Participatie in netwerken –
samenvatting
Inhoud
Week 1....................................................................................................................................................3
Wat is een groep?...............................................................................................................................4
Individu of groep?...............................................................................................................................4
Groepsstructuur.................................................................................................................................5
Soorten productieve groepen.............................................................................................................6
Hoe je een effectief samenwerkende groep creëert...........................................................................7
Hoe groepen zich ontwikkelen............................................................................................................8
Week 2..................................................................................................................................................10
Wat is een doel?...............................................................................................................................10
Het opstellen van doelen..................................................................................................................11
Verborgen agenda’s..........................................................................................................................11
Sociale interdependentie..................................................................................................................12
Competitie en individuele activiteiten..............................................................................................17
Bouwstenen van een effectieve samenwerking................................................................................17
Belonen van groepsleden.................................................................................................................18
Situaties met gemengde motieven...................................................................................................19
Vertrouwen.......................................................................................................................................19
Groepscommunicatie........................................................................................................................22
Het zenden en ontvangen van boodschappen..................................................................................23
Communiceren in een probleemoplossende groep..........................................................................24
Soorten groepen en het belang hiervan...........................................................................................28
Principes in de samenwerking die gelden bij aanwezigheid van anderen.........................................29
Week 3..................................................................................................................................................30
Wat is een team?..............................................................................................................................30
Soorten teams..................................................................................................................................30
De organisatiestructuur....................................................................................................................31
De teamrollen van Belbin.................................................................................................................33
Kernkwaliteiten.................................................................................................................................33
Professionele ontwikkeling van teams..............................................................................................34
, Kwaliteitsmanagement.....................................................................................................................34
Gedragsproblemen in teams............................................................................................................35
Therapeutische groepen...................................................................................................................36
Voordelen van groepen....................................................................................................................36
Het belang van het ervaren en tonen van emoties in een groep......................................................36
Vaardigheden van een groepsleider.................................................................................................37
Denkkaders, gevoelens en intuïtie....................................................................................................37
Hoe word je begeleider van een persoonlijke-groei- of therapiegroep?...........................................37
Week 4..................................................................................................................................................38
Uitgangspunten van systeemdenken en systemische hulpverlening................................................38
Vier dimensies van de contextuele benadering................................................................................39
Loyaliteit...........................................................................................................................................39
Week 5..................................................................................................................................................40
Eigenschappentheorie: geboren leiders...........................................................................................41
Leiderschapsstijlen...........................................................................................................................41
Beïnvloedingstheorie........................................................................................................................41
De rolbenadering (hiërarchisch leiderschap)....................................................................................42
Situationele theorieën......................................................................................................................42
Leiderschap in organisaties...............................................................................................................44
Wat is macht?...................................................................................................................................46
Dynamische-interdependentietheorie..............................................................................................46
De eigenschappentheorie.................................................................................................................46
Machtsbronnen................................................................................................................................47
Machtsverhoudingen........................................................................................................................47
Groepsnormen: indirecte macht.......................................................................................................47
Collectief gedrag...............................................................................................................................48
Week 6..................................................................................................................................................48
Individuele besluiten versus groepsbesluiten...................................................................................49
Benutten van mogelijkheden door groepen.....................................................................................51
Beslismethoden................................................................................................................................51
Belemmerende factoren voor besluitvorming..................................................................................52
Weloverwogen besluiten nemen......................................................................................................54
Verschillende manieren van besluitvorming bij conflicten...............................................................56
Vermijden van controversen.............................................................................................................56
De resultaten van controversen........................................................................................................57
De invloed van de minderheid..........................................................................................................58
, Problemen op creatieve wijze oplossen............................................................................................58
Het ontwikkelen en bevorderen van creativiteit...............................................................................58
Open versus gesloten denksystemen................................................................................................59
De aard van belangconflicten...........................................................................................................60
Strategieën voor het hanteren van belangconflicten........................................................................60
onderhandelen.................................................................................................................................61
De aard van conflicten tussen groepen.............................................................................................61
Oplossen van conflicten tussen groepen..........................................................................................62
Week 1
Hoofdstuk 1 Inleiding op de groepsdynamica – Groepsdynamica (Johnson & Johnson)
Groepsdynamica = gaat over het leven en werken in groepen. Binnen de groepsdynamica doen
wetenschappers onderzoek naar:
De aard van groepen;
Het gedrag in groepen;
, De ontwikkeling van groepen;
De onderlinge relaties tussen groepen en individuen van grote instituties
Wat is een groep?
