1. GASTRO
Impactie van voedsel of vreemd voorwerp in slokdarm
= Is medisch gezien niet urgent, wel op menselijk vlak
- Anamnese is hierbij zeer belangrijk!!
o Vragen of er voorafgaand reeds klachten waren
Van dysfagie (slikstoornis)/pyrosis (maagzuur)
Sommige patiënten zijn reeds gevoelig om zich te verslikken
Gekende oesofagitis
Eosinofiele oesofagitis: astmacellen in slokdarm
o Motoriek van slokdarm verstoren
o Te zien door ringetjes in oesophagus
Gekende slokdarmtumoren
o Blunt vs sharp? = wat is er ingeslikt?
Bij volwassenen: alles kleiner dan 2 euro stuk: passeert gewoon
- Als het voorwerp hoog zit: NKO
o Als het voorwerp laag zit: gastro-enteroloog
- Heeft de patiënt pijn?
o Mogelijkse perforatie
Zichtbaar door beeldvorming: RX thx of CT thx
Kijken of er geen vrij lucht in de longen zit of in het mediastinum
- Indien evacuatie nodig is: endoscopie/gastroscopie onder narcose
- Behandeling: eventueel glucagon: relaxeert de slokdarm
!! Batterijen en magneten moeten uitgehaald worden!!
Caustische oesofagitis
= Oesofagitis door eten/drinken van toxische stoffen (bv D-stop: eet slokdarm weg)
- Endoscopie is hierbij belangrijk
o Schatting maken van de ernst: minimum 3 uur na incident, max 24 uur na
- Bij hevige pijn: mogelijke perforatie
o Drempel van beeldvorming ligt hierbij laag
Bij vermoeden caustische verbranding van de slokdarm
CT-abdomen: mediastinitis, perforatie?
- Behandeling:
o Zeker geen emetica geven!! = stimulatie tot overgeven = meer schade
o Naargelang de ernst: NPO, TPN, preventieve antibiotica
o Dilatatie bij stricturen (vernauwingen)
Gastro-intestinale bloedingen
= Bloedingen die we zien: overt VS bloedingen die we in labo zien: occult
- Hematochezie VS ferriprieve anemie
o Hematochezie: vers rood bloedverlies via anus
o Ferriprieve anemie: te weinig aanmaak van rode bloedcellen door ijzertekort
, - Hematemesis VS faeces occult bloed (iFOBT)
o Hematemesis: bloedbraken
o iFOBT: opsporen van bloeding in onderste deel maagdarmstelsel via faeces
- Melena: vermenging van bloed in stoelgang = zwarte, kleverige ontlasting
Hoge VS lage bloeding
- Hematemesis: hoog: maag, mond, slokdarm of eerste deel twaalfvingerige darm
- Melena: hoog
- Hematochezie: hoog of laag
Casus: patiënt heeft vers rood bloedverlies en slechte parameters = hoge bloeding!!!
Hoge bloedingen
= Ernst pathologie inschatten aan de hand van parameters
- Bloeddruk (liggend, staand), pols, bewustzijn
- PPA: palpatio per anum: rectaal toucher: kijken of er melena aanwezig is
o Oud of vers bloed?
- Labo: Hb, Hct, trombocyten, PT en ureum
- Medicatie: bloedverdunners, NSAID’s (maagbloeding?)
- Angor: ECG nemen om ischemie uit te sluiten
- Antecedenten: cirrose, bloeding?
- Mortaliteit: 5-10%: vaak is de bloeding geen doodsoorzaak
o Wel niercrisis, hartprobleem = co morbiditeit bij de bloeding
o Bloeding kan opgelost worden
Stabiliseren van patiënt
- Dikke iv lijn, liefst 2 bij ernstige bloeding
- Packed cells bestellen of fresh frozen plasma
- Vullen met plasma expanders!! = hartman, plasmalyte…
- Zuurstof toediening = intubatie bij shock of verminderd bewustzijn
- Nadien: endoscopie: binnen de 24 uur = eerst pt stabiliseren
Maagzweer
= Bloeding uit peptische ulcus = maagzweer = grootste oorzaak hoge bloeding
- Komt minder voor door eradicatie = therapie combinatie AB en maagmiddel
o Heliobacter pylori (= Hp) uit te roeien in maag
= Bacterie in slijmvlies maagwand
o Doordat wij meer AB gebruiken dan vroeger
- Door meer gebruik van NOAC’s = nieuwe bloedverdunners: lixiana, pradaxa, eliquis
o = Meer hoge intestinale bloedingen
- Preventie: Hp eradicatie, PPI (= protonpompinhibitor: omeprazole, pantoprazole)
o Via endoscopie: vissible vessel: voortekenen op ‘herbloeden’ van ulcus
- Behandeling
o Endoscopie: clips, hemospray, coagulatie
= combinatietechniek van inspuiten adrenaline en mechanische
techniek = clippen of coaguleren
Impactie van voedsel of vreemd voorwerp in slokdarm
= Is medisch gezien niet urgent, wel op menselijk vlak
- Anamnese is hierbij zeer belangrijk!!
o Vragen of er voorafgaand reeds klachten waren
Van dysfagie (slikstoornis)/pyrosis (maagzuur)
Sommige patiënten zijn reeds gevoelig om zich te verslikken
Gekende oesofagitis
Eosinofiele oesofagitis: astmacellen in slokdarm
o Motoriek van slokdarm verstoren
o Te zien door ringetjes in oesophagus
Gekende slokdarmtumoren
o Blunt vs sharp? = wat is er ingeslikt?
