People Play)
door Eric Berne, MD
Beschouw je jezelf als een spelletjesmens? Hoewel je
het misschien niet weet, is het antwoord op deze
vraag hoogstwaarschijnlijk: ja.
Als je echter meer over dit boek hebt geleerd, zul je
in staat zijn om anderen en jezelf een beetje beter te
begrijpen. Geïnspireerd door zijn onschatbare kennis
en ervaring op het gebied van psychologie van
menselijke relaties, geeft Eric Berne inzichten over
hoe je de spelletjes kunt herkennen die mensen
graag spelen, in allerlei verschillende omgevingen.
In deze samenvatting van ‘Mens erger je niet’ kun je
o.a. lezen over:
• de relatiespellen die pasgetrouwden beginnen te spelen zodra hun huwelijksreis
voorbij is;
• waarom mensen graag Nu Heb Ik Je, Ellendeling spelen en
• hoe geweldig een leven zonder psychologische spelletjes kan zijn.
pag. 1 – uitblinker.nl
, Mens Erger je Niet kernidee #1: We hebben
allemaal drie verschillende ego-toestanden.
Ondanks de algemene chaos die door menselijk gedrag wordt veroorzaakt, zijn er bepaalde
terugkerende gedragspatronen die je misschien hebt opgemerkt. Eric Berne, MD heeft ze
zeker opgemerkt.
Na duizenden patiënten zorgvuldig te hebben geobserveerd en geanalyseerd, stelde Berne
dat de meeste mensen met elkaar omgaan via een van de drie belangrijkste egotoestanden :
Kind, Volwassene en Ouder Deze toestanden hebben intrinsieke systemen van gedachten,
gevoelens en gedragingen en worden over het algemeen gedurende het hele leven
ontwikkeld. Je verleden en het huidige moment zijn belangrijke aspecten wanneer je
probeert de egotoestand te bepalen van waaruit je op een bepaald moment handelt.
Tijdens het opgroeien imiteren kinderen bijvoorbeeld
hun verzorgers - en dat is de belangrijkste bron van de
Ouderlijke ego-toestand. Stel je voor dat je iets
verkeerd hebt gedaan en dat je moeder boos op je
werd. Ze uitte toen haar woede door te schreeuwen.
Als Volwassene zou je onbewust soortgelijk gedrag
kunnen vertonen. Het gevolg is dat wanneer je kind
zich misdraagt, je eerder geneigd bent om je stem te
verheffen. Natuurlijk hoeft de Ouder-staat niet
noodzakelijk negatief te zijn, omdat het vaker dan niet
alleen een onbewuste imitatie is van je verzorgers, of
het nu ouders, grootouders, leraren, enz. zijn.
De tweede egotoestand is de volwassen egotoestand, dat wordt beschouwd als de
belangrijkste bron van ons rationeel denken. Onze volwassen toestand ontwikkelt zich
naarmate we leren hoe we de ervaringen die we tijdens onze kindertijd hadden, kunnen
analyseren en erover nadenken.
Deze ego-toestand stelt ons in staat beslissingen te nemen op basis van de huidige
omstandigheden. Bovendien is de volwassen egotoestand ook de staat die problemen
aanpakt met logisch, assertief denken en die informatie verwerkt. Het komt naar voren
wanneer je iemand vraagt om te stoppen met het maken van een vervelend geluid, zoals
popcorn knarsen in de bioscoop of te hard kauwen. Het is ook handig bij het analyseren van
kapotte dingen, het zoeken naar oplossingen en het beslissen wat moet worden verholpen.
En last but not least is de staat van het Kind-ego het spontane deel van onze persoonlijkheid,
waarmee de meeste mensen worden geboren. De egotoestand van het Kind is waar onze
creativiteit, emoties en intimiteit vandaan komen. Maar na verloop van tijd kan deze
onschuldige ego-staat omvergeworpen worden door de volwassen- en ouderstaten.
Gelukkig zijn er veel verschillende manieren om de staat van het Kind-ego van deze
invloeden te bevrijden en weer spontaan te worden. Tijdens seks hebben we bijvoorbeeld
de neiging om te handelen vanuit de staat van het Kind, omdat dit een activiteit is die niet
bewust door iemand anders is geleerd of geleerd.
pag. 2 – uitblinker.nl