Collectieve arbeidsvoorwaardenvorming (CAO-recht)
Vraag: wat gebeurt er als er een bepaling in de arbeidsovereenkomst staat tussen een
gebonden werkgever en een niet-gebonden werknemer die strijdig is met de CAO. Art. 12
geldt dan niet, wat kan de werkgever hier dan tegen doen? -> vakbond kan alleen wat doen
Te bestuderen stof:
· Van der Grinten § 2.1.3.
· N. Jansen, Een juridisch onderzoek naar de representativiteit van vakbonden in het
arbeidsvoorwaardenoverleg (diss. Amsterdam UvA), Deventer: Wolters Kluwer 2019, § 4.4
en hoofdstuk 5 en 7. Een juridisch onderzoek_PL_V3.0.indd (uva.nl)
· C. van der Bor, ‘Naleving van cao-bepalingen’, ArA 2021/2, p. 52-74 (link).
· HR 14 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4276 (Boonen/Quicken)
· HR 20 december 2002, ECLI:NL:HR:2002:AF2166 (Bollemeijer/TPG Post)
· HR 7 juni 1957, ECLI:NL:HR:1957:78 (Suk/Brittania)
· HR 20 februari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO1427 (DSM/Fox)
· HvJEU 4 december 2014, ECLI:EU:C:2014:2411 (FNV KIEM)
· HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2687 (Condor)
· HR 28 januari 1994, NJ 1994, 420 (Beenen/Vanduho)
· HR 7 juni 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE0644 (Luitjens, J.B. Groothandel in Vlees B.V.)
· HR 8 april 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP0580 (Abvakabo FNV/UK)
· HR 19 maart 2021, ECLI:NL:HR:2021:413 (X/FNV)
Casus 1
Orlando is op 1 januari 2022 op basis van een arbeidsovereenkomst in dienst getreden bij De Smidt in
de functie van chauffeur. De Smidt oefent een transportonderneming uit. De werkzaamheden die De
Smidt verricht, vallen onder de werkingssfeerbepalingen van de CAO Beroepsgoederenvervoer over
, de weg (hierna: CAO Beroepsgoederenvervoer). In deze cao is bepaald dat werknemers in de functie
van chauffeur een loon van EUR 18,00 bruto per uur verdienen.
a. Onder welke omstandigheden kunnen De Smidt en Orlando rechtsgeldig een bruto uurloon
van 16,00 bruto per uur overeenkomen?
1. CAO is niet van toepassing, geen gebondenheid en CAO is niet AVV verklaard
2. Wanneer werknemer en werkgever niet gebonden zijn op basis van art. 9 WCAO -> dan heerst er
contractsvrijheid en dan raken de cao bepaling de ao niet.
Artikel 14 WCAO. Werknemer kan artikel 14 WCAO niet afdingen. Suk/Brittania:
Arbeidsovereenkomst afwijkend van de cao. De werkgever is wel gebonden aan de cao, de
werknemer niet. De werknemer kan (niet-lid) dit niet zelf afdwingen, maar alleen met behulp van
de betrokken vakbond)
Orlando valt onder artikel 14 WCAO omdat hij een niet gebonden werknemer is, en niet onder de
artikelen 12 en 13 WCAO. Volgens artikel 14 WCAO is De Smidt verplicht om tijdens de duur van de
CAO de bepalingen omtrent de arbeidsvoorwaarden na te komen bij de arbeidsovereenkomst met
Orlando, die niet door de CAO gebonden is. Dan moet er een incorporatiebeding worden
opgenomen. Maar als werkgever verplichting niet nakomt schendt hij artikel 14, maar is het nietig.
Artikel 14 werknemers genieten geen nawerking, dus zou De Smidt rechtsgeldig een bruto uurloon
van 16,00 overeenkomen met Orlando wanneer de CAO ten einde is gekomen.
Art. 9 WCAO, gebonden werknemer en werkgever:
1. Lidmaatschap
als partijen lid zijn van een vereniging
2. Betrokkenheid
Werknemer of werkgever valt onder werkingssfeer CAO
Dus bv: horeca werknemer valt niet onder CAO Retail
Gevolg artikel 9 WCAO:
1. artikel 12 WCAO
Indien bedingen in de ao strijdig zijn met de cao, zijn deze nietig.
Als je je op artikel 12 WCAO wil beroepen, beroep je je op nietigheid van een beding in je eigen ao.
2. artikel 13 WCAO
Als bepaalde dingen ontbreken of niks in ao is geregeld, dan wordt ao aangevuld.
b. En onder welke omstandigheden kunnen zij niet rechtsgeldig een bruto uurloon van EUR
19,00 bruto per uur overeenkomen?
Minimum CAO: hier mag je ten voordele van de werknemer van afwijken, maar niet ten nadele.
Standaard CAO: hier mag je niet ten voordele of ten nadele van de werknemer van afwijken.
Hoe weet je of er sprake is van een minimum CAO of standaard CAO?
Bewoordingen zoals ‘minstens’ of ‘een loon van 18 EU’, ‘alle bepalingen in deze CAO zijn
minimum/standaard bepalingen’.
