H1: Een inleiding in de ontwikkeling van het kind
KERNBEGRIPPEN
- WAT IS ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
- DE 3 THEMATISCHE GEBIEDEN
- GLOBALE LEEFTIJDSGROEPEN
- CONTINUE EN DISCONTINUE VERANDERING
- KRITIEKE EN GEVOELIGE PERIODE/ PLASTICITEIT
- NATURE EN NURTURE
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en stabiliteit vanaf de
concepte tot aan de ouderdo. Het richt ziich op de .enselijke ontwikkeling
Binnen de ontwikkelingspsychologie ziijn er 4 centrale the.a’s:
1 Fysieke ontwikkeling, kijkt naar de invloed van het lichaa. op het gedrag
2 Cogniteve ontwikkeling, kijkt hoe het gedrag wordt bennvloed door groei en veranderingen in hun
intellectuele ver.ogen
3 Sociale ontwikkeling, kijkt naar de ontwikkeling en verandering van sociale relates en interactes .et
anderen
4 Persoonlijkheidsontwikkeling, kijkt naar de stabiliteit en veranderingen in de eigenschappen die de ene
persoon van de ander kunnen onderscheiden
Zowel bij de sociale als persoonlijkheidsontwikkeling wordt gekeken naar de e.otonele ontwikkeling bij
kinderen en jeugdigen
In de ontwikkelingspsychologie worden kinderen en jongeren verdeeld in globale leefijdsgroepen
Prenatale periode, concepte tot geboorte
Baby- en peutertjd, geboorte tot 3 jaar
Kleutertjd, 4 tot 6 jaar
Basisschooltjd, 6 tot 12 jaar
Adolescente, 12 tot 20 jaar
Ieder .ens behoort tot een bepaald cohort, dit heef invloed op de .ens door historische, leefijdsgebonden,
socioculturele en niet-nor.ateve gebeurtenissen Zoals een oorlog, econo.ische crisis of een hongersnood
Wanneer je tot een bepaald cohort behoord wordt je bennvloed door bepaalde nor.ateve gebeurtenissen, dezie
kunnen biologisch, sociaal of cultureel bepaald ziijn Nor.ateve gebeurtenissen ziijn voor de .eeste .ensen in een
bepaalde groep gelijk Het bereiken van de puberteit is bijvoorbeeld zio’n nor.ateve gebeurtenis
Cohorteffecten ziijn het gevolg van nor.ateve, historische invloeden Dit ziijn biologische invloeden en
o.gevingsinvloeden die gelinkt ziijn aan een specifek historisch .o.ent
Voorbeeld: kinderen die in Enschede woonden tidens de vuurwerkramp in 2000.
Leefijdsgebonden invloeden ziijn biologische invloeden en o.gevingsinvloeden de gelijk ziijn voor .ensen in
een bepaalde leefijdsgroep
Voorbeeld: het bereiken van de puberteit of de menopauze.
Nor.ateve invloeden ziijn invloeden die leiden tot confor.iteit o.dat .ensen de gevolgen van afwijkend
gedrag vrezien Onder nor.ateve invloeden vallen bijvoorbeeld etnische afo.st, sociale klasse en
subculturen
Voorbeeld: het geven van een ander antwoord in de klas omdat de rest van de klas dit antwoord
heef gekozen.
