Inleiding tot de vertaalkunde les 2
Hoofdstuk 2: is vertalen (al4jd) mogelijk?
Wat moet je kennen en kunnen om goed te vertalen?
Opva%ngen door de eeuwen heen
- Opva&ngen of misva&ngen?
o Vertalen is een aangeboren talent
o Beheersen van twee talen is voldoende
o Binnenkort zijn menselijke vertalers overbodig dankzij AI
Is vertalen kunst of kunde?
Indien kunst :
- Berust grotendeels op intuïBe en talent van de vertaler
o → kan mogelijk bestudeerd of aangeleerd worden
Indien kunde:
- Berust grotendeels op vertaalcompetenBes, die kunnen aangeleerd en bestudeerd
worden
o → vertalen kan wetenschappelijk benaderd worden
Wat moet en vertaler kennen en kunnen: pacte 2000
6 vertaalcompetenBes:
1. Communica)eve vaardigheden in twee talen, inclusief talige, discursieve en
sociolinguïsBsche competenBes
2. Extralinguïs)sche vaardigheden: algemene wereldkennis en domeinkennis
3. Instrumentele-professionele vaardigheden: kennis en knowhow van
(ver)taalhulpmiddelen en professionele hulpmiddelen in het algemeen
4. Psychofysiologische vaardigheden: cogniBeve vaardigheden (e.g.: lees- en
schrijfvaardigheid, geheugenvermogen en focus, creaBviteit, logisch denken) +
a&tudes (bv. Intellectuele nieuwsgierigheid, doorze&ngsvermogen, kriBsche
houding, zelfvertrouwen)
5. Transfervaardigheid: vaardigheid om brontekst te begrijpen en hem te
herformuleren in doeltaal terwijl je rekening houdt met funcBe van de vertaling en
kenmerken van doeltaal lezer
6. Strategische vaardigheden: alle procedures, bewust en onbewust, verbaal en niet-
verbaal, die je gebruikt om de problemen die je tegenkomst Bjdens vertaalproces op
te lossen
= kunnen bemiddelen tussen twee talen
→ tweetaligheid noodzakelijk maar niet voldoende!
Hebben vertalers een toekomst?
Werkomstandigheden sterk veranderd door digitalisering
Machinevertaling (Machine Transla2on =MT) heeT menselijke vertalers grotendeels
vervangen bij sterk geformaliseerde teksUypes zoals gespecialiseerde technische teksten en
bedrijfsrapporten
Hoofdstuk 2: is vertalen (al4jd) mogelijk?
Wat moet je kennen en kunnen om goed te vertalen?
Opva%ngen door de eeuwen heen
- Opva&ngen of misva&ngen?
o Vertalen is een aangeboren talent
o Beheersen van twee talen is voldoende
o Binnenkort zijn menselijke vertalers overbodig dankzij AI
Is vertalen kunst of kunde?
Indien kunst :
- Berust grotendeels op intuïBe en talent van de vertaler
o → kan mogelijk bestudeerd of aangeleerd worden
Indien kunde:
- Berust grotendeels op vertaalcompetenBes, die kunnen aangeleerd en bestudeerd
worden
o → vertalen kan wetenschappelijk benaderd worden
Wat moet en vertaler kennen en kunnen: pacte 2000
6 vertaalcompetenBes:
1. Communica)eve vaardigheden in twee talen, inclusief talige, discursieve en
sociolinguïsBsche competenBes
2. Extralinguïs)sche vaardigheden: algemene wereldkennis en domeinkennis
3. Instrumentele-professionele vaardigheden: kennis en knowhow van
(ver)taalhulpmiddelen en professionele hulpmiddelen in het algemeen
4. Psychofysiologische vaardigheden: cogniBeve vaardigheden (e.g.: lees- en
schrijfvaardigheid, geheugenvermogen en focus, creaBviteit, logisch denken) +
a&tudes (bv. Intellectuele nieuwsgierigheid, doorze&ngsvermogen, kriBsche
houding, zelfvertrouwen)
5. Transfervaardigheid: vaardigheid om brontekst te begrijpen en hem te
herformuleren in doeltaal terwijl je rekening houdt met funcBe van de vertaling en
kenmerken van doeltaal lezer
6. Strategische vaardigheden: alle procedures, bewust en onbewust, verbaal en niet-
verbaal, die je gebruikt om de problemen die je tegenkomst Bjdens vertaalproces op
te lossen
= kunnen bemiddelen tussen twee talen
→ tweetaligheid noodzakelijk maar niet voldoende!
Hebben vertalers een toekomst?
Werkomstandigheden sterk veranderd door digitalisering
Machinevertaling (Machine Transla2on =MT) heeT menselijke vertalers grotendeels
vervangen bij sterk geformaliseerde teksUypes zoals gespecialiseerde technische teksten en
bedrijfsrapporten
