspecte te melden. Ook moeten
zorginstellingen hun kwaliteitsjaarverslag, waarin zij verantwoording over hun kwaliteitsbeleid
afleggen, naar de inspecte en naar patëntenorganisates sturen.
WGBO
De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) ligt aan de basis van alle
zorgverlening. In de WGBO staan de rechten en plichten van cliënten die zorg krijgen.
De WGBO gaat over de relate tussen de cliënt en de zorgverlener. Een belangrijk begrip in
de WGBO is 'informed consent'. Zorgverleners mogen alleen handelen als zij toestemming hebben
van de cliënt. De cliënt moet begrijpen waarvoor hij toestemming geef: hij moet goed geïnformeerd
zijn.
De WGBO geldt voor medische onderzoeken en behandelingen en alle zorg die daarmee
samenhangt. Dus ook verpleging, verzorging en nazorg. Zorg die wordt gegeven in een GGZ-instelling,
verpleeghuis of instelling voor gehandicaptenzorg valt ook onder de WGBO.
Volgens de WGBO hebben cliënten de volgende rechten:
- recht op informate over de medische situate
- toestemming geven voor een medische behandeling
- recht op inzage in het medisch dossier
- recht op privacy en geheimhouding van medische gegevens (beroepsgeheim)
- recht op vrije artsenkeuze
- vertegenwoordiging voor cliënten die niet zelf kunnen beslissen
De WGBO regelt ook dat een arts soms zonder toestemming een medische ingreep mag doen,
bijvoorbeeld om iemands leven te redden of om een ernstge handicap te voorkomen. Soms gaat het
dan om een behandeling onder dwang.
, Wet BIG
De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) beschermt patënten tegen
ondeskundig en onzorgvuldig handelen door zorgverleners. Alleen zorgverleners met een
beschermde ttel mogen beslissen of een handeling met een groot risico voor de patënt nodig is.
Deze handelingen worden ‘voorbehouden handelingen’ genoemd.
Voorbehouden handelingen vormen een aparte groep binnen de risicovolle handelingen. Volgens de
wet BIG mogen voorbehouden handelingen worden uitgevoerd door zelfstandig bevoegden. Dat zijn
artsen en in sommige gevallen tandartsen en verloskundigen. Maar ook als verpleegkundige mag je
in sommige gevallen voorbehouden handelingen uitvoeren. Je hebt dan een uitvoeringsverzoek van
de arts nodig. In de meeste gevallen krijg je een schrifelijk uitvoeringsverzoek van de arts, maar in
spoedgevallen kun je ook een telefonisch uitvoeringsverzoek krijgen.
Een uitvoeringsverzoek moet de volgende onderdelen bevaten:
- naam van de zorgvrager
- handeling waar het om gaat
- aantal keren dat de handeling verricht moet worden
- tjdstp van de handeling
- naam en paraaf van de opdrachtgever
- datum en tjd van de opdracht
Hieronder staat een overzicht van de voorbehouden en risicovolle handelingen.
Handeling Voorbehouden Risicovol
Wondspoelen via katheter x
Verzorgen of verwijderen wonddrain x
Verzorgen van een tracheotomie-wond x
Verwijderen wondtampon x
Verwijderen hechtngen of agrafen x
Verwijderen exudrain x
Inbrengen perifere canule voor infuus x
Verwisselen infuuszak, verwijderen perifeer canule x
Toedienen medicate via perifeer infuus x
Verwisselen afsluitdopje van (en heparine x
doorspuiten in en verzorgen van) centraal veneuze
katheter (CVK)
Toedienen medicate via CVK infuus x
Inbrengen subcutane canule, verwisselen x
Toedienen van medicate via subcutaan infuus x
Verwijderen subcutane naald en x
infuustoedieningssysteem
Inbrengen/verwijderen neus-maag sonde, x
verwisselen PEG-sonde of jejunumsonde
Toedienen sondevoeding m.b.v. spuit of x
voedingspomp
Toedienen van medicate via sonde x
Inbrengen van blaaskatheter (eenmalig of verblijfs-) x
Verwijderen verblijfskatheter x
Blaasspoelen bij ingebrachte katheter x
Verwisselen van suprapubische katheter x
Nefrostomiekatheter spoelen x
Relevante wetgeving
Beroepshouding
Het gevaar bestaat dat ik als stagiaire te veel op de handeling gefocust ben, waardoor ik de
zorgvrager als het ware uit het oog verlies. Anderzijds kan een handeling voor een ervaren
verpleegkundige zo normaal geworden zijn, dat vergeten wordt dat deze handeling voor de
zorgvrager wel nieuw is. Het is daarom belangrijk dat je de zorgvrager de volledige aandacht geef.
Een goed inlevingsvermogen zorgt ervoor dat je de situate ziet door de ogen van de zorgvrager.
Hierdoor ben je in staat om de zorgvrager de informate te geven die hij of zij op dat moment nodig
heef. Als verpleegkundige moet je je realiseren dat verpleegtechnische handelingen vaak nieuw zijn
voor een zorgvrager. Hierdoor kan je voorkomen dat je deze handelingen routnematg en zonder
aandacht te besteden aan de gevoelens van de zorgvrager gaat uitvoeren.
