Samenvatting
Motorische ontwikkeling van kinderen.
3.2 Het eerste levensjaar, de babyreacties.
De aard van babyreacties.
Een kind is bij de geboorte nog niet in staat zijn motoriek op een gecontroleerde wijze te
beheersen. Maar baby’s hebben bij de geboorte wel een groot aantal, min of meer stabiele,
reflexachtige motorische gedragspatronen. Dit wordt ook wel babyreacties genoemd.
Vroeger werd het babyreflexen genoemd. In de definitie van een reflex komen meestal de
volgende twee aspecten aan de orde: Een reflex wordt gekenmerkt door een vaste relatie
tussen een stimulus en een respons en een reflex treedt in principe op buiten de wil van het
individu.
We kunnen een onderscheid maken tussen reacties en reflexen van baby’s:
1. De babyreacties lang niet zo gefixeerd uitgevoerd als men vroeger wel beweerde. Ze
worden juist gekenmerkt door een grote variabiliteit in de bewegingsuitvoering, zowel
op inter- als intra-individueel niveau.
2. De intensiteit van de babyreactie is veelal niet afhankelijk van de sterkte van de
stimulus, wat niet geldt voor de reflexen.
3. Babyreacties blijken beïnvloedbaar door omgevingsstimulatie, dat wil zetten, door het
herhaald uitlokken van de reactie dooft de reactie uit.
4. De reactie is niet altijd oproepbaar.
5. De reacties zijn leeftijdsgebonden, de meeste reacties kunnen na een bepaalde leeftijd
niet meer opgeroepen worden, terwijl de klassieke reflexen het hele leven oproepbaar
zijn.
6. Veel van de infantiele reacties zijn te complex om nog tot de reflexen gerekend te
kunnen worden.
De minder complexe reactiepatronen.
Niet alleen minder complexe babyreacties zijn meteen bij de geboorte aanwezig en de meeste
zijn na het eerste levensjaar niet meer oproepbaar.
Een onderscheid wordt wel gemaakt tussen symmetrische reacties en asymmetrische reacties.
De asymmetrische reacties bestaan uit bewegingen van de ledematen die voor de linker- en
rechterzijde niet gelijk zijn. Ze zouden door interne prikkels worden opgeroepen.
Symmetrische reacties zouden meer het gevolg zijn van externe prikkels. De reacties geven
inzicht in het verloop van de neurologische ontwikkeling.
Afwijkingen in de babyreacties worden beschouwd als mogelijke symptomen van stoornissen
in de functionele integriteit van het zenuwstelsel. Er zijn overigens aanwijzingen dan ook de
meer willekeurige gedragingen van baby’s inzicht kunnen verschaffen in het neurologisch
functioneren. Bij SGA-prematuren (te vroeg geboren kinderen met een relatief laat
geboortegewicht) blijken de algemene bewegingsactiviteiten op een deviante wijze te worden
uitgevoerd, te weten: niet vloeiend, geen variatie en het is aannemelijk dat bij deze kinderen
sprake is van een deviante neurologische ontwikkeling.
De beschrijving van de reacties zijn gegroepeerd in drie categorieën, die een zekere mate een
ontwikkelingsvolgorde indiceren:
Motorische ontwikkeling van kinderen.
3.2 Het eerste levensjaar, de babyreacties.
De aard van babyreacties.
Een kind is bij de geboorte nog niet in staat zijn motoriek op een gecontroleerde wijze te
beheersen. Maar baby’s hebben bij de geboorte wel een groot aantal, min of meer stabiele,
reflexachtige motorische gedragspatronen. Dit wordt ook wel babyreacties genoemd.
Vroeger werd het babyreflexen genoemd. In de definitie van een reflex komen meestal de
volgende twee aspecten aan de orde: Een reflex wordt gekenmerkt door een vaste relatie
tussen een stimulus en een respons en een reflex treedt in principe op buiten de wil van het
individu.
We kunnen een onderscheid maken tussen reacties en reflexen van baby’s:
1. De babyreacties lang niet zo gefixeerd uitgevoerd als men vroeger wel beweerde. Ze
worden juist gekenmerkt door een grote variabiliteit in de bewegingsuitvoering, zowel
op inter- als intra-individueel niveau.
2. De intensiteit van de babyreactie is veelal niet afhankelijk van de sterkte van de
stimulus, wat niet geldt voor de reflexen.
3. Babyreacties blijken beïnvloedbaar door omgevingsstimulatie, dat wil zetten, door het
herhaald uitlokken van de reactie dooft de reactie uit.
4. De reactie is niet altijd oproepbaar.
5. De reacties zijn leeftijdsgebonden, de meeste reacties kunnen na een bepaalde leeftijd
niet meer opgeroepen worden, terwijl de klassieke reflexen het hele leven oproepbaar
zijn.
6. Veel van de infantiele reacties zijn te complex om nog tot de reflexen gerekend te
kunnen worden.
De minder complexe reactiepatronen.
Niet alleen minder complexe babyreacties zijn meteen bij de geboorte aanwezig en de meeste
zijn na het eerste levensjaar niet meer oproepbaar.
Een onderscheid wordt wel gemaakt tussen symmetrische reacties en asymmetrische reacties.
De asymmetrische reacties bestaan uit bewegingen van de ledematen die voor de linker- en
rechterzijde niet gelijk zijn. Ze zouden door interne prikkels worden opgeroepen.
Symmetrische reacties zouden meer het gevolg zijn van externe prikkels. De reacties geven
inzicht in het verloop van de neurologische ontwikkeling.
Afwijkingen in de babyreacties worden beschouwd als mogelijke symptomen van stoornissen
in de functionele integriteit van het zenuwstelsel. Er zijn overigens aanwijzingen dan ook de
meer willekeurige gedragingen van baby’s inzicht kunnen verschaffen in het neurologisch
functioneren. Bij SGA-prematuren (te vroeg geboren kinderen met een relatief laat
geboortegewicht) blijken de algemene bewegingsactiviteiten op een deviante wijze te worden
uitgevoerd, te weten: niet vloeiend, geen variatie en het is aannemelijk dat bij deze kinderen
sprake is van een deviante neurologische ontwikkeling.
De beschrijving van de reacties zijn gegroepeerd in drie categorieën, die een zekere mate een
ontwikkelingsvolgorde indiceren:
