PAGINA 1
HOOFDSTUK 1: UITVINDING VAN DE FOTOGRAFIE
1.1 DE AANLOOP NAAR EN DE UITVINDING VAN DE FOTOGRAFIE
1.1.1 WAT VOORAF GING
- 4de eeuw voor Christus = camera obscura: Aritoteles met het gebruik van objectieven en
lichtgevoelige substanties zoals zilver.
- 18de eeuw: uitvinding van de fotografie
- Voorafgaan de fotografie:
o Camera obscura (afb:1)
o Pantograaf (afb:2) = duplicaten en vergrotingen maken
o Physiognotrace (afb:3) = silhouette tekeningen
- Begin 19de eeuw: Thomas Wedgwood slaagde er als eerst in om een beeld vast te leggen op
papier en ontdekte daarmee het principe van de fotografie. Probleem hij kon beelden niet fixeren
en ze verdwenen bij verdere blootstelling aan licht.
PAGINA 2
1.1.2 GELIJKTIJDIGE ONTWIKKELING VAN TWEE VERSCHILLENDE TECHNIEKEN IN
FRANKRIJK EN GROOT-BRITANIË
- 1816: Nièpce = uitvinding van de heliografie (tekenen met zon) = voorloper van de daguerreotyie
(afb:4)
- 1829: Nièpce en Daguerre gaan samenwerken
- 1833: Nièpce sterft en Daguerre werkt alleen verder. Hij vindt uiteindelijk de daguerreotypie uit
= met jodium geprepareerde, belichte verzilverde koperplaat die met kwik tot een positief kon
ontwikkeld worden. Toont heel veel detail en scherpte, maar elke plaat is uniek en kon niet
gereproduceerd worden.
- Augustus 1839: Daguerreotypie plubliek gemaakt door Academie van wetenschappen in Parijs =
DE GEBOORTE VAN DE FOTOGRAFIE
- Voorbeelden: (afb5 + 6)
- Tegelijkertijd vond Bayard een procedé uit dat positief beeld op papier gaf. Hij werd echter
genegeerd.
- 1840 maakt Bayard eerste bekend zelfportret. (afb:7)
, PAGINA 3
- 1834: Fox Talbot aan de slag met lichtgevoelige zilververbindingen op papier en vindt in
tegenstelling met Wedgwood wel een manier om ze te fixeren.
Aanvankelijk legt hij voorwerpen op lichtgevoelig papier en komt zo tot contactprint.
Daarna gebruikt hij lichtgevoelig papier met camera obscura en komt hij zo tot een negatief beeld
op papier.
- Fox Talbot begint aan inhaalrace als hij ziet dat Daguerre tegelijk ook fotografie had
uitgevonden. Uiteindelijk vind hij de in 1840 calotypie uit = een negatief op papier met meer
gedempte tonaliteiten en iets minder detail waarvan meerdere positieve kopies kunnen gemaakt
worden.
- Fox Talbot is de Briste concurrent van Daguerre.
- Voorbeelden: (afb8 + 9)
PAGINA 4
1.2 DE TWEEDE UITVINDING VAN DE FOTOGRAFIE: PERIODE NA 1839 TOT 1854
- Na 1839: in een periode van 15 jaar komt de commercialisatie en specialisatie van de fotografie
pijlsnel op gang. Het medium groeit uit van een hobby en vrijetijdsbesteding naar een lokale,
nationale en uiteindelijk internationale industrie.
Fotostudio’s worden opgestart
Fotolabo’s en drukkerijen ontstaan
Portretfotografie van bekende figuren krijgen specifieke plaats.
Wetenschappelijke toepassingen EN artistieke beoefenaars.
- Wereldtentoonstelling in Londen (1851) en in Parijs (1855)
1.2.1 HENRY FOX TALBOT NA 1839
- 1843 Nicolaas Hennman (assistent van Talbot) richt The Reading Establishment op = het eerste
fotografische reproductiebedrijf ter wereld.
- 1844: Brengt Fox Talbot zijn boek The Pencil of Nature (afb:11) uit = eerste commercieel
gedistribueerde boek met fotografische illustraties.
- Belangrijkste punten die aan bod komen in zijn tekst: zie pagina 4
PAGINA 5
- Belangrijke punten die aan bod komen bij de beschrijving van de beelden in het boek: zie pagina
5
- Fox Talbot’s idee = een foto kan meer registreren dan een kunstenaar en zo tot in het kleinste
detail een getuigenis kan bieden van de tijdsgeest (politiek, cultureel, architecturaal…) (afb:12)
, PAGINA 6
1.2.2 NIEUWE TOEPASSINGEN VAN DE FOTOGRAFIE NA 1839
TOEPASSINGEN IN DE BIOLOGIE
- 1842 Sir John Herschel = uitvinding cyanotypie = fotografisch negatief gebaseerd op ijzerzouten.
Leverde zeer stabiele en fraai gedetailleerde fotogrammen op, van een monochrome diepblauwe
kleur.