Kwaliteitswet
De Kwaliteitswet zorginstellingen (KWZ) verplicht zorginstellingen hun eigen kwaliteit te bewaken, te
beheersen en te verbeteren. De wet noemt vier kwaliteitseisen waaraan een instelling moet voldoen:
verantwoorde zorg, op kwaliteit gericht beleid, het opzeten van een kwaliteitssysteem en het maken
van een jaarverslag. Een zorginstelling moet verantwoorde zorg leveren. Het beleid dat de instelling
voert, moet daarom gericht zijn op het in stand houden en verbeteren van de kwaliteit van zorg.
Zorginstellingen zijn op grond van deze wet verplicht calamiteiten en seksueel misbruik waarbij een
cliënt of een zorgverlener van de instelling is betrokken, bij de inspecte te melden. Ook moeten
zorginstellingen hun kwaliteitsjaarverslag, waarin zij verantwoording over hun kwaliteitsbeleid
afleggen, naar de inspecte en naar patëntenorganisates sturen.
WGBO
De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) ligt aan de basis van alle
zorgverlening. In de WGBO staan de rechten en plichten van cliënten die zorg krijgen.
De WGBO gaat over de relate tussen de cliënt en de zorgverlener. Een belangrijk begrip in
de WGBO is 'informed consent'. Zorgverleners mogen alleen handelen als zij toestemming hebben
van de cliënt. De cliënt moet begrijpen waarvoor hij toestemming geef: hij moet goed geïnformeerd
zijn.
De WGBO geldt voor medische onderzoeken en behandelingen en alle zorg die daarmee
samenhangt. Dus ook verpleging, verzorging en nazorg. Zorg die wordt gegeven in een GGZ-instelling,
verpleeghuis of instelling voor gehandicaptenzorg valt ook onder de WGBO.
Volgens de WGBO hebben cliënten de volgende rechten:
- recht op informate over de medische situate
- toestemming geven voor een medische behandeling
- recht op inzage in het medisch dossier
- recht op privacy en geheimhouding van medische gegevens (beroepsgeheim)
- recht op vrije artsenkeuze
- vertegenwoordiging voor cliënten die niet zelf kunnen beslissen
De WGBO regelt ook dat een arts soms zonder toestemming een medische ingreep mag doen,
bijvoorbeeld om iemands leven te redden of om een ernstge handicap te voorkomen. Soms gaat het
dan om een behandeling onder dwang.
, Wet BIG
De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) beschermt patënten tegen
ondeskundig en onzorgvuldig handelen door zorgverleners. Alleen zorgverleners met een
beschermde ttel mogen beslissen of een handeling met een groot risico voor de patënt nodig is.
Deze handelingen worden ‘voorbehouden handelingen’ genoemd.
Voorbehouden handelingen vormen een aparte groep binnen de risicovolle handelingen. Volgens de
wet BIG mogen voorbehouden handelingen worden uitgevoerd door zelfstandig bevoegden. Dat zijn
artsen en in sommige gevallen tandartsen en verloskundigen. Maar ook als verpleegkundige mag je
in sommige gevallen voorbehouden handelingen uitvoeren. Je hebt dan een uitvoeringsverzoek van
de arts nodig. In de meeste gevallen krijg je een schrifelijk uitvoeringsverzoek van de arts, maar in
spoedgevallen kun je ook een telefonisch uitvoeringsverzoek krijgen.
Een uitvoeringsverzoek moet de volgende onderdelen bevaten:
- naam van de zorgvrager
- handeling waar het om gaat
- aantal keren dat de handeling verricht moet worden
- tjdstp van de handeling
- naam en paraaf van de opdrachtgever
- datum en tjd van de opdracht
Hieronder staat een overzicht van de voorbehouden en risicovolle handelingen.
Handeling Voorbehouden Risicovol
Wondspoelen via katheter x
Verzorgen of verwijderen wonddrain x
Verzorgen van een tracheotomie-wond x
Verwijderen wondtampon x
Verwijderen hechtngen of agrafen x
Verwijderen exudrain x
Inbrengen perifere canule voor infuus x
Verwisselen infuuszak, verwijderen perifeer canule x
Toedienen medicate via perifeer infuus x
Verwisselen afsluitdopje van (en heparine x
doorspuiten in en verzorgen van) centraal veneuze
katheter (CVK)
Toedienen medicate via CVK infuus x
Inbrengen subcutane canule, verwisselen x
Toedienen van medicate via subcutaan infuus x
Verwijderen subcutane naald en x
infuustoedieningssysteem
Inbrengen/verwijderen neus-maag sonde, x
verwisselen PEG-sonde of jejunumsonde
Toedienen sondevoeding m.b.v. spuit of x
voedingspomp
Toedienen van medicate via sonde x
Inbrengen van blaaskatheter (eenmalig of verblijfs-) x
Verwijderen verblijfskatheter x
Blaasspoelen bij ingebrachte katheter x
Verwisselen van suprapubische katheter x
Nefrostomiekatheter spoelen x
