Verhouding (machtsverhoudingen in de wereld)
Sociale (on)gelijkheid
Macht
Gezag
Samenwerking
Conflict
Drie soorten sociale ongelijkheid
o Ongelijke verdeling van (politieke) macht
o Ongelijke verdeling van bezit
o Ongelijke verdeling van status
Het opleidingsniveau is de verklarende factor voor de verschillende
soorten sociale ongelijkheid in Nederland
Vier oorzaken van veranderende verhouding tussen staten op mondiaal
niveau
o De groeiende wederzijdse afhankelijkheid van staten
o De schaalvergroting
o De globalisering van de economie
o De groeiende samenwerking tussen staten
De manier van landen of machtsblokken om hun invloed in regio´s te
vergroten
o Combinatie van militaire en economische macht
Zes belangen die een rol spelen in een geopolitieke machtsstrijd
o Economische belangen
o Demografische aspecten
o Historisch-politieke aspecten
o Oppervlakte van het land
o Politieke organisatie
o Cultuur van land(en)
, Vijf theorieën over het gedrag van nationale staten
o Realistische theorieën (internationale verhoudingen,
zelfbescherming, veiligheidsdilemma, statensysteem, supranationale
organisatie, oorlog voorkomen, onderlinge samenwerking,
conflictdreiging, militaire macht, drie voordelen)
o Marxistische theorieën (internationale verhoudingen, kapitalistische
productiewijze, kapitaal, bedrijven, goed draaiende economie,
kapitaal inzetten, rijke landen en ontwikkelingslanden)
o Liberale theorieën (Nationaal belang, resultaat, samenwerking, meer
dan militaire macht, soevereiniteit, relaties actoren, afhankelijkheid,
samenwerking)
o Sociaal constructivistische theorieën (fysieke en sociale wereld,
verhoudingen, mensen, verandering, hoe, informatie)
o Politiek psychologische theorieën (contacten, psyche van de
betrokkenen, internationale machtsverhoudingen)
Drie soorten machtsverschillen
o Microniveau (tussen personen)
o Mesoniveau (groepen, organisaties en instituties)
o Macroniveau (belangengroepen, organisaties, landen en
internationale machtsblokken)
Formele macht= macht die formeel is afgesproken en vastgelegd
Informele macht= macht die niet formeel is afgesproken en vastgelegd,
andere redenen
Vier soorten machtsbronnen
o Economische machtsbronnen (schaarse goederen)
o Cognitieve machtsbronnen (waardevolle kennis)
o Politieke machtsbronnen (middelen tot legitiem uitoefenen van
dwang)
o Affectieve machtsbronnen (vermogen emotioneel te binden)
Politieke macht= het vermogen om de politieke besluitvorming te
beïnvloeden
Sociale (on)gelijkheid
Macht
Gezag
Samenwerking
Conflict
Drie soorten sociale ongelijkheid
o Ongelijke verdeling van (politieke) macht
o Ongelijke verdeling van bezit
o Ongelijke verdeling van status
Het opleidingsniveau is de verklarende factor voor de verschillende
soorten sociale ongelijkheid in Nederland
Vier oorzaken van veranderende verhouding tussen staten op mondiaal
niveau
o De groeiende wederzijdse afhankelijkheid van staten
o De schaalvergroting
o De globalisering van de economie
o De groeiende samenwerking tussen staten
De manier van landen of machtsblokken om hun invloed in regio´s te
vergroten
o Combinatie van militaire en economische macht
Zes belangen die een rol spelen in een geopolitieke machtsstrijd
o Economische belangen
o Demografische aspecten
o Historisch-politieke aspecten
o Oppervlakte van het land
o Politieke organisatie
o Cultuur van land(en)
, Vijf theorieën over het gedrag van nationale staten
o Realistische theorieën (internationale verhoudingen,
zelfbescherming, veiligheidsdilemma, statensysteem, supranationale
organisatie, oorlog voorkomen, onderlinge samenwerking,
conflictdreiging, militaire macht, drie voordelen)
o Marxistische theorieën (internationale verhoudingen, kapitalistische
productiewijze, kapitaal, bedrijven, goed draaiende economie,
kapitaal inzetten, rijke landen en ontwikkelingslanden)
o Liberale theorieën (Nationaal belang, resultaat, samenwerking, meer
dan militaire macht, soevereiniteit, relaties actoren, afhankelijkheid,
samenwerking)
o Sociaal constructivistische theorieën (fysieke en sociale wereld,
verhoudingen, mensen, verandering, hoe, informatie)
o Politiek psychologische theorieën (contacten, psyche van de
betrokkenen, internationale machtsverhoudingen)
Drie soorten machtsverschillen
o Microniveau (tussen personen)
o Mesoniveau (groepen, organisaties en instituties)
o Macroniveau (belangengroepen, organisaties, landen en
internationale machtsblokken)
Formele macht= macht die formeel is afgesproken en vastgelegd
Informele macht= macht die niet formeel is afgesproken en vastgelegd,
andere redenen
Vier soorten machtsbronnen
o Economische machtsbronnen (schaarse goederen)
o Cognitieve machtsbronnen (waardevolle kennis)
o Politieke machtsbronnen (middelen tot legitiem uitoefenen van
dwang)
o Affectieve machtsbronnen (vermogen emotioneel te binden)
Politieke macht= het vermogen om de politieke besluitvorming te
beïnvloeden