- 1843 Anna Atkins = eerste vrouwelijk lid van Botanisch Genootschap in Londen. Maakte
gebruik van de cyanotype in het kader van botanische onderzoeken. Ze creëerde negatieven van
gedroogde algen die ze op fotogevoelig papier in de zon legde en maakte duizenden beelden voor
publicatie British Algae: Cyanotype Impressions (1843-1853) (afb:14)
TELESCOPISCHE EN MICROSCOPISCHE TOEPASSINGEN
- George Phillips Bond en John Adams Whipple (afb:15)
PORTRETFOTOGRAFIE EN FIGUURSTUDIO
- Daguerreotypie was eerst niet geschikt voor portretten omdat de belichtingstijd te lang was.
Maar door evolutie van objectieven en technische procedé werd het toch mogelijk om
portretten van goede kwaliteit te maken. (afb:16)
- Albert S. Southworth en Josiah J. Hawes Amerikaans duo die daguerreotypie gebruikte voor
portretten van hoge technische en estetische kwaliteit. (afb:17+18)
, PAGINA 7
- David Hill en Robert Adamson pioniers van de sociale documentaire met de calotypie
(afb19)
FOTOGRAFIE OVER OVERLEDENEN (afb:20)
MEDISCHE TOEPASSINGEN
Psychiatrie
- Voor de studie van de geest maakten wetenschappers als eerst beroep op fotografie omdat ze
dachten dat de karakter en ziel van een mens op fysieke kenmerken af te lezen waren.
- Hugh Welch Diamond maakt als eerst foto’s van psychiatrische patiënten. (afb:21)
- Hij gebruikt ok als eerst de natte plaat/de natte collodium uitgevonden in 1851 door Frederick
Scott Archer
- Natte collodiumprocedé geeft negatief op glas. Tot 1870 een van de belangrijkste
ontwikkelingsprocedés.
- Collodium werd ook gebruikt voor positieven op glas = ambotypiën en op metaal = tintypiën
PAGINA 8
Documentaties van operaties (afb:22)
EXPEDITIE EN REIS-FOTOGRAFIE
- 19de eeuw: Maxime Du Camp, Gustave Flaubert en John Beasly Greene gaan op reis naar
Egypte en het heilige land om acheologische onderzoeken te documenteren en te publiceren
in reeksen en fotografische essays. Eerder poëtisch dan realistsch. (afb:23)
FOTOGRAFIE EN SCHONE KUNSTEN
- Half 19de eeuw: fotografie en schilderkunsten sterk met elkaar verbonden.
- Schilders gebruiken foto’s in hun creatief proces.
- Er onstaan samenwerkingen tussen bv fotograaf Eugène Durieu en Eugène Delacroix (afb:24)
- Besluit
HOOFDSTUK 1: UITVINDING VAN DE FOTOGRAFIE
1.1 DE AANLOOP NAAR EN DE UITVINDING VAN DE FOTOGRAFIE
1.1.1 WAT VOORAF GING
- 4de eeuw voor Christus = camera obscura: Aritoteles met het gebruik van objectieven en
lichtgevoelige substanties zoals zilver.
- 18de eeuw: uitvinding van de fotografie
- Voorafgaan de fotografie:
o Camera obscura (afb:1)
o Pantograaf (afb:2) = duplicaten en vergrotingen maken
o Physiognotrace (afb:3) = silhouette tekeningen
- Begin 19de eeuw: Thomas Wedgwood slaagde er als eerst in om een beeld vast te leggen op
papier en ontdekte daarmee het principe van de fotografie. Probleem hij kon beelden niet fixeren
en ze verdwenen bij verdere blootstelling aan licht.
PAGINA 2
1.1.2 GELIJKTIJDIGE ONTWIKKELING VAN TWEE VERSCHILLENDE TECHNIEKEN IN
FRANKRIJK EN GROOT-BRITANIË
- 1816: Nièpce = uitvinding van de heliografie (tekenen met zon) = voorloper van de daguerreotyie
(afb:4)
- 1829: Nièpce en Daguerre gaan samenwerken
- 1833: Nièpce sterft en Daguerre werkt alleen verder. Hij vindt uiteindelijk de daguerreotypie uit
= met jodium geprepareerde, belichte verzilverde koperplaat die met kwik tot een positief kon
ontwikkeld worden. Toont heel veel detail en scherpte, maar elke plaat is uniek en kon niet
gereproduceerd worden.
- Augustus 1839: Daguerreotypie plubliek gemaakt door Academie van wetenschappen in Parijs =
DE GEBOORTE VAN DE FOTOGRAFIE
- Voorbeelden: (afb5 + 6)
- Tegelijkertijd vond Bayard een procedé uit dat positief beeld op papier gaf. Hij werd echter
genegeerd.
- 1840 maakt Bayard eerste bekend zelfportret. (afb:7)
, PAGINA 3
- 1834: Fox Talbot aan de slag met lichtgevoelige zilververbindingen op papier en vindt in
tegenstelling met Wedgwood wel een manier om ze te fixeren.
Aanvankelijk legt hij voorwerpen op lichtgevoelig papier en komt zo tot contactprint.
Daarna gebruikt hij lichtgevoelig papier met camera obscura en komt hij zo tot een negatief beeld
op papier.