Doel = mensen die gezamenlijk een bepaald doel wil bereiken.
Interdependentie = individuen die op een bepaalde manier afhankelijk van elkaar zijn.
*mensen kunnen binnen een groep zowel autonoom (zelfstandig) als interdependent zijn.
Interactie = individuen die directe contacten met elkaar houden.
Perceptie van groepslidmaatschap = sociale eenheid die bestaat uit twee of meer personen die
zichzelf als lid van een groep beschouwen.
Gestructureerde relaties = individuen van wie de interacties door een aantal rollen en normen
gestructureerd worden.
Wederzijdse beïnvloeding = individuen die elkaar beïnvloeden
Motivatie = individuen die door zich te verenigen bepaalde persoonlijke behoeften trachten te
bevredigen.
Losse verzameling = individuen die zich op hetzelfde moment op dezelfde plaats bevinden, maar die
geen eenheid vormen of een bepaalde overeenkomst vertonen. Hier is dus niet sprake van een groep.
Kleine groep = twee of meer individuen die direct contact met elkaar maken, die zich in het nastreven
van gemeenschappelijke doelen bewust zijn van hun positieve wederzijdse afhankelijkheid, hun
lidmaatschap van de groep en van andere die deel uitmaken van de groep.
Individu of groep?
Twee tegenovergestelde standpunten:
groepsoriëntatie = gaat ervan uit dat mensen die zich als groep verenigen een nieuwe sociale
eenheid in het leven roepen, met haar eigen regels, attitudes, opvattingen en gebruiken.
*Deze oriëntatie heeft vooral oog voor de groep en minder voor de individuen van de groep.
samenvatting
Inhoud
Week 1....................................................................................................................................................3
Wat is een groep?...............................................................................................................................4
Individu of groep?...............................................................................................................................4
Groepsstructuur.................................................................................................................................5
Soorten productieve groepen.............................................................................................................6
Hoe je een effectief samenwerkende groep creëert...........................................................................7
Hoe groepen zich ontwikkelen............................................................................................................8
Week 2..................................................................................................................................................10
Wat is een doel?...............................................................................................................................10
Het opstellen van doelen..................................................................................................................11
Verborgen agenda’s..........................................................................................................................11
Sociale interdependentie..................................................................................................................12
Competitie en individuele activiteiten..............................................................................................17
Bouwstenen van een effectieve samenwerking................................................................................17
Belonen van groepsleden.................................................................................................................18
Situaties met gemengde motieven...................................................................................................19
Vertrouwen.......................................................................................................................................19
Groepscommunicatie........................................................................................................................22
Het zenden en ontvangen van boodschappen..................................................................................23
Communiceren in een probleemoplossende groep..........................................................................24
Soorten groepen en het belang hiervan...........................................................................................28
Principes in de samenwerking die gelden bij aanwezigheid van anderen.........................................29
Week 3..................................................................................................................................................30
Wat is een team?..............................................................................................................................30
Soorten teams..................................................................................................................................30
De organisatiestructuur....................................................................................................................31
De teamrollen van Belbin.................................................................................................................33
Kernkwaliteiten.................................................................................................................................33
Professionele ontwikkeling van teams..............................................................................................34
, Kwaliteitsmanagement.....................................................................................................................34
Gedragsproblemen in teams............................................................................................................35
Therapeutische groepen...................................................................................................................36
Voordelen van groepen....................................................................................................................36
Het belang van het ervaren en tonen van emoties in een groep......................................................36
Vaardigheden van een groepsleider.................................................................................................37
Denkkaders, gevoelens en intuïtie....................................................................................................37
Hoe word je begeleider van een persoonlijke-groei- of therapiegroep?...........................................37
Week 4..................................................................................................................................................38