1
, Niet-nor.ateve gebeurtenissen ziijn specifeke gebeurtenissen die invloed hebben op het leven van een
specifek persoon, dezie overko.en de .eeste andere .ensen niet
Voorbeeld: een kind dat in een ernstg auto-ongeluk betrokken raakt
Bij de eerste denkbeelden over de jeugd werden kinderen als .iniatuurvolwassenen geziien Later werd de jeugd
geziien als een afzionderlijke periode in het leven Dit leidde tot de opko.st van de ontwikkelingspsychologie
Er ziijn een aantal centrale vraagstukken over de ontwikkeling van kinderen:
Contnue verandering versus discontnue verandering
Contnue verandering gaat geleidelijk en is Discontnue verandering gebeurd in aparte
kwanttatef Prestates op een bepaald stappen of stadia Elk stadiu. levert
niveau vloeien voort uit die van vorige gedrag op dat kwalitatef anders is dan
niveaus gedrag uit eerdere stadia
Kriteke en gevoelige perioden
De kriteke periode is een specifeke tjd in De gevoelige periode is een bepaalde
de ontwikkeling waarin een bepaalde periode in het leven waarin ie.and extra
gebeurtenis grote gevolgen heef gevoelig is voor bepaalde st.uli uit de
o.geving
Het verschil tussen dezie twee perioden is dat de gevolgen per.anent ziijn wanneer er iets in de ontwikkeling
.ist tjdens de kriteke periode, tjdens de gevoelige periode hoef dit niet altjd per.anent Dat de gevolgen
niet per.anent hoeven te ziijn tjdens de gevoelige periode bewijst dat plastciteit in de ontwikkeling van
.ensen bestaat Plastciteit is de .ate waarin ontwikkelingsgedrag veranderlijk is
Nature versus nurture
Nature ziijn de eigenschappen, ver.ogens en capaciteiten die geërfd worden van de ouders, ook wel de
genen Het o.vat elke factor die het resultaat is van het ziich geleidelijk ontvouwen van voorbeste.de
genetsche infor.ate, dit proces heet .aturate
Nurture ziijn de o.gevingsinvloeden die het gedrag bepalen Dezie kunnen biologisch ziijn .aar ook sociaal of
.aatschappelijk
Levensloopmodel versus specifeke perioden
Vroeger werd er vooral gefocust op bepaalde perioden die toen belangrijk gevonden werden, de kindertjd
en de adolescente Tegenwoordig ligt de nadruk op de groei en de verandering in de loop van het leven en
de verbanden tussen de verschillende perioden
2
KERNBEGRIPPEN
- WAT IS ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
- DE 3 THEMATISCHE GEBIEDEN
- GLOBALE LEEFTIJDSGROEPEN
- CONTINUE EN DISCONTINUE VERANDERING
- KRITIEKE EN GEVOELIGE PERIODE/ PLASTICITEIT
- NATURE EN NURTURE
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en stabiliteit vanaf de
concepte tot aan de ouderdo. Het richt ziich op de .enselijke ontwikkeling
Binnen de ontwikkelingspsychologie ziijn er 4 centrale the.a’s:
1 Fysieke ontwikkeling, kijkt naar de invloed van het lichaa. op het gedrag
2 Cogniteve ontwikkeling, kijkt hoe het gedrag wordt bennvloed door groei en veranderingen in hun
intellectuele ver.ogen
3 Sociale ontwikkeling, kijkt naar de ontwikkeling en verandering van sociale relates en interactes .et
anderen
4 Persoonlijkheidsontwikkeling, kijkt naar de stabiliteit en veranderingen in de eigenschappen die de ene
persoon van de ander kunnen onderscheiden
Zowel bij de sociale als persoonlijkheidsontwikkeling wordt gekeken naar de e.otonele ontwikkeling bij
kinderen en jeugdigen
In de ontwikkelingspsychologie worden kinderen en jongeren verdeeld in globale leefijdsgroepen
Prenatale periode, concepte tot geboorte
Baby- en peutertjd, geboorte tot 3 jaar
Kleutertjd, 4 tot 6 jaar
Basisschooltjd, 6 tot 12 jaar
Adolescente, 12 tot 20 jaar
Ieder .ens behoort tot een bepaald cohort, dit heef invloed op de .ens door historische, leefijdsgebonden,
socioculturele en niet-nor.ateve gebeurtenissen Zoals een oorlog, econo.ische crisis of een hongersnood
Wanneer je tot een bepaald cohort behoord wordt je bennvloed door bepaalde nor.ateve gebeurtenissen, dezie
kunnen biologisch, sociaal of cultureel bepaald ziijn Nor.ateve gebeurtenissen ziijn voor de .eeste .ensen in een
bepaalde groep gelijk Het bereiken van de puberteit is bijvoorbeeld zio’n nor.ateve gebeurtenis
Cohorteffecten ziijn het gevolg van nor.ateve, historische invloeden Dit ziijn biologische invloeden en
o.gevingsinvloeden die gelinkt ziijn aan een specifek historisch .o.ent
Voorbeeld: kinderen die in Enschede woonden tidens de vuurwerkramp in 2000.
