Hoofdstuk 3. Economisch beleid
Een model is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid die ons helpt om voorspellingen te
doen voor toekomstige perioden; de economische situatie in de huidige periode.
Stel de werking van de economie voor als een stoommachine
Productiefactoren zijn nodig om de machine te laten draaien (produceren)
- Natuur: grondgebied, water, steenkool
- Arbeid: machinist bedient de machine, stoker gooit kolen op het vuur
- Kapitaal: stoommachine, gereedschap
- Ondernemerschap: machinist
Kolen verbranden water ik ketel kookt afvoeren stoom via buizen drijft mechaniek aan
productie (voertuig beweegt of lopende band draait)
Bij een constantie productiesnelheid (langetermijn) draait de stoommachine efficiënt; alle elementen
zijn in balans en productiecapaciteit wordt maximaal benut (bezettingsgraad = 100%)
Plotselinge veranderingen (schokken) op korte termijn, zoals: afremmen of stilstand machine
doorbreken de balans van het productieproces.
Oorzaken daarvan kunnen zijn: te weinig vraag naar producten die met de machine gemaakt
worden onderbezetting en werkloosheid/te veel vraag naar de producten meer kolen
op het vuur om de productie op te voeren oververhitting (explosiegevaar)
De economische wetenschap bestaat uit verschillende denkstromingen die elk hun eigen visie
hebben op welke variabelen bepalend zijn voor de economische ontwikkeling op korte en lange
termijn.
Keynesianen: bestedingen van gezinnen, bedrijven en overheid zijn het belangrijkste voor
economische groei
Monetaristen: de geldhoeveelheid in een economie is bepalend voor economische groei
Klassieken: aanbod en productie zijn bepalend voor economische groei
Een model is daarom niet neutraal: het is gebaseerd op een bepaalde visie op hoe de economie in
elkaar zit en op bepaalde aannames.
IS-MB-GA model
Uitgangspunten: Nationaal inkomen (Y) = nationaal product (bbp), omdat inzet van
productiefactoren (natuur, arbeid, kapitaal en ondernemerschap) enerzijds
leidt tot inkomen (loon, winst, pacht, rente en huur) en anderzijds leidt tot
toegevoegde waarde (productiewaarde)
Het potentiële inkomen (Y*) dat een economie kan bereiken wordt op lange
termijn bepaald door de productiecapaciteit, die weer bepaald wordt door de
hoeveelheid en effectiviteit (factorproductiviteit) van eenheden kapitaal en
arbeid. Op korte termijn wordt inkomen (Y) echter bepaald door
binnenlandse bestedingen (C+I+O); E en M doen niet mee.
Een economie in het langetermijnevenwicht produceert een waarde van Y*
en heeft een output gap (Y-Y*) van 0 want Y = Y*
Het natuurlijke evenwicht (Y=Y*) wordt verstoord door gebeurtenissen in de wereld die
conjunctuurschommelingen veroorzaken (zoals oorlog, natuurrampen, epidemieën, politieke
besluiten, etc.) en daarmee Y ongelijk laten zijn aan Y*. Dat leidt tot inefficiënties qua inkomen,
inflatie en werkloosheid en die leiden tot welvaartsverliezen.
Een model is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid die ons helpt om voorspellingen te
doen voor toekomstige perioden; de economische situatie in de huidige periode.
Stel de werking van de economie voor als een stoommachine
Productiefactoren zijn nodig om de machine te laten draaien (produceren)
- Natuur: grondgebied, water, steenkool
- Arbeid: machinist bedient de machine, stoker gooit kolen op het vuur
- Kapitaal: stoommachine, gereedschap
- Ondernemerschap: machinist
Kolen verbranden water ik ketel kookt afvoeren stoom via buizen drijft mechaniek aan
productie (voertuig beweegt of lopende band draait)
Bij een constantie productiesnelheid (langetermijn) draait de stoommachine efficiënt; alle elementen
zijn in balans en productiecapaciteit wordt maximaal benut (bezettingsgraad = 100%)
Plotselinge veranderingen (schokken) op korte termijn, zoals: afremmen of stilstand machine
doorbreken de balans van het productieproces.
Oorzaken daarvan kunnen zijn: te weinig vraag naar producten die met de machine gemaakt
worden onderbezetting en werkloosheid/te veel vraag naar de producten meer kolen
op het vuur om de productie op te voeren oververhitting (explosiegevaar)
De economische wetenschap bestaat uit verschillende denkstromingen die elk hun eigen visie
hebben op welke variabelen bepalend zijn voor de economische ontwikkeling op korte en lange
termijn.
Keynesianen: bestedingen van gezinnen, bedrijven en overheid zijn het belangrijkste voor
economische groei
Monetaristen: de geldhoeveelheid in een economie is bepalend voor economische groei
Klassieken: aanbod en productie zijn bepalend voor economische groei
Een model is daarom niet neutraal: het is gebaseerd op een bepaalde visie op hoe de economie in
elkaar zit en op bepaalde aannames.
IS-MB-GA model
Uitgangspunten: Nationaal inkomen (Y) = nationaal product (bbp), omdat inzet van
productiefactoren (natuur, arbeid, kapitaal en ondernemerschap) enerzijds
leidt tot inkomen (loon, winst, pacht, rente en huur) en anderzijds leidt tot
toegevoegde waarde (productiewaarde)
Het potentiële inkomen (Y*) dat een economie kan bereiken wordt op lange
termijn bepaald door de productiecapaciteit, die weer bepaald wordt door de
hoeveelheid en effectiviteit (factorproductiviteit) van eenheden kapitaal en
arbeid. Op korte termijn wordt inkomen (Y) echter bepaald door
binnenlandse bestedingen (C+I+O); E en M doen niet mee.
Een economie in het langetermijnevenwicht produceert een waarde van Y*
en heeft een output gap (Y-Y*) van 0 want Y = Y*
Het natuurlijke evenwicht (Y=Y*) wordt verstoord door gebeurtenissen in de wereld die
conjunctuurschommelingen veroorzaken (zoals oorlog, natuurrampen, epidemieën, politieke
besluiten, etc.) en daarmee Y ongelijk laten zijn aan Y*. Dat leidt tot inefficiënties qua inkomen,
inflatie en werkloosheid en die leiden tot welvaartsverliezen.