- Fox Talbot begint aan inhaalrace als hij ziet dat Daguerre tegelijk ook fotografie had
uitgevonden. Uiteindelijk vind hij de in 1840 calotypie uit = een negatief op papier met meer
gedempte tonaliteiten en iets minder detail waarvan meerdere positieve kopies kunnen gemaakt
worden.
- Fox Talbot is de Briste concurrent van Daguerre.
- Voorbeelden: (afb8 + 9)
PAGINA 4
1.2 DE TWEEDE UITVINDING VAN DE FOTOGRAFIE: PERIODE NA 1839 TOT 1854
- Na 1839: in een periode van 15 jaar komt de commercialisatie en specialisatie van de fotografie
pijlsnel op gang. Het medium groeit uit van een hobby en vrijetijdsbesteding naar een lokale,
nationale en uiteindelijk internationale industrie.
Fotostudio’s worden opgestart
Fotolabo’s en drukkerijen ontstaan
Portretfotografie van bekende figuren krijgen specifieke plaats.
Wetenschappelijke toepassingen EN artistieke beoefenaars.
- Wereldtentoonstelling in Londen (1851) en in Parijs (1855)
1.2.1 HENRY FOX TALBOT NA 1839
- 1843 Nicolaas Hennman (assistent van Talbot) richt The Reading Establishment op = het eerste
fotografische reproductiebedrijf ter wereld.
- 1844: Brengt Fox Talbot zijn boek The Pencil of Nature (afb:11) uit = eerste commercieel
gedistribueerde boek met fotografische illustraties.
- Belangrijkste punten die aan bod komen in zijn tekst: zie pagina 4
PAGINA 5
- Belangrijke punten die aan bod komen bij de beschrijving van de beelden in het boek: zie pagina
5
- Fox Talbot’s idee = een foto kan meer registreren dan een kunstenaar en zo tot in het kleinste
detail een getuigenis kan bieden van de tijdsgeest (politiek, cultureel, architecturaal…) (afb:12)
, PAGINA 6
1.2.2 NIEUWE TOEPASSINGEN VAN DE FOTOGRAFIE NA 1839
TOEPASSINGEN IN DE BIOLOGIE
- 1842 Sir John Herschel = uitvinding cyanotypie = fotografisch negatief gebaseerd op ijzerzouten.
Leverde zeer stabiele en fraai gedetailleerde fotogrammen op, van een monochrome diepblauwe
kleur.
- 1843 Anna Atkins = eerste vrouwelijk lid van Botanisch Genootschap in Londen. Maakte
gebruik van de cyanotype in het kader van botanische onderzoeken. Ze creëerde negatieven van
gedroogde algen die ze op fotogevoelig papier in de zon legde en maakte duizenden beelden voor
publicatie British Algae: Cyanotype Impressions (1843-1853) (afb:14)
TELESCOPISCHE EN MICROSCOPISCHE TOEPASSINGEN
- George Phillips Bond en John Adams Whipple (afb:15)
PORTRETFOTOGRAFIE EN FIGUURSTUDIO
- Daguerreotypie was eerst niet geschikt voor portretten omdat de belichtingstijd te lang was.
Maar door evolutie van objectieven en technische procedé werd het toch mogelijk om
portretten van goede kwaliteit te maken. (afb:16)
- Albert S. Southworth en Josiah J. Hawes Amerikaans duo die daguerreotypie gebruikte voor
portretten van hoge technische en estetische kwaliteit. (afb:17+18)
, PAGINA 7
- David Hill en Robert Adamson pioniers van de sociale documentaire met de calotypie
(afb19)
FOTOGRAFIE OVER OVERLEDENEN (afb:20)
MEDISCHE TOEPASSINGEN
Psychiatrie
- Voor de studie van de geest maakten wetenschappers als eerst beroep op fotografie omdat ze
dachten dat de karakter en ziel van een mens op fysieke kenmerken af te lezen waren.
- Hugh Welch Diamond maakt als eerst foto’s van psychiatrische patiënten. (afb:21)
- Hij gebruikt ok als eerst de natte plaat/de natte collodium uitgevonden in 1851 door Frederick
Scott Archer
- Natte collodiumprocedé geeft negatief op glas. Tot 1870 een van de belangrijkste
ontwikkelingsprocedés.
- Collodium werd ook gebruikt voor positieven op glas = ambotypiën en op metaal = tintypiën
PAGINA 8
Documentaties van operaties (afb:22)
EXPEDITIE EN REIS-FOTOGRAFIE
- 19de eeuw: Maxime Du Camp, Gustave Flaubert en John Beasly Greene gaan op reis naar
Egypte en het heilige land om acheologische onderzoeken te documenteren en te publiceren
in reeksen en fotografische essays. Eerder poëtisch dan realistsch. (afb:23)
FOTOGRAFIE EN SCHONE KUNSTEN
- Half 19de eeuw: fotografie en schilderkunsten sterk met elkaar verbonden.
- Schilders gebruiken foto’s in hun creatief proces.
- Er onstaan samenwerkingen tussen bv fotograaf Eugène Durieu en Eugène Delacroix (afb:24)
- Besluit
