INCLUSIE
Handelen met in- en exclusie
COLLEGE DICTAAT
COMPLETE OVERZICHT schooljaar 2017-2018
Deeltijd bachelor social work jaar 1 – 2e semester
,Opleiding: Deeltijd Bachelor Social Work Jaar 1: – 2e semester
Inhoudsopgave
BIJEENKOMST 1 – INCLUSIE → HANDELEN MET IN- EN EXCLUSIE ..................... 3
1.1. DE EIGENGEAARDHEID VAN VERANDERKUNDIG HANDELEN UIT HET BOEK
VERANDEREN IN MEERVOUD VAN G. DONKERS ............................................................... 3
1.1.1. Wat is veranderen? ...................................................................................................... 3
1.1.2. Elke veranderactiviteit heeft ook betrekking op de veranderaar zelf .......................... 3
1.1.3. Wij brengen wijzigingen aan in onze materiële en sociale omgeving ......................... 3
1.1.4. Mensen zijn verander bekwame wezens ..................................................................... 3
1.1.5. Er is een schat aan stilzwijgende kennis (impliciete kennis) ....................................... 3
1.1.6. Expliciteren van stilzwijgende kennis (expliciete kennis)........................................... 3
1.1.7. Argumenten die pleiten tegen expliciet maken van impliciete kennis ........................ 3
1.1.8. Bewust bezig zijn met veranderen ............................................................................... 4
1.1.9. Veranderen kan gericht zijn op behoud van het bestaande.......................................... 4
1.1.10. Veranderen kan ook intern op de persoon zelf gericht zijn ......................................... 4
1.1.11. Definitie veranderen .................................................................................................... 4
1.1.12. Zes basiskenmerken van veranderkundig handelen .................................................... 4
1.1.13. Veranderkundig modellen ........................................................................................... 5
BIJEENKOMST 2 – INCLUSIE → HANDELEN MET IN- EN EXCLUSIE ...................... 7
2.1. RICHARD DE BRABANDER – VAN GEDACHTEN WISSELEN HFD. 5: DE ZORG VOOR
ANDEREN: UIT PLICHT, UIT RESPECT OF UIT BETROKKENHEID? ..................................... 7
2.1.1. De kwaliteit van leven ................................................................................................. 7
2.1.2. Zorg als een morele houding ....................................................................................... 7
2.1.3. Immanuel Kant (1724 – 1804): zorg uit plicht ............................................................ 7
2.1.3.1. A-priori en a-posteriori ............................................................................. 8
2.1.3.2. A-priori en synthetisch .............................................................................. 8
2.1.3.3. Plichtmatig handelen ................................................................................. 8
2.1.3.4. Handelen uit plicht .................................................................................... 8
2.1.3.5. Autonomie................................................................................................. 8
2.1.3.6. Respect ...................................................................................................... 9
2.1.4. John Rawls: zorg uit rechtvaardigheid ........................................................................ 9
2.1.4.1. Principes van rechtvaardigheid ................................................................. 9
2.1.5. Martha Nussbaum: zorg uit liefde ............................................................................... 9
2.1.5.1. Kritiek contracttheorie .............................................................................. 9
2.1.5.2. De lijst met essentiële menselijke vermogens (Nussbaum, 2006:76-77) .. 9
2.1.6. Michael Sandal: zorg uit betrokkenheid .................................................................... 10
2.1.6.1. De Marktsamenleving ............................................................................. 10
2.1.6.2. De markt oordeelt niet............................................................................. 11
2.1.6.3. Corruptie ................................................................................................. 11
2.1.6.4. Communitarisme ..................................................................................... 11
1
, Opleiding: Deeltijd Bachelor Social Work Jaar 1: – 2e semester
BIJEENKOMST 3 – INCLUSIE → HANDELEN MET IN- EN EXCLUSIE .................... 12
3.1. EMPOWERMENT .............................................................................................................. 12
3.1.1. Inleiding..................................................................................................................... 12
3.1.2. Wat is empowerment ................................................................................................. 12
3.1.3. Open ended construct ................................................................................................ 12
3.1.4. Kernconcepten ........................................................................................................... 12
3.1.5. Paradox van empowerment ....................................................................................... 13
3.1.6. Sociale inclusie en actief burgerschap ....................................................................... 13
