Hoofdstuk 2: Vliegen tussen hemel en aarde
2.1 Van de ‘Wright Flyer’ tot de B777 X
- 1900: von Zeppelin -> eerste zeppelin
- 1903: gebroeders Wright -> Wright Flyer (gemotoriseerd vliegtuig)
- 1919: oprichting KLM (maatschappij) – Fokker (type)
- 1923: oprichting SABENA
- 1952: eerste lijnvlucht
- 1970: Jumbo, Boeing 747 (widebodytoestel)
- 1969: DHL (Daisey, Hillblom, Lynn) + Federal Express -> 4 milj. ton vracht per week via lucht
- 1976-2003: Concorde (Brits-Frans supersonisch toestel)
- 2007: Airbus A380 (dubbeldekker)
- 2011: Boeing 787 Dreamliner
- 2014: Airbus A350 XWB (extra wide body)
- 2021: Boeing 777X met composietvleugels en vouwende wingtips
- 17/02/2021: historische dag voor Boeing 737 MAX -> eerste in Europa -> TUI fly
2.2 Vliegtuigconstructeurs
- Boeing
-- control wheel (yoke)
-- 1916, William Boeing, Seattle
-- alle vliegtuigtypes beginnen en eindigen met een 7
-- bestverkochte commerciële toestel: B737
-- laatste toestel: B787
- Airbus
-- sidestick
-- 1970, Toulouse
-- eerste toestel: A300 (300 pax = passagiers)
-- grootste passagiersvliegtuig ter wereld: A380
- Embraer
-- Braziliaans
-- populairste type: E190 (2-2-seating)
- Bombardier
- Antonov
1
,- Tupolev
2.3 Vliegtuigtypes
2.3.1 Widebody
- ≥ 2 gangpaden
- Jumbo, Boeing 747
- long-haul- of langeafstandsvluchten (≥ 6 uur)
- vliegbereik: +/- 10.000 km
- Y (economyclass) -> tot 10 pax op een rij
- cargo in belly
- grootste widebodyvliegtuig: Airbus A380 (met bar + douches)
2.3.2 Narrow body
- 1 gangpad
- short-to-mid-haul- of korte tot middellange vluchten
- links en rechts van het gangpad: max 3 pax
- soms ingezet op langeafstandsvlucht met technische stop (om bij te tanken)
2.3.3 Small body
- bv. Fokker 70 + Fokker 100
- schroefmotoren -> deze vliegtuigen kunnen zelfstandig achteruit taxiën
- passagiers + hun bagage
- vliegduur: max 3 uur
- kan niet aan een loopbrug parkeren -> remote position
- loopbrug = vliegtuigslurf = finger dock = airbridge = jetbridge
2.3.4 Airstrips
- grasvelden in safariparken in Kenia, Zuid-Afrika, Tanzania, Botswana …
- kleine toestellen van type Cessna
- grasvelden in Hoevenen en Brasschaat
2.3.5 Cargovliegtuigen
Cargo met passagiersvliegtuigen (bulk/belly-cargo)
- goederen met max hoogte van 160 cm -> mee met widebodyvliegtuigen
2
,- cargo in widebody -> op palletten, in containers
- narrow body -> bv. Marokkaanse thee, bloemen, groenten, fruit, HUM en LHO
-- HUM = Human Remains
-- LHO = living human organs
- cargo in narrow body -> in bulk (los in de hold)
- airlines -> aparte sales voor verkoop van cargo op bestemmingen die zij aanbieden
- tijdens COVID-19-crisis -> cargo zelfs mee op stoelen
Full freighters
- uitsluitend cargo
- vracht in main deck + lower deck
- Airbus Beluga -> specifiek voor outsized cargo (vracht buiten categorie)
-> kenmerk: snuit in de vorm van een walvis
- Boeing Dreamlifter -> kenmerk: bolling
- Antonov -> kenmerk: positie van vleugels = bovenkant romp
Combi-aircrafts (pax/cargo)
- passagiers + vracht (50/50)
- ‘hybride model’ -> op main deck + lower deck: pax + cargo
- doel: ook in stuk main deck vracht van > 160 cm kunnen vervoeren
2.4 Cabin classes in passagiersvliegtuigen
