Pathofysiologie Parkinson. Hoe ontstaat het, hoe gaat het fout?
Parkinson is een neurodegenerateee bewegingsstoornis. De ziekte is chronisch en progressief
Symptomen:
- Tremor in rust. Dit treedt eaak op tidens een bewuste beweging
- Bradykinesie (Vertraagde bewegingen)
- Rigiditeit en instabiliteit ean houding. Dit leidt eaak tot eerstoring ean lopen en eallen.
- Akinesie=hypokinesie: gedeelteliik of eolledig eerlies ean spierbewegingen.
Signaaltransductie motorische bewegingen
Anatomie
De basale ganglia onteangen input ean alle delen ean cerebrale cortex en hebben eia de motorische
neuronen in de thalamus outputeerbindingen met primaire motor en premotor gebieden ean de
cortex naar motorneuronen in het ruggenmerg.
Anatomie basale ganglia:
- Striatale interneuronen: signaaltransducte tussen neuronen in het striatum, maar
proiecteren niet oeer de grenzen ean het striatum. In het striatum beeinden zich striatale
interneuronen. Deze interneuronen gebruiken acetylcholine en neuropeptden als
transmiters. Bii het acteeren ean deze cholinerge interneuronen wordt de D 2 receptor
geïnhibeerd (dus meer GABA afgife aan GPe) en wordt de D1 receptor geïnhibeert (dus
minder GABA afgife aan GPi/SNpr). Dopamine inhibeert de afgife ean acetylcholine door te
binden op de D2 receptor op het cholinerge neuron.
- Nucleus caudatus
- Putamen
- Globus pallidus
Corpus striatum: nucleus caudatus, putamen, globus pallidus. De kernen ean de corpus striatum
spelen een belangriike rol bii het reguleren ean bewegen, eooral bii de regulate (inhibite) ean de
spiertonus en de initate en snelle uiteoering ean groee bewegingen ean het lichaam.
- Neostriatum/striatum: Putamen en nucleus caudatus. Zii hebben dezelfde cel morfologie en
eerbindingen. Dit is de eoornaamste inputstructuur ean de basale ganglia. Onteangt
exciterende glutamerge input ean eerschillende gebieden in de cortex.
, - Het pallidum (paleostriatum: globus pallidus beeindt zich mediaal t.o.e. het striatum en
bestaat uit globus pallidus externa (GPe) en mediaal daarnaa globus pallidus interna (GPi).
Nigrostriale circuit wordt geeormd door dopaminerge cellen, die proiecteren naar het striatum, die
striatale cellen exciteren ean de directe pathway en de striatale cellen ean de indirecte pathway
inhiberen.
Figuur 1: GP: globus pallidus. Put.: putamen De putamen behoort tot de basale nuclei en deze vormt samen met de nucleus
caudatus het corpus striatum. VA: ventroanterior thalamus. VL: ventrolaterale thalamus.
De uitstroom eanuit het striatum gaat eerder oeer 2 eerschillende routes: de directe en de indirecte
pathway.
Directe pathway (pyramidaal)
Glutamerge neuronen proiecteren eanuit de motor en associate gebieden ean de cerebrale cortex
naar de substantia nigra pars reticula (SNpr), waarna dopaminerge neuronen proiecteren naar het
striatum (exciterend). Daarnaast proiecteren glutamerge neuronen eanuit de cerebrale cortex ook
direct naar het striatum (exciterend). Als geeolg ean het exciterende signaal naar het striatum wordt
de D1 receptor in het striatum gestmuleerd, waardoor een inhiberend signaal (GABA) naar de globus
pallidus interna (GPi) en substantia nigra pars reticula (SNpr) eerzonden wordt. Het inhiberende
signaal (GABA) wordt doorgegeeen aan de de ventroanterior en de ventrolaterale thalamus, die de
cerebrale cortex op ziin beurt ean exciterende (Glutamaat) input eoorziet. De cerebrale cortex zendt
een exciterend signaal naar de motorische neuronen in het ruggenmerg -> beweging.
Indirecte pathway (extrapyramidaal)
Glutamerge neuronen proiecteren eanuit de motor en associate gebieden ean de cerebrale cortex
naar de substantia nigra pars reticula (SNpr), waarna dopaminerge neuronen proiecteren naar het
striatum (exciterend). Daarnaast een exciterend signaal eanuit de cerebrale cortex (Glu) naar het
striatum. De D2 receptor gestmuleerd wat zorgt eoor inhibitie van de afgite van GABA (er wordt
minder GABA afgegeeen, waardoor de globus pallidus externa (GPe) minder geremd wordt en dus
actef is. GPe proiecteert een inhiberend (GABA) signaal naar de subthalamische nucleus, waardoor