Leefijdsgebonden invloeden ziijn biologische invloeden en o.gevingsinvloeden de gelijk ziijn voor .ensen in
een bepaalde leefijdsgroep
Voorbeeld: het bereiken van de puberteit of de menopauze.
Nor.ateve invloeden ziijn invloeden die leiden tot confor.iteit o.dat .ensen de gevolgen van afwijkend
gedrag vrezien Onder nor.ateve invloeden vallen bijvoorbeeld etnische afo.st, sociale klasse en
subculturen
Voorbeeld: het geven van een ander antwoord in de klas omdat de rest van de klas dit antwoord
heef gekozen.
1
, Niet-nor.ateve gebeurtenissen ziijn specifeke gebeurtenissen die invloed hebben op het leven van een
specifek persoon, dezie overko.en de .eeste andere .ensen niet
Voorbeeld: een kind dat in een ernstg auto-ongeluk betrokken raakt
Bij de eerste denkbeelden over de jeugd werden kinderen als .iniatuurvolwassenen geziien Later werd de jeugd
geziien als een afzionderlijke periode in het leven Dit leidde tot de opko.st van de ontwikkelingspsychologie
Er ziijn een aantal centrale vraagstukken over de ontwikkeling van kinderen:
Contnue verandering versus discontnue verandering
Contnue verandering gaat geleidelijk en is Discontnue verandering gebeurd in aparte
kwanttatef Prestates op een bepaald stappen of stadia Elk stadiu. levert
niveau vloeien voort uit die van vorige gedrag op dat kwalitatef anders is dan
niveaus gedrag uit eerdere stadia
Kriteke en gevoelige perioden
De kriteke periode is een specifeke tjd in De gevoelige periode is een bepaalde
de ontwikkeling waarin een bepaalde periode in het leven waarin ie.and extra
gebeurtenis grote gevolgen heef gevoelig is voor bepaalde st.uli uit de
o.geving
Het verschil tussen dezie twee perioden is dat de gevolgen per.anent ziijn wanneer er iets in de ontwikkeling
.ist tjdens de kriteke periode, tjdens de gevoelige periode hoef dit niet altjd per.anent Dat de gevolgen
niet per.anent hoeven te ziijn tjdens de gevoelige periode bewijst dat plastciteit in de ontwikkeling van
.ensen bestaat Plastciteit is de .ate waarin ontwikkelingsgedrag veranderlijk is
Nature versus nurture
Nature ziijn de eigenschappen, ver.ogens en capaciteiten die geërfd worden van de ouders, ook wel de
genen Het o.vat elke factor die het resultaat is van het ziich geleidelijk ontvouwen van voorbeste.de
genetsche infor.ate, dit proces heet .aturate
Nurture ziijn de o.gevingsinvloeden die het gedrag bepalen Dezie kunnen biologisch ziijn .aar ook sociaal of
.aatschappelijk
Levensloopmodel versus specifeke perioden
Vroeger werd er vooral gefocust op bepaalde perioden die toen belangrijk gevonden werden, de kindertjd
en de adolescente Tegenwoordig ligt de nadruk op de groei en de verandering in de loop van het leven en
de verbanden tussen de verschillende perioden
2