Vraag: wat gebeurt er als er een bepaling in de arbeidsovereenkomst staat tussen een
gebonden werkgever en een niet-gebonden werknemer die strijdig is met de CAO. Art. 12
geldt dan niet, wat kan de werkgever hier dan tegen doen? -> vakbond kan alleen wat doen
Te bestuderen stof:
· Van der Grinten § 2.1.3.
· N. Jansen, Een juridisch onderzoek naar de representativiteit van vakbonden in het
arbeidsvoorwaardenoverleg (diss. Amsterdam UvA), Deventer: Wolters Kluwer 2019, § 4.4
en hoofdstuk 5 en 7. Een juridisch onderzoek_PL_V3.0.indd (uva.nl)
· C. van der Bor, ‘Naleving van cao-bepalingen’, ArA 2021/2, p. 52-74 (link).
· HR 14 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4276 (Boonen/Quicken)
· HR 20 december 2002, ECLI:NL:HR:2002:AF2166 (Bollemeijer/TPG Post)
· HR 7 juni 1957, ECLI:NL:HR:1957:78 (Suk/Brittania)
· HR 20 februari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO1427 (DSM/Fox)
· HvJEU 4 december 2014, ECLI:EU:C:2014:2411 (FNV KIEM)
· HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2687 (Condor)
· HR 28 januari 1994, NJ 1994, 420 (Beenen/Vanduho)
· HR 7 juni 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE0644 (Luitjens, J.B. Groothandel in Vlees B.V.)
· HR 8 april 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP0580 (Abvakabo FNV/UK)
· HR 19 maart 2021, ECLI:NL:HR:2021:413 (X/FNV)
Casus 1
Orlando is op 1 januari 2022 op basis van een arbeidsovereenkomst in dienst getreden bij De Smidt in
de functie van chauffeur. De Smidt oefent een transportonderneming uit. De werkzaamheden die De
Smidt verricht, vallen onder de werkingssfeerbepalingen van de CAO Beroepsgoederenvervoer over
, de weg (hierna: CAO Beroepsgoederenvervoer). In deze cao is bepaald dat werknemers in de functie
van chauffeur een loon van EUR 18,00 bruto per uur verdienen.
a. Onder welke omstandigheden kunnen De Smidt en Orlando rechtsgeldig een bruto uurloon
van 16,00 bruto per uur overeenkomen?
1. CAO is niet van toepassing, geen gebondenheid en CAO is niet AVV verklaard
2. Wanneer werknemer en werkgever niet gebonden zijn op basis van art. 9 WCAO -> dan heerst er
contractsvrijheid en dan raken de cao bepaling de ao niet.
Artikel 14 WCAO. Werknemer kan artikel 14 WCAO niet afdingen. Suk/Brittania:
Arbeidsovereenkomst afwijkend van de cao. De werkgever is wel gebonden aan de cao, de
werknemer niet. De werknemer kan (niet-lid) dit niet zelf afdwingen, maar alleen met behulp van
de betrokken vakbond)
Orlando valt onder artikel 14 WCAO omdat hij een niet gebonden werknemer is, en niet onder de
artikelen 12 en 13 WCAO. Volgens artikel 14 WCAO is De Smidt verplicht om tijdens de duur van de
CAO de bepalingen omtrent de arbeidsvoorwaarden na te komen bij de arbeidsovereenkomst met
Orlando, die niet door de CAO gebonden is. Dan moet er een incorporatiebeding worden
opgenomen. Maar als werkgever verplichting niet nakomt schendt hij artikel 14, maar is het nietig.
Artikel 14 werknemers genieten geen nawerking, dus zou De Smidt rechtsgeldig een bruto uurloon
van 16,00 overeenkomen met Orlando wanneer de CAO ten einde is gekomen.
Art. 9 WCAO, gebonden werknemer en werkgever:
1. Lidmaatschap
als partijen lid zijn van een vereniging
2. Betrokkenheid
Werknemer of werkgever valt onder werkingssfeer CAO
Dus bv: horeca werknemer valt niet onder CAO Retail
Gevolg artikel 9 WCAO:
1. artikel 12 WCAO
Indien bedingen in de ao strijdig zijn met de cao, zijn deze nietig.
Als je je op artikel 12 WCAO wil beroepen, beroep je je op nietigheid van een beding in je eigen ao.
2. artikel 13 WCAO
Als bepaalde dingen ontbreken of niks in ao is geregeld, dan wordt ao aangevuld.
b. En onder welke omstandigheden kunnen zij niet rechtsgeldig een bruto uurloon van EUR
19,00 bruto per uur overeenkomen?
Minimum CAO: hier mag je ten voordele van de werknemer van afwijken, maar niet ten nadele.
Standaard CAO: hier mag je niet ten voordele of ten nadele van de werknemer van afwijken.
Hoe weet je of er sprake is van een minimum CAO of standaard CAO?
Bewoordingen zoals ‘minstens’ of ‘een loon van 18 EU’, ‘alle bepalingen in deze CAO zijn
minimum/standaard bepalingen’.