2.4.1 First class
- aparte incheckbalies
- meer bagage
- fast lane
- lounges
- exquise maaltijden
- wijnkaart
- in-flight entertainment
- privécompartiment met bed, dekbed, lampjes …
- passagiersdata om de beleving te verhogen
3
, 2.4.2 Businessclass
- aparte incheckbalies
- meer bagage
- fast lane
- lounges
- exquise maaltijden
- wijnkaart
- in-flight entertainment
- stoel tot in ligstand
- deken, kussen, sloefjes …
2.4.3 Premium/economy plus class
- sommige airlines -> aanbod business light, economy plus of premium class
- meer pitch (afstand) tussen de stoelen (= meer beenruimte)
- bij stoelkeuze, tegen betaling
2.5 ETOPS (Extended-range Twin-engine Operational Performance Standards)
- tweemotorige vliegtuigen moeten binnen de 120 minuten kunnen landen
-> trans-Atlantisch is niet mogelijk
- ETOPS-certificaat door ICAO opgesteld
- trans-Atlantische vluchten met A350 en B777 (tweemotorig), en B737 mogelijk gemaakt
2.6 Flight data (FDR), cockpit voice (CVR) en quick access recorder (QAR)
- FDR + CVR -> ‘zwarte dozen’
- steeds in een felle kleur (oranje/geel)
- vluchtgegevens van vlucht + communicatie in cockpit elektronisch opgeslagen
- QAR -> informatie over een tiental parameters
2.7 De witte strepen
- waterdamp uit vliegtuigmotoren gaat condenseren van zodra het in een zone komt waar de
lucht minstens -40 °C is; hierbij ontstaan ijskristallen die de lange witte strepen vormen
- contrails (condensation + trails)
- koude zonelucht van -40°C pas zichtbaar op 8000 meter hoogte
- vliegtuig zonder witte streep -> kruishoogte nog niet bereikt of daling ingezet
4
2.1 Van de ‘Wright Flyer’ tot de B777 X
- 1900: von Zeppelin -> eerste zeppelin
- 1903: gebroeders Wright -> Wright Flyer (gemotoriseerd vliegtuig)
- 1919: oprichting KLM (maatschappij) – Fokker (type)
- 1923: oprichting SABENA
- 1952: eerste lijnvlucht
- 1970: Jumbo, Boeing 747 (widebodytoestel)
- 1969: DHL (Daisey, Hillblom, Lynn) + Federal Express -> 4 milj. ton vracht per week via lucht
- 1976-2003: Concorde (Brits-Frans supersonisch toestel)
- 2007: Airbus A380 (dubbeldekker)
- 2011: Boeing 787 Dreamliner
- 2014: Airbus A350 XWB (extra wide body)
- 2021: Boeing 777X met composietvleugels en vouwende wingtips
- 17/02/2021: historische dag voor Boeing 737 MAX -> eerste in Europa -> TUI fly
2.2 Vliegtuigconstructeurs
- Boeing
-- control wheel (yoke)
-- 1916, William Boeing, Seattle
-- alle vliegtuigtypes beginnen en eindigen met een 7
-- bestverkochte commerciële toestel: B737
-- laatste toestel: B787
- Airbus
-- sidestick
-- 1970, Toulouse
-- eerste toestel: A300 (300 pax = passagiers)
-- grootste passagiersvliegtuig ter wereld: A380
- Embraer
-- Braziliaans
-- populairste type: E190 (2-2-seating)
- Bombardier
- Antonov
1
,- Tupolev
2.3 Vliegtuigtypes
2.3.1 Widebody
- ≥ 2 gangpaden
- Jumbo, Boeing 747
- long-haul- of langeafstandsvluchten (≥ 6 uur)
- vliegbereik: +/- 10.000 km
- Y (economyclass) -> tot 10 pax op een rij
- cargo in belly
- grootste widebodyvliegtuig: Airbus A380 (met bar + douches)
2.3.2 Narrow body
- 1 gangpad
- short-to-mid-haul- of korte tot middellange vluchten
- links en rechts van het gangpad: max 3 pax