3.1.7. Vermaatschappelijking en kwartiermaken ................................................................ 13
3.1.8. Eigen kracht en gedeelde verantwoordelijkheid ........................................................ 13
3.1.9. Versterking van maatschappelijk kwetsbare groepen................................................ 14
3.1.9.1. Negatieve waarderingen en verbroken verbindingen .............................. 14
3.1.9.2. Individuele, sociale en maatschappelijke kwetsbaarheid ........................ 14
3.1.9.3. Insiders perspectief ................................................................................. 15
3.1.9.4. Positieve psychologie en veerkracht ....................................................... 15
3.1.10. Kapitaal ..................................................................................................................... 15
3.1.11. De bouwstenen van veerkracht .................................................................................. 15
3.1.12. Een krachtgerichte zorg ............................................................................................. 16
3.1.12.1. Invoegen en toevoegen............................................................................ 16
3.1.12.2. Positieve basishouding ............................................................................ 16
3.1.12.3. Het krachtgericht perspectief centraal..................................................... 16
3.1.12.4. Presentie en respect ................................................................................. 16
3.1.12.5. Partnerschap ............................................................................................ 16
3.1.12.6. Passende participatie ............................................................................... 17
3.1.12.7. Krachtgerichte organisaties en krachtgericht beleid ............................... 17
3.1.13. Een rijk maar complex concept ................................................................................. 17
3.2. KOEN VANSEVENANT - IN DIALOOG OVER RELATIES EN NETWERKEN ......................... 17
3.2.1. Contextgericht werken............................................................................................... 17
3.2.2. Empowermentbloem (Van Regenmortel) .................................................................. 17
3.2.3. Drie invalshoeken van netwerkversterking ............................................................... 18
3.2.3.1. Netwerkversterkend werken, kansen en risico’s ..................................... 18
3.2.3.2. In dialoog over relaties en netwerken ..................................................... 18
3.2.4. De essentie van hulpverlening ................................................................................... 19
2
Handelen met in- en exclusie
COLLEGE DICTAAT
COMPLETE OVERZICHT schooljaar 2017-2018
Deeltijd bachelor social work jaar 1 – 2e semester
,Opleiding: Deeltijd Bachelor Social Work Jaar 1: – 2e semester
Inhoudsopgave
BIJEENKOMST 1 – INCLUSIE → HANDELEN MET IN- EN EXCLUSIE ..................... 3
1.1. DE EIGENGEAARDHEID VAN VERANDERKUNDIG HANDELEN UIT HET BOEK
VERANDEREN IN MEERVOUD VAN G. DONKERS ............................................................... 3
1.1.1. Wat is veranderen? ...................................................................................................... 3
1.1.2. Elke veranderactiviteit heeft ook betrekking op de veranderaar zelf .......................... 3
1.1.3. Wij brengen wijzigingen aan in onze materiële en sociale omgeving ......................... 3
1.1.4. Mensen zijn verander bekwame wezens ..................................................................... 3
1.1.5. Er is een schat aan stilzwijgende kennis (impliciete kennis) ....................................... 3
1.1.6. Expliciteren van stilzwijgende kennis (expliciete kennis)........................................... 3
1.1.7. Argumenten die pleiten tegen expliciet maken van impliciete kennis ........................ 3
1.1.8. Bewust bezig zijn met veranderen ............................................................................... 4
1.1.9. Veranderen kan gericht zijn op behoud van het bestaande.......................................... 4
1.1.10. Veranderen kan ook intern op de persoon zelf gericht zijn ......................................... 4
1.1.11. Definitie veranderen .................................................................................................... 4
1.1.12. Zes basiskenmerken van veranderkundig handelen .................................................... 4
1.1.13. Veranderkundig modellen ........................................................................................... 5
BIJEENKOMST 2 – INCLUSIE → HANDELEN MET IN- EN EXCLUSIE ...................... 7
2.1. RICHARD DE BRABANDER – VAN GEDACHTEN WISSELEN HFD. 5: DE ZORG VOOR
ANDEREN: UIT PLICHT, UIT RESPECT OF UIT BETROKKENHEID? ..................................... 7
2.1.1. De kwaliteit van leven ................................................................................................. 7
2.1.2. Zorg als een morele houding ....................................................................................... 7
2.1.3. Immanuel Kant (1724 – 1804): zorg uit plicht ............................................................ 7
2.1.3.1. A-priori en a-posteriori ............................................................................. 8
2.1.3.2. A-priori en synthetisch .............................................................................. 8