Uitgangspunten van systeemdenken en systemische hulpverlening................................................38
Vier dimensies van de contextuele benadering................................................................................39
Loyaliteit...........................................................................................................................................39
Week 5..................................................................................................................................................40
Eigenschappentheorie: geboren leiders...........................................................................................41
Leiderschapsstijlen...........................................................................................................................41
Beïnvloedingstheorie........................................................................................................................41
De rolbenadering (hiërarchisch leiderschap)....................................................................................42
Situationele theorieën......................................................................................................................42
Leiderschap in organisaties...............................................................................................................44
Wat is macht?...................................................................................................................................46
Dynamische-interdependentietheorie..............................................................................................46
De eigenschappentheorie.................................................................................................................46
Machtsbronnen................................................................................................................................47
Machtsverhoudingen........................................................................................................................47
Groepsnormen: indirecte macht.......................................................................................................47
Collectief gedrag...............................................................................................................................48
Week 6..................................................................................................................................................48
Individuele besluiten versus groepsbesluiten...................................................................................49
Benutten van mogelijkheden door groepen.....................................................................................51
Beslismethoden................................................................................................................................51
Belemmerende factoren voor besluitvorming..................................................................................52
Weloverwogen besluiten nemen......................................................................................................54
Verschillende manieren van besluitvorming bij conflicten...............................................................56
Vermijden van controversen.............................................................................................................56
De resultaten van controversen........................................................................................................57
De invloed van de minderheid..........................................................................................................58
, Problemen op creatieve wijze oplossen............................................................................................58
Het ontwikkelen en bevorderen van creativiteit...............................................................................58
Open versus gesloten denksystemen................................................................................................59
De aard van belangconflicten...........................................................................................................60
Strategieën voor het hanteren van belangconflicten........................................................................60
onderhandelen.................................................................................................................................61
De aard van conflicten tussen groepen.............................................................................................61
Oplossen van conflicten tussen groepen..........................................................................................62
Week 1
Hoofdstuk 1 Inleiding op de groepsdynamica – Groepsdynamica (Johnson & Johnson)
Groepsdynamica = gaat over het leven en werken in groepen. Binnen de groepsdynamica doen
wetenschappers onderzoek naar:
De aard van groepen;
Het gedrag in groepen;
, De ontwikkeling van groepen;
De onderlinge relaties tussen groepen en individuen van grote instituties
Wat is een groep?
Doel = mensen die gezamenlijk een bepaald doel wil bereiken.
Interdependentie = individuen die op een bepaalde manier afhankelijk van elkaar zijn.
*mensen kunnen binnen een groep zowel autonoom (zelfstandig) als interdependent zijn.
Interactie = individuen die directe contacten met elkaar houden.
Perceptie van groepslidmaatschap = sociale eenheid die bestaat uit twee of meer personen die
zichzelf als lid van een groep beschouwen.
Gestructureerde relaties = individuen van wie de interacties door een aantal rollen en normen
gestructureerd worden.
Wederzijdse beïnvloeding = individuen die elkaar beïnvloeden
Motivatie = individuen die door zich te verenigen bepaalde persoonlijke behoeften trachten te
bevredigen.
Losse verzameling = individuen die zich op hetzelfde moment op dezelfde plaats bevinden, maar die
geen eenheid vormen of een bepaalde overeenkomst vertonen. Hier is dus niet sprake van een groep.
Kleine groep = twee of meer individuen die direct contact met elkaar maken, die zich in het nastreven
van gemeenschappelijke doelen bewust zijn van hun positieve wederzijdse afhankelijkheid, hun
lidmaatschap van de groep en van andere die deel uitmaken van de groep.
Individu of groep?
Twee tegenovergestelde standpunten:
groepsoriëntatie = gaat ervan uit dat mensen die zich als groep verenigen een nieuwe sociale
eenheid in het leven roepen, met haar eigen regels, attitudes, opvattingen en gebruiken.
*Deze oriëntatie heeft vooral oog voor de groep en minder voor de individuen van de groep.
