Ontwikkeling in de groep
1 Kinderen en groepen
1.1 Wat is een groep?
Groepsdynamica bestudeert het leven en werken in groepen. Daarmee werd aangegeven
dat processen binnen groepen complex en dynamisch zijn en dat de groep een sterke
invloed heef op haar leden. Binnen de groepsdynamica wordt onderzoek gedaan naar het
gedrag van mensen in groepen, de ontwikkeling van groepen en de onderlinge relates
tussen groepen en individuen. Doordat de groepsdynamica zich bezighoudt met de mens in
zowel de kleine als de grote groep, behoort zij tot het vakgebied van meerdere sociale of
gedragswetenschappen: de psychologie, de sociale psychologie en de sociologie. In de
psychologie staat de individuele mens centraal, in de sociale psychologie de mens in een
groep en in de sociologie de groep.
Binnen de groepsdynamica gaat het dus om het leven en werken in groepen. Het begrip
groep wordt gedefnieerd als twee of meer mensen die een interacte met elkaar aangaan en
die onderling van elkaar afankelijk zijn in die zin dat hun behoefen en doelstellingen ervoor
zorgen dat ze elkaar beïnvloeden. Volgende deze defnite kunnen we pas van een groep
spreken als de betrokkenen zichzelf als een deel van die groep beschouwen, en deze
defnite lijkt daarom wat mank te gaan als het om kleine kinderen gaat. Volgens Wijsman
heef een groep de volgende kenmerken:
Directe interacte: er is direct contact tussen de groepsleden
Gezamenlijke waarden, doelen en normen: elke groep ontwikkelt zijn eigen stjl.
Groepsstructuur: er is sprake van een netwerk van onderlinge relates waarbij
groepsleden rollen vervullen en er leiders en volgers zijn.
Bij een opleiding is er meer sprake van een collectviteit, omdat de studenten een meer dan
toevallig gezamenlijk kenmerk hebben, er een zekere verwantschap is in waarden en
opvattingen en ze gericht zijn op hetzelfde doel. sls er geen sprake is van verwantschap,
maar wel van een bepaald gemeenschappelijk kenmerk, dan wordt er gesproken van een
sociale categorie. De leden kennen elkaar veelal niet, en dus is er geen directe onderlinge
interacte. Ten slote onderscheiden we nog een sociale situate waarin een aantal mensen
tjdelijk bij elkaar is de togethermessssituate. De aanwezigen zien elkaar en er is interacte
mogelijk, maar groepsvorming doet zich niet voor.
Voor kinderen en jongeren biedt een groep de mogelijkheid tot sociaal leren. Kinderen
ontdekken welke rol ze kunnen innemen, hoe ze zich staande kunnen houden en hoe ze een
ander kunnen beïnvloeden. Voor volwassenen is het groepsdoel veelal duidelijker dan voor
jongeren. Bij volwassen groepen is veel vaker sprake van een duidelijke taakomschrijving of
welomschreven eindproduct: de groepsleden weten waarom ze bij elkaar zijn.
Bij groepen kinderen en jongeren kunnen we een onderverdeling maken tussen een drietal
parameters: verplicht versus vrije keus, begeleid versus onbegeleid en ontspannen versus
leren.
In de sociologie wordt onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire groepen.
Primaire groepen zijn bepalend voor iemand basiswaarden en belangrijkste attituden en het
1
1 Kinderen en groepen
1.1 Wat is een groep?
Groepsdynamica bestudeert het leven en werken in groepen. Daarmee werd aangegeven
dat processen binnen groepen complex en dynamisch zijn en dat de groep een sterke
invloed heef op haar leden. Binnen de groepsdynamica wordt onderzoek gedaan naar het
gedrag van mensen in groepen, de ontwikkeling van groepen en de onderlinge relates
tussen groepen en individuen. Doordat de groepsdynamica zich bezighoudt met de mens in
zowel de kleine als de grote groep, behoort zij tot het vakgebied van meerdere sociale of
gedragswetenschappen: de psychologie, de sociale psychologie en de sociologie. In de
psychologie staat de individuele mens centraal, in de sociale psychologie de mens in een
groep en in de sociologie de groep.
Binnen de groepsdynamica gaat het dus om het leven en werken in groepen. Het begrip
groep wordt gedefnieerd als twee of meer mensen die een interacte met elkaar aangaan en
die onderling van elkaar afankelijk zijn in die zin dat hun behoefen en doelstellingen ervoor
zorgen dat ze elkaar beïnvloeden. Volgende deze defnite kunnen we pas van een groep
spreken als de betrokkenen zichzelf als een deel van die groep beschouwen, en deze
defnite lijkt daarom wat mank te gaan als het om kleine kinderen gaat. Volgens Wijsman
heef een groep de volgende kenmerken:
Directe interacte: er is direct contact tussen de groepsleden
Gezamenlijke waarden, doelen en normen: elke groep ontwikkelt zijn eigen stjl.
Groepsstructuur: er is sprake van een netwerk van onderlinge relates waarbij
groepsleden rollen vervullen en er leiders en volgers zijn.
Bij een opleiding is er meer sprake van een collectviteit, omdat de studenten een meer dan
toevallig gezamenlijk kenmerk hebben, er een zekere verwantschap is in waarden en
opvattingen en ze gericht zijn op hetzelfde doel. sls er geen sprake is van verwantschap,
maar wel van een bepaald gemeenschappelijk kenmerk, dan wordt er gesproken van een
sociale categorie. De leden kennen elkaar veelal niet, en dus is er geen directe onderlinge
interacte. Ten slote onderscheiden we nog een sociale situate waarin een aantal mensen
tjdelijk bij elkaar is de togethermessssituate. De aanwezigen zien elkaar en er is interacte
mogelijk, maar groepsvorming doet zich niet voor.
Voor kinderen en jongeren biedt een groep de mogelijkheid tot sociaal leren. Kinderen
ontdekken welke rol ze kunnen innemen, hoe ze zich staande kunnen houden en hoe ze een
ander kunnen beïnvloeden. Voor volwassenen is het groepsdoel veelal duidelijker dan voor
jongeren. Bij volwassen groepen is veel vaker sprake van een duidelijke taakomschrijving of
welomschreven eindproduct: de groepsleden weten waarom ze bij elkaar zijn.
Bij groepen kinderen en jongeren kunnen we een onderverdeling maken tussen een drietal
parameters: verplicht versus vrije keus, begeleid versus onbegeleid en ontspannen versus
leren.
In de sociologie wordt onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire groepen.
Primaire groepen zijn bepalend voor iemand basiswaarden en belangrijkste attituden en het
1