2.1.3.3. Plichtmatig handelen ................................................................................. 8
2.1.3.4. Handelen uit plicht .................................................................................... 8
2.1.3.5. Autonomie................................................................................................. 8
2.1.3.6. Respect ...................................................................................................... 9
2.1.4. John Rawls: zorg uit rechtvaardigheid ........................................................................ 9
2.1.4.1. Principes van rechtvaardigheid ................................................................. 9
2.1.5. Martha Nussbaum: zorg uit liefde ............................................................................... 9
2.1.5.1. Kritiek contracttheorie .............................................................................. 9
2.1.5.2. De lijst met essentiële menselijke vermogens (Nussbaum, 2006:76-77) .. 9
2.1.6. Michael Sandal: zorg uit betrokkenheid .................................................................... 10
2.1.6.1. De Marktsamenleving ............................................................................. 10
2.1.6.2. De markt oordeelt niet............................................................................. 11
2.1.6.3. Corruptie ................................................................................................. 11
2.1.6.4. Communitarisme ..................................................................................... 11
1
, Opleiding: Deeltijd Bachelor Social Work Jaar 1: – 2e semester
BIJEENKOMST 3 – INCLUSIE → HANDELEN MET IN- EN EXCLUSIE .................... 12
3.1. EMPOWERMENT .............................................................................................................. 12
3.1.1. Inleiding..................................................................................................................... 12
3.1.2. Wat is empowerment ................................................................................................. 12
3.1.3. Open ended construct ................................................................................................ 12
3.1.4. Kernconcepten ........................................................................................................... 12
3.1.5. Paradox van empowerment ....................................................................................... 13
3.1.6. Sociale inclusie en actief burgerschap ....................................................................... 13
3.1.7. Vermaatschappelijking en kwartiermaken ................................................................ 13
3.1.8. Eigen kracht en gedeelde verantwoordelijkheid ........................................................ 13
3.1.9. Versterking van maatschappelijk kwetsbare groepen................................................ 14
3.1.9.1. Negatieve waarderingen en verbroken verbindingen .............................. 14
3.1.9.2. Individuele, sociale en maatschappelijke kwetsbaarheid ........................ 14
3.1.9.3. Insiders perspectief ................................................................................. 15
3.1.9.4. Positieve psychologie en veerkracht ....................................................... 15
3.1.10. Kapitaal ..................................................................................................................... 15
3.1.11. De bouwstenen van veerkracht .................................................................................. 15
3.1.12. Een krachtgerichte zorg ............................................................................................. 16
3.1.12.1. Invoegen en toevoegen............................................................................ 16
3.1.12.2. Positieve basishouding ............................................................................ 16
3.1.12.3. Het krachtgericht perspectief centraal..................................................... 16
3.1.12.4. Presentie en respect ................................................................................. 16
3.1.12.5. Partnerschap ............................................................................................ 16
3.1.12.6. Passende participatie ............................................................................... 17
3.1.12.7. Krachtgerichte organisaties en krachtgericht beleid ............................... 17
3.1.13. Een rijk maar complex concept ................................................................................. 17
3.2. KOEN VANSEVENANT - IN DIALOOG OVER RELATIES EN NETWERKEN ......................... 17
3.2.1. Contextgericht werken............................................................................................... 17
3.2.2. Empowermentbloem (Van Regenmortel) .................................................................. 17
3.2.3. Drie invalshoeken van netwerkversterking ............................................................... 18
3.2.3.1. Netwerkversterkend werken, kansen en risico’s ..................................... 18
3.2.3.2. In dialoog over relaties en netwerken ..................................................... 18
3.2.4. De essentie van hulpverlening ................................................................................... 19
2