Bij volwassenen: alles kleiner dan 2 euro stuk: passeert gewoon
- Als het voorwerp hoog zit: NKO
o Als het voorwerp laag zit: gastro-enteroloog
- Heeft de patiënt pijn?
o Mogelijkse perforatie
Zichtbaar door beeldvorming: RX thx of CT thx
Kijken of er geen vrij lucht in de longen zit of in het mediastinum
- Indien evacuatie nodig is: endoscopie/gastroscopie onder narcose
- Behandeling: eventueel glucagon: relaxeert de slokdarm
!! Batterijen en magneten moeten uitgehaald worden!!
Caustische oesofagitis
= Oesofagitis door eten/drinken van toxische stoffen (bv D-stop: eet slokdarm weg)
- Endoscopie is hierbij belangrijk
o Schatting maken van de ernst: minimum 3 uur na incident, max 24 uur na
- Bij hevige pijn: mogelijke perforatie
o Drempel van beeldvorming ligt hierbij laag
Bij vermoeden caustische verbranding van de slokdarm
CT-abdomen: mediastinitis, perforatie?
- Behandeling:
o Zeker geen emetica geven!! = stimulatie tot overgeven = meer schade
o Naargelang de ernst: NPO, TPN, preventieve antibiotica
o Dilatatie bij stricturen (vernauwingen)
Gastro-intestinale bloedingen
= Bloedingen die we zien: overt VS bloedingen die we in labo zien: occult
- Hematochezie VS ferriprieve anemie
o Hematochezie: vers rood bloedverlies via anus
o Ferriprieve anemie: te weinig aanmaak van rode bloedcellen door ijzertekort
, - Hematemesis VS faeces occult bloed (iFOBT)
o Hematemesis: bloedbraken
o iFOBT: opsporen van bloeding in onderste deel maagdarmstelsel via faeces
- Melena: vermenging van bloed in stoelgang = zwarte, kleverige ontlasting
Hoge VS lage bloeding
- Hematemesis: hoog: maag, mond, slokdarm of eerste deel twaalfvingerige darm
- Melena: hoog
- Hematochezie: hoog of laag
Casus: patiënt heeft vers rood bloedverlies en slechte parameters = hoge bloeding!!!
Hoge bloedingen
= Ernst pathologie inschatten aan de hand van parameters
- Bloeddruk (liggend, staand), pols, bewustzijn
- PPA: palpatio per anum: rectaal toucher: kijken of er melena aanwezig is
o Oud of vers bloed?
- Labo: Hb, Hct, trombocyten, PT en ureum
- Medicatie: bloedverdunners, NSAID’s (maagbloeding?)
- Angor: ECG nemen om ischemie uit te sluiten
- Antecedenten: cirrose, bloeding?
- Mortaliteit: 5-10%: vaak is de bloeding geen doodsoorzaak
o Wel niercrisis, hartprobleem = co morbiditeit bij de bloeding
o Bloeding kan opgelost worden
Stabiliseren van patiënt
- Dikke iv lijn, liefst 2 bij ernstige bloeding
- Packed cells bestellen of fresh frozen plasma
- Vullen met plasma expanders!! = hartman, plasmalyte…
- Zuurstof toediening = intubatie bij shock of verminderd bewustzijn
- Nadien: endoscopie: binnen de 24 uur = eerst pt stabiliseren
Maagzweer
= Bloeding uit peptische ulcus = maagzweer = grootste oorzaak hoge bloeding
- Komt minder voor door eradicatie = therapie combinatie AB en maagmiddel
o Heliobacter pylori (= Hp) uit te roeien in maag
= Bacterie in slijmvlies maagwand
o Doordat wij meer AB gebruiken dan vroeger
- Door meer gebruik van NOAC’s = nieuwe bloedverdunners: lixiana, pradaxa, eliquis
o = Meer hoge intestinale bloedingen
- Preventie: Hp eradicatie, PPI (= protonpompinhibitor: omeprazole, pantoprazole)
o Via endoscopie: vissible vessel: voortekenen op ‘herbloeden’ van ulcus
- Behandeling
o Endoscopie: clips, hemospray, coagulatie
= combinatietechniek van inspuiten adrenaline en mechanische
techniek = clippen of coaguleren