- soms ingezet op langeafstandsvlucht met technische stop (om bij te tanken)
2.3.3 Small body
- bv. Fokker 70 + Fokker 100
- schroefmotoren -> deze vliegtuigen kunnen zelfstandig achteruit taxiën
- passagiers + hun bagage
- vliegduur: max 3 uur
- kan niet aan een loopbrug parkeren -> remote position
- loopbrug = vliegtuigslurf = finger dock = airbridge = jetbridge
2.3.4 Airstrips
- grasvelden in safariparken in Kenia, Zuid-Afrika, Tanzania, Botswana …
- kleine toestellen van type Cessna
- grasvelden in Hoevenen en Brasschaat
2.3.5 Cargovliegtuigen
Cargo met passagiersvliegtuigen (bulk/belly-cargo)
- goederen met max hoogte van 160 cm -> mee met widebodyvliegtuigen
2
,- cargo in widebody -> op palletten, in containers
- narrow body -> bv. Marokkaanse thee, bloemen, groenten, fruit, HUM en LHO
-- HUM = Human Remains
-- LHO = living human organs
- cargo in narrow body -> in bulk (los in de hold)
- airlines -> aparte sales voor verkoop van cargo op bestemmingen die zij aanbieden
- tijdens COVID-19-crisis -> cargo zelfs mee op stoelen
Full freighters
- uitsluitend cargo
- vracht in main deck + lower deck
- Airbus Beluga -> specifiek voor outsized cargo (vracht buiten categorie)
-> kenmerk: snuit in de vorm van een walvis
- Boeing Dreamlifter -> kenmerk: bolling
- Antonov -> kenmerk: positie van vleugels = bovenkant romp
Combi-aircrafts (pax/cargo)
- passagiers + vracht (50/50)
- ‘hybride model’ -> op main deck + lower deck: pax + cargo
- doel: ook in stuk main deck vracht van > 160 cm kunnen vervoeren
2.4 Cabin classes in passagiersvliegtuigen
2.4.1 First class
- aparte incheckbalies
- meer bagage
- fast lane
- lounges
- exquise maaltijden
- wijnkaart
- in-flight entertainment
- privécompartiment met bed, dekbed, lampjes …
- passagiersdata om de beleving te verhogen
3
, 2.4.2 Businessclass
- aparte incheckbalies
- meer bagage
- fast lane
- lounges
- exquise maaltijden
- wijnkaart
- in-flight entertainment
- stoel tot in ligstand
- deken, kussen, sloefjes …
2.4.3 Premium/economy plus class
- sommige airlines -> aanbod business light, economy plus of premium class
- meer pitch (afstand) tussen de stoelen (= meer beenruimte)
- bij stoelkeuze, tegen betaling
2.5 ETOPS (Extended-range Twin-engine Operational Performance Standards)
- tweemotorige vliegtuigen moeten binnen de 120 minuten kunnen landen
-> trans-Atlantisch is niet mogelijk
- ETOPS-certificaat door ICAO opgesteld
- trans-Atlantische vluchten met A350 en B777 (tweemotorig), en B737 mogelijk gemaakt
2.6 Flight data (FDR), cockpit voice (CVR) en quick access recorder (QAR)
- FDR + CVR -> ‘zwarte dozen’
- steeds in een felle kleur (oranje/geel)
- vluchtgegevens van vlucht + communicatie in cockpit elektronisch opgeslagen
- QAR -> informatie over een tiental parameters
2.7 De witte strepen
- waterdamp uit vliegtuigmotoren gaat condenseren van zodra het in een zone komt waar de
lucht minstens -40 °C is; hierbij ontstaan ijskristallen die de lange witte strepen vormen
- contrails (condensation + trails)
- koude zonelucht van -40°C pas zichtbaar op 8000 meter hoogte
- vliegtuig zonder witte streep -> kruishoogte nog niet bereikt of daling ingezet
4